Cây dành dành và những công dụng hỗ trợ điều trị bệnh

Từ lâu, cây dành dành không chỉ biết đến là loại cây cảnh hoặc che bóng mát mà nó còn có nhiều công dụng tốt trong việc hỗ trợ điều trị bệnh, được sử dụng nhiều trong Y học cổ truyền.
Cỏ mần trầu - thảo dược quý với nhiều công dụng chữa bệnh Đông y: Những bài thuốc dân gian hỗ trợ điều trị bệnh từ cây đuôi chuột Thuốc Đông y: Những bài thuốc hỗ trợ điều trị bệnh từ chè dây

Cây dành dành hay còn được gọi bằng những cái tên như: chi tử, sơn chi tử, thủy hoàng chi, mác làng cương (tiếng Tày). Tên khoa học là Gardenia jasminoides Ellis, thuộc họ Cà phê (Rubiaceae). Cây có vị đắng, tính hàn, có tác dụng điều trị bệnh đau nhức, đau mắt, bí tiểu, viêm gan,…

Cây dành dành
Cây dành dành

Mô tả cây dành dành

Dành dành là một loại cây nhỏ, cao chừng 1 - 2m, xanh tốt quanh năm, thân thẳng nhẵn phân thành nhiều cành.

Lá mọc đối, có lá kèm to, mặt trên sẫm, bóng. Hoa nở vào mùa hè, mọc đơn độc, cánh hoa màu trắng, không cuống và có mùi thơm nhẹ. Quả dành dành có hình bầu dục hoặc hình chén với 6 - 9 góc, có 2 - 3 ngăn, khi chín có màu vàng đỏ, chứa rất nhiều hạt, mùi thơm, vị đắng.

Phân bố, thu hái, chế biến

Phân bố: Dành dành mọc hoang và được trồng nhiều ở vùng miền Bắc nước ta. Tại miền núi, dành dành thường được thấy ở các khu vực ven sông suối. Ngoài ra, còn được phân bố ở các nước Triều Tiên, Trung Quốc, Nhật Bản.

Thu hái, chế biến: Quả, vỏ, thân, rễ, lá và hoa đều được dùng để làm thuốc. Lá được thu hái quanh năm và dùng tươi, rễ cây được đào rửa sạch, thái lát và phơi khô, quả sẽ được thu hoạch vào tháng 8-11. Quả dành dành rất hút ẩm nên phải kiểm tra thường xuyên, thấy ẩm phải phơi hoặc sấy khô lại để tránh bị ẩm mốc.

Khi dùng có thể dùng tươi hoặc sấy khô, trong đông y cho rằng dùng tươi có tác dụng thanh nhiệt, sao vàng hoặc sao tươi giúp giảm nóng trong người và để cầm máu.

Các bộ phận của cây dành dành đều có thể sử dụng làm thuốc
Các bộ phận của cây dành dành đều có thể sử dụng làm thuốc

Thành phần hóa học và tác dụng dược lý

Thành phần hóa học: Trong dành dành có một glucozo màu vàng gọi là gacdenin. Ở quả, dành dành có chữa những chất như Shanzhisid, Geniposid, Gardosid,…, phần lá có các chất Tanin, Crocnin, D-mannitol,…Còn ở hoa dành dành có chứa Axit gardenic và tinh dầu khá thơm.

Tác dụng dược lý: Theo Y học cổ truyền, dành dành có vị đắng, tính hàn, vào ba kinh tâm, phế và tam tiêu, có công dụng thanh nhiệt, lợi tiểu,…Còn đối với y học hiện đại, dành dành có công dụng điều trị vàng da, viêm gan, hạ sốt,…

Một số bài thuốc từ cây dành dành

Chữa bệnh viêm da, vàng da: 12g dành dành, 24g nhân trần, đường kính. Sắc các nguyên liệu với 600ml nước. Sắc thuốc còn 100ml thì ngưng. Cho thêm đường vào, khuấy đều. Mỗi ngày dùng một tháng thuốc, chia ra thành 3 lần uống trong ngày.

Chữa trẻ con sốt nóng: 7 quả dành dành, đậu sị 20g, thêm 400ml nước sắc còn 200ml, chia 3-4 lần uống trong ngày.

Thanh nhiệt, lợi tiểu: Ngày dùng 6-12g dạng thuốc sắc.

Giảm đau khi bị bỏng: Lấy lá dành dành đốt và tán bột, đem trộn với dầu mè và đắp lên vết bỏng.

Chữa đau mắt đỏ: Vài lá dành dành tươi, rửa lá dành dành thật sạch. Dùng nước sôi để tráng qua. Sau đó giã nát lá dành dành. Cho phần lá nát vào miếng gạc mỏng, đắp lên mắt.

