Quả bồ hòn đặc biệt thế nào mà có giá nửa triệu/kg, còn là 'thước đo' hạnh phúc vợ chồng

Bồ hòn là một loại quả có giá trị đặc biệt trong đời sống. Hẳn nhiều người biết đến câu: "Ngậm bồ hòn làm ngọt" hoặc "Khi thương củ ấu cũng tròn, khi ghét quả bồ hòn cũng méo". Trái bồ hòn chát đắng, mọc lặng lẽ trong rừng là biểu tượng của sự nhẫn nhịn chịu đựng để đến hạnh phúc. Ngày nay, trái đắng này đang trở thành quả ngọt nhờ những giá trị dược liệu được khám phá.
Trái bồ hòn với những công dụng bất ngờ.
Trái bồ hòn với những công dụng bất ngờ.

Trái bồ hòn đắng nơi rừng hoang bỗng thành quả ngọt

Bồ hòn có tên khoa học là sapindus saponaria L., thuộc họ sapindaceae. Cây bồ hòn còn được dân gian gọi trại là cây bòn hòn. Bồ hòn là dạng cây gỗ to, cao khoảng 5 đến 10 m hoặc hơn và thường rụng lá vào mùa khô. Bồ hòn có lá kép lông chim, mọc so le và có hoa lưỡng tính. Quả bồ hòn hình cầu, vỏ ngoài dày, có đường sống nổi rõ; quả khi chín thường nhăn nheo, màu vàng nâu và có hạt đen tròn. Mùa hoa bồ hòn thường rơi vào tháng 7-9 và mùa quả khoảng tháng 10-12.

Tại Việt Nam, bồ hòn phân bố rải rác hầu hết các tỉnh thuộc vùng núi thấp (thường dưới 1.000 m) và trung du, bao gồm các tỉnh Yên Bái, Bắc Giang, Nghệ An, Thái Nguyên, Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Tuyên Quang, Thanh Hóa, Hà Tĩnh... Hiện nay, ở một số nơi, cây còn được trồng công nghiệp, làm nguyên liệu cho sản xuất trong nước và xuất khẩu.

Tất cả các bộ phận của cây bồ hòn đều có thể sử dụng. Lá, quả và hạt bồ hòn sử dụng bào chế dược phẩm, các sản phẩm mỹ phẩm hữu cơ; sản xuất nước gội đầu, nước giặt quần áo, nước tẩy rửa chén bát… có nguồn gốc tự nhiên. Gỗ bồ hòn khá chắc nên được sử dụng làm đồ nội thất và trong các công trình kiến trúc.

Cây bồ hòn phân bổ tại nhiều địa bàn vùng núi và trung du ở Việt Nam.
Cây bồ hòn phân bổ tại nhiều địa bàn vùng núi và trung du ở Việt Nam.

Trái bồ hòn gây sốt với những giá trị bất ngờ

Quả bồ hòn giống hao hao giống quả nhãn. Khi chín, thịt quả mềm như đường mạch nha, có hoạt tính như xà phòng, được người dân nhiều nước Châu Á, trong đó có Việt Nam dùng làm xà phòng giặt áo quần, dầu gội đầu. Quả bồ hòn còn là nguyên liệu cho công nghiệp chế biến nhiều sản phẩm bảo vệ da, thuốc chữa bệnh, chất phụ gia công nghiệp và bột giặt.

Từ lâu đời nay, ông bà ta đã biết đến công dụng của quả bồ hòn trong làm sạch nên đã sử dụng làm nước tẩy rửa các vật dụng sinh hoạt trong gia đình. Cho đến khi người Nhật phát hiện trái bồ hòn của Việt Nam sử dụng tốt cho việc sản xuất công nghiệp các sản phẩm tẩy rửa hữu cơ, có nguồn gốc thiên nhiên thì cây bồ hòn mới thực sự trở nên có giá trị.

Quả bồ hòn chín trông giống quả nhãn.
Quả bồ hòn chín trông giống quả nhãn.

Các sản phẩm dầu gội đầu, nước rửa chén làm từ trái bồ hòn được nghiên cứu và sản xuất hàng hóa ngày càng nhiều trong nước và rất được người tiêu dùng biết đến, ưa chuộng. Các sản phẩm này đang thay thế dần chất tẩy rửa làm từ hóa chất vô cơ gây nguy hại cho môi trường và sức khỏe con người.