Chữa bệnh bí tiểu, sỏi đường tiết niệu: 12g rễ dành dành, 12g kim tiền thảo và 12g lá mã đề. Sắc các nguyên liệu, lấy nước thuốc uống hàng ngày. Mỗi ngày dùng 1 thang thuốc, uống trong vòng 10 ngày.

Một số lưu ý khi dùng cây dành dành làm thuốc chữa bệnh

Trước khi dùng dành dành làm thuốc chữa bệnh, cần được sự tư vấn của bác sĩ hoặc thầy thuốc.

Trường hợp người cao tuổi, trẻ em, phụ nữ đang mang thai cần thận trọng khi sử dụng các bài thuốc từ dành dành.

Dành dành có tính lạnh, vì vậy những người bị tiêu chảy không nên dùng.

* Những thông tin về bài thuốc từ cây dành dành chỉ mang tính chất tham khảo, người bệnh không nên tự ý sử dụng khi chưa tham vấn ý kiến từ bác sĩ hoặc lương y.

Ánh - Hòa

Có thể bạn quan tâm

Cùng chuyên mục

Tin khác

Một số công dụng tuyệt vời của quả đào đối với sức khỏe

Một số công dụng tuyệt vời của quả đào đối với sức khỏe

Quả đào được biết đến là một loại trái cây thơm ngon, bổ dưỡng, chứa nhiều vitamin tốt cho sức khỏe. Tuy nhiên, ít ai biết loại trái cây này còn là vị thuốc giúp hỗ trợ điều trị ho hen, thở gấp, giảm đau bụng,... hiệu quả.
Những tác dụng tuyệt vời từ cây Hà Thủ ô đối với sức khỏe

Những tác dụng tuyệt vời từ cây Hà Thủ ô đối với sức khỏe

Nhắc đến cây hà thủ ô, nhiều người có lẽ sẽ nói ngay đến công dụng chữa tóc bạc của nó. Tuy nhiên, vẫn có rất nhiều câu hỏi thắc mắc về nguồn gốc của cây, thành phần hóa học trong hà thủ ô. Công dụng cũng như một số vấn đề cần lưu ý khi sử dụng loại cây này thì không phải ai cũng biết.
Công dụng ít ai biết từ cây rau má

Công dụng ít ai biết từ cây rau má

Rau má còn có tên gọi khác là tích tuyết thảo, liên tiền thảo, địa tiền thảo, hồ quả thảo, lục địa mai hoa,..có vị đắng, tính hàn. Là loại rau chứa nhiều dưỡng, không chỉ làm thức ăn, rau má còn là nguồn dược liệu quý giúp điều trị nhiều bệnh. Cách chế biến rất đơn giản, có thể ăn sống, xay nhuyễn vắt lấy nước uống hoặc nấu canh.
Một số bài thuốc chữa bệnh từ cây mần tưới

Một số bài thuốc chữa bệnh từ cây mần tưới

Cây mần tưới từ lâu đã là loại dược liệu quý với nhiều công dụng chữa bệnh hiệu quả, được dân gian áp dụng nhiều trong các bài thuốc Đông y để chữa: Hoạt huyết, phá huyết ứ, điều kinh, giải nhiệt, cảm do nắng nóng…
Cây cốt khí - vị thuốc quý chữa đau khớp hiệu quả

Cây cốt khí - vị thuốc quý chữa đau khớp hiệu quả

Cây cốt khí là vị thuốc chữa hoạt huyết, phá ứ, thanh thấp nhiệt và trừ phong thấp. Ngoài ra, dược liệu này còn được dùng để hỗ trợ điều trị các bệnh như: Viêm gan do virus, đau nhức xương khớp do phong thấp, ung nhọt, vết rắn cắn và đau bụng dưới do bế kinh...
Một số công dụng của quả măng cụt trong việc bảo vệ sức khỏe

Một số công dụng của quả măng cụt trong việc bảo vệ sức khỏe

Ở Việt Nam, măng cụt là loại trái cây rất được người dân ưa thích, vì ngoài hương vị thơm ngon, chúng có nhiều dưỡng chất có lợi cho sức khỏe.
Cây ngâu - Dược liệu quý với nhiều công dụng chữa bệnh

Cây ngâu - Dược liệu quý với nhiều công dụng chữa bệnh

Cây ngâu hay còn gọi là ngâu tán tròn, là loại cây trồng để làm cảnh và cũng là một vị thuốc quý với tác dụng trong việc giảm sưng đau do vấp ngã, kinh nguyệt không đều, tăng huyết áp,…
Một số bài thuốc quý từ mấm Linh Chi