Bồ hòn không chỉ là "xà phòng tự nhiên" được dùng nhiều trong cuộc sống mà còn là vị thuốc có tác dụng trị bệnh. Bồ hòn có chứa saponin - chất hoạt tính bề mặt mạnh, trong hạt bồ hòn còn chứa 9%-10% dầu béo. Vì vậy, quả và lá bồ hòn có công dụng kháng khuẩn, tiêu viêm, tăng cường miễn dịch, làm tan máu bầm, hỗ trợ điều trị bệnh tiểu đường và các bệnh đường lý hô hấp...

Ngoài ra, quả bồ hòn còn có thể hỗ trợ điều trị các vấn đề da liễu; gội đầu bằng nước bồ hòn cũng giúp giảm gàu và nấm tóc. Dùng nước bồ hòn như sữa rửa mặt cũng hỗ trợ trị mụn nhờ đặc tính kháng khuẩn của các thành phần trong thịt quả . Vỏ cây bồ hòn dùng để diệt bọ, rận, chấy. Rễ bồ hòn sắc nước uống có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, điều trị cảm mạo, làm tan đờm, giảm ho. Hạt bồ hòn có tác dụng chữa hôi miệng, sâu răng...

Quả bồ hòn được phơi khô để sử dụng.
Quả bồ hòn được phơi khô để sử dụng.

Hiện nay, khi xu hướng sử dụng các sản phẩm từ thiên nhiên được nhiều người ưa chuộng, các loại cây như bồ kết, bồ hòn bắt đầu được quan tâm nhiều hơn. Đặc biệt, người tiêu dùng có thể tự bào chế một cách dễ dàng quả bồ hòn thành các sản phẩm để sử dụng vì bồ hòn được coi là nguyên liệu an toàn cho những người đam mê khám phá, thích tự tay tạo cho mình những sản phẩm chăm sóc da, chăm sóc tóc, nước tẩy rửa, vệ sinh... hữu cơ.

Bồ hòn ở nước ta đã được xuất khẩu đi một số nước trong khu vực châu Á như Nhật Bản, Hàn Quốc... và một vài nước thuộc châu Âu. Giá quả bồ hòn tại Việt Nam hiện dao động từ 300.000 - 400.000/kg. Lá bồ hòn được thu mua khoảng 120.000 - 150.000/kg tươi. Còn hạt bồ hòn giá khoảng 300.000 - 500.000/kg.

Hiện nay, quả bồ hòn tại Việt Nam đã được xuất khẩu đi nhiều nước và có giá trị kinh tế cao.
Hiện nay, quả bồ hòn tại Việt Nam đã được xuất khẩu đi nhiều nước và có giá trị kinh tế cao.

Từ hiệu quả của cây bồ hòn, tại nhiều địa phương người dân đã trồng loại cây này để tăng nguồn thu nhập. Cây bồ hòn không kén đất, chịu được hạn, không chịu được úng, thường được trồng ở ven đường, nơi công cộng... Cây được nhân giống bằng hạt. Gieo hạt ở Vườn ươm vào mùa Xuân, đến tháng 8 – 9 hoặc tháng 2 – 3 năm sau, đánh đi trồng.

Khi trồng, người ta đào hố cách nhau 10 – 12m, kích thước hố tùy theo cây to nhỏ. Mỗi hố lót 10 – 15kg phân chuồng, phân rác. Trộn đều phân với đất rồi đặt cây, lèn gốc và tưới ẩm. Cần cắm cọc để giữ cho cây khỏi bị gió lay và rào xung quanh gốc để tránh trâu bò phá hoại.

Sau 10 – 15 ngày, cây ra rễ mới. Không cần chăm sóc nhiều. Thông thường, người ta sẽ dùng quả và hạt của cây bồ hòn. Đối với quả bồ hòn thì sẽ được thu hoạch vào mùa thu, có người để nguyên phơi khô, có người lại bỏ hạt rồi mới đem phơi. Quả bồ hòn sau khi hái về bạn có thể bóc bỏ hạt hoặc để nguyên cả hạt quả, hạt phơi khô cũng được dùng làm thuốc./.