Một số bài thuốc quý từ mấm Linh Chi

Nấm linh chi là một trong những vị thuốc quý của y học cổ truyền, ngày nay mấm linh chi đã được nhiều người biết đến và sử dụng ngày càng nhiều.
Một số công dụng tuyệt vời từ quả cóc đối với sức khỏe

Một số công dụng tuyệt vời từ quả cóc đối với sức khỏe

Quả cóc là một loại trái cây giàu chất sơ và vitamin, có vị hơi chua, ngọt. Là loại trái cây có giá trị về mặt dinh dưỡng cao và mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.
Một số công dụng từ quả trám và cách dùng trong đời sống hàng ngày

Một số công dụng từ quả trám và cách dùng trong đời sống hàng ngày

Quả trám thường được chế biến thành món ăn như mứt, ô mai... Ngoài ra quả trám còn được sử dụng nhiều trong đông y với công dụng hỗ trợ điều trị các bệnh lý về đường hô hấp.
Những công dụng từ quả nho ít người biết

Những công dụng từ quả nho ít người biết

Nho được biết đến là loại trái cây có vị ngọt và giàu chất dinh dưỡng. Ngoài để ăn, nho còn có tác dụng chữa bệnh. Theo Y học cổ truyền, nếu ăn nho thường xuyên sẽ mang lại nhiều lợi ích đáng quý cho sức khỏe như: tốt cho tim mạch, thải độc cơ thể,...
Một số bài thuốc dân gian điều trị bệnh từ quả bồ kết

Một số bài thuốc dân gian điều trị bệnh từ quả bồ kết

Từ xa xưa dân gian đã sử dụng quả bồ kết để gội đầu giúp mượt tóc, ngoài ra bồ kết còn được dùng trong việc hỗ trợ điều trị các bệnh lý rất tốt.
Một số công dụng chữa bệnh của cây huyết dụ

Một số công dụng chữa bệnh của cây huyết dụ

Cây huyết dụ được biết đến là loại cây mọc theo khóm, thường được trồng để làm cảnh, trang trí nội thất,... Tuy nhiên trong Đông y, đây còn một loại dược liệu quý với tác dụng cầm máu, bổ huyết,… hiệu quả.
Cây lá gai - Vị thuốc dân dã quen thuộc trong Đông y

Cây lá gai - Vị thuốc dân dã quen thuộc trong Đông y

Cây lá gai là loại cây quen thuộc, dễ trồng, thường được sử dụng để làm các loại bánh. Tuy nhiên trong Đông y, cây lá gai còn là vị thuốc có khả năng an thai, lợi tiểu, an thần, cầm máu… rất hiệu quả.
Một số bài thuốc chữa bệnh hiệu quả từ cây núc nác

Một số bài thuốc chữa bệnh hiệu quả từ cây núc nác

Núc nác được xem như một vị thuốc trong Đông y, hỗ trợ điều trị các bệnh lý như viêm da, dị ứng, mụn nhọt, mẩn ngứa…
Bài thuốc quý từ cây ráy gai

Bài thuốc quý từ cây ráy gai

Cây ráy gai trong Đông y được coi là một vị thuốc quý với nhiều công dụng chữa bệnh rất tốt như: Thanh nhiệt, giải độc, tiêu đờm, bình suyễn... Ngoài ra, còn hỗ trợ điều trị suy gan, vàng da do viêm gan, tê buốt chân tay, đau lưng, mỏi gối…
Củ mài - Vị thuốc quý trong Đông y

Củ mài - Vị thuốc quý trong Đông y

Từ lâu, củ mài đã được biết đến là một vị thuốc được dùng phổ biến trong Đông y với nhiều công dụng chữa bệnh như: Hỗ trợ điều trị suy nhược cơ thể, bồi bổ ngũ tạng, các bệnh về xương khớp,…
Một số bài thuốc dân gian từ cây xà sàng tử

Một số bài thuốc dân gian từ cây xà sàng tử

Xà sàng tử chắc hẳn còn là cái tên xa lạ với nhiều người. Tuy nhiên, trong Đông y, đây lại là một trong những thảo dược vàng trong việc hỗ trợ điều trị các bệnh phụ khoa, sát trùng, bổ thận, tráng dương.
Một số công dụng chữa bệnh từ cây rau rút

Một số công dụng chữa bệnh từ cây rau rút

Rau rút là loại thực vật rất được người dân miền Bắc ưa chuộng. Ngoài ra, rau rút còn được sử dụng như một vị thuốc trong đông y.
Một số bài thuốc dân gian đơn giản từ quả mướp đắng

Một số bài thuốc dân gian đơn giản từ quả mướp đắng

Từ lâu quả mướp đắng là một loại thực phẩm quen thuộc đối với mỗi bữa ăn của người dân Việt, nhưng rất ít người biết mướp đắng còn là vị thuốc chữa ho, viêm họng rất hiệu quả.
Một số bài thuốc chữa bệnh hiệu quả từ cây sả

Một số bài thuốc chữa bệnh hiệu quả từ cây sả

Cây sả vốn là thứ gia vị quen thuộc, dễ tìm trong gian bếp của nhiều gia đình. Ngoài việc được sử dụng trong chế biến món ăn, sả còn là vị thuốc giúp hỗ trợ điều trị một số bệnh lý hiệu quả.
Một số bài thuốc dân gian ít người biết đến từ cây bồ công anh

Một số bài thuốc dân gian ít người biết đến từ cây bồ công anh

Bồ công anh là vị thảo dược được sử dụng nhiều trong việc hỗ trợ điều trị bệnh ung thư. Ngoài ra, cây còn có tác dụng tiêu độc, kháng viêm…
Công dụng của cây xạ can trong hỗ trợ điều trị một số bệnh lý

Công dụng của cây xạ can trong hỗ trợ điều trị một số bệnh lý

Cây xạ can được biết đến là một loại cây trồng để làm cảnh vì hoa và thân của chúng rất đẹp. Tuy nhiên trong Đông y, cây xạ can lại là một loại dược liệu quý có thể sử dụng để chữa bệnh một số loại bệnh.
Một số công dụng tuyệt vời từ cây chè xanh

Một số công dụng tuyệt vời từ cây chè xanh

Chè xanh từ lâu đã được biết đến là loại cây được trồng để phát triển kinh tế. Tuy nhiên trong Đông y, đây lại là một vị thuốc giúp tiêu hóa tốt, lợi tiểu, định thần,… Ngoài ra, trong chè xanh còn chứa nhiều chất chống oxy hóa, có tác dụng hỗ trợ phòng chống ung thư,...
Cây nhân trần - Dược liệu quý với nhiều công dụng chữa bệnh

Cây nhân trần - Dược liệu quý với nhiều công dụng chữa bệnh

Nhân trần là một loại cây mọc dại ở trên rừng, đồi... tuy nhiên đây lại là một loại dược liệu quý với nhiều công dụng chữa bệnh như: Hỗ trợ điều trị cảm nắng, nhuận gan, đồng thời cải thiện tình trạng mệt mỏi, mất ngủ, chán ăn…
Xem thêm

Tin đọc nhiều

Kỳ lạ cây như cái ô, xưa là “kẻ thù của nhà nông” nay trở thành dược liệu quý 560.000 đồng/kg

Loài kịch độc thành đặc sản quý hiếm, được dân thành phố "săn lùng" có giá 500.000 đồng/kg

Thứ hạt ăn "cứu đói" thời bao cấp nay thành đặc sản, 75.000 đồng/kg được chị em săn lùng

Sở hữu trang trại gà trăm tỷ nhờ giống gà tre đặc biệt, giúp cả vùng làm giàu

Giá heo hơi hôm nay 27/11 tăng cao nhất 5.000 đồng/kg, cung dư thừa đẩy giá heo 2023 về mốc 50.000 đồng/kg

Sắp diễn ra hội chợ Công thương khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long - Long An năm 2022

Kỹ thuật nuôi heo, vì sao chuồng heo không nên sử dụng sàn bê tông?

Nuôi loài cá của nhà giàu, vừa vui mắt vừa kiếm tiền tỷ mỗi năm

Kiếm tiền tỷ từ nuôi gà leo đồi và vỗ béo kích mào cho gà đẹp bán dịp Tết

Nhà vườn miền Tây tất bật xuống giống những loại hoa kiểng ưa chuộng ngày Tết

Đặc sản bưởi Năm Roi Vĩnh Long vụ Tết, lo giảm sản lượng chờ giá tăng cao

Vụ cá Bắc ở Quảng Trị, ngư dân thu hàng trăm triệu đồng từ ‘lộc biển’

Loại cây được thiên nhiên ban tặng là món ngon, thuốc quý

Mạnh tay hỗ trợ giống dê lai, người nuôi dê ở Hà Tĩnh tăng đàn thu 100 triệu/năm

Giá heo hơi hôm nay 28/11 hãm đà tăng, chờ đợi chạm ngưỡng 70.000 đồng/kg trong năm 2023

Thương hiệu nổi bật

eco-parl
cai-lan
vinamil
richy-nho
sun-group
logo-erowindow
partner-bivaco
partner-shb
partner-tan-hoang-minh-group
partner-hdbank
partner-sunshine-group
partner-vinacomin
partner-viglacera
partner-th
partner-bacabank
partner-danko-group
ttp
doji
nam-cuong
bidv
vietjet-2
agribank
partner-vingroup
bimland
novaland
hung-thinh
intracom-2
Phiên bản di động