Khánh Ngân

Có thể bạn quan tâm

Cùng chuyên mục

Tin khác

Phát hiện 40 mỏ vàng ở Tây Bắc với trữ lượng gần 30 tấn

Phát hiện 40 mỏ vàng ở Tây Bắc với trữ lượng gần 30 tấn

Trong 8 năm, Đề án Tây Bắc đã phát hiện và đánh giá 110 mỏ khoáng sản, trong đó có 40 mỏ vàng ở Tây Bắc với trữ lượng gần 30 tấn vàng.
Phát hiện trà mi hoa vàng có giá trị dược liệu cao ở Ninh Thuận

Phát hiện trà mi hoa vàng có giá trị dược liệu cao ở Ninh Thuận

Sau nhiều năm không ghi nhận phân bố ngoài tự nhiên, thậm chí có nghi hoặc về khả năng tuyệt chủng, mới đây, các viên chức thuộc phòng Khoa học và Bảo tồn thiên nhiên – Ban quản lý Vườn quốc gia Phước Bình đã phát hiện trà mi hoa vàng, một loài thực vật cực kỳ quý hiếm thuộc họ Chè, tại Vườn quốc gia Phước Bình, tỉnh Ninh Thuận.
Những cách cắm hoa bưởi đẹp mê li, thơm phưng phức

Những cách cắm hoa bưởi đẹp mê li, thơm phưng phức

Với mùi hương thơm dịu nhẹ, vẻ đẹp giản dị nhưng đầy tinh tế, hoa bưởi ngày càng được nhiều người cắm để làm đẹp không gian sống. Cùng ngắm những cách "biến tấu" với hoa bưởi vô cùng hút mắt dưới đây.
Ngư dân Thanh Hóa phấn khởi vào mùa sứa biển

Ngư dân Thanh Hóa phấn khởi vào mùa sứa biển

Nghề đánh bắt, chế biến sứa mang lại thu nhập khá tốt cho ngư dân ở Thanh Hoá. Năm nay vụ sứa đến muộn, sản lượng giảm hơn so với năm ngoái nhưng lại xuất hiện nhiều loài sứa đỏ, có giá trị kinh tế cao hơn nên phần nào giúp ngư dân yên tâm đánh bắt.
Nâng cao thương hiệu và giá trị chè Shan tuyết

Nâng cao thương hiệu và giá trị chè Shan tuyết

Để nâng cao giá trị từ cây chè, huyện Hoàng Su Phì (tỉnh Hà Giang) sẽ tập trung phát triển vùng nguyên liệu và tiêu thụ sản phẩm nhằm nâng cao hơn nữa thương hiệu, giá trị chè Shan tuyết cổ thụ, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường trong nước và quốc tế.
Thái Nguyên: Xây dựng mã số vùng trồng, nâng cao giá trị nông sản

Thái Nguyên: Xây dựng mã số vùng trồng, nâng cao giá trị nông sản

Để được cấp mã số vùng trồng, nông sản TP. Phổ Yên (tỉnh Thái Nguyên) phải được sản xuất theo một quy trình nhất định với những yêu cầu về diện tích, điều kiện canh tác, sổ sách ghi chép, vệ sinh đồng ruộng, thành phần dịch hại trong vùng sản xuất, về sử dụng thuốc bảo vệ thực vật…
Sơn La hỗ trợ tiêu thụ nông sản trên sàn thương mại điện tử

Sơn La hỗ trợ tiêu thụ nông sản trên sàn thương mại điện tử

Bằng nhiều biện pháp triển khai, các sản phẩm, nông sản hàng hóa của Sơn La đã có mặt tại các trang thương mại điện tử, doanh nghiệp, hợp tác xã (HTX).... đã từng bước đưa hoạt động thương mại điện tử của tỉnh Sơn La hội nhập trong nước và quốc tế.
Tận dụng thương mại điện tử đưa sản phẩm làng nghề phát triển

Tận dụng thương mại điện tử đưa sản phẩm làng nghề phát triển

Trong xu hướng chuyển đổi số và thương mại điện tử phát triển ngày càng mạnh mẽ, các làng nghề, làng nghề truyền thống của Hà Nam cũng không thể ngoại lệ. Để phát triển làng nghề, yêu cầu đặt ra là phải mở rộng thị trường, đẩy mạnh tiêu thụ sản phẩm.
“Hạt muối không chỉ mặn vì nước biển, mà còn mặn vì mồ hôi người làm nghề”

“Hạt muối không chỉ mặn vì nước biển, mà còn mặn vì mồ hôi người làm nghề”

Trong bức thư chúc mừng tỉnh Bạc Liêu và tất cả những người làm muối khắp mọi miền đất nước nhân sự kiện Festival muối Việt Nam - Bạc Liêu lần thứ nhất đang diễn ra tại Bạc Liêu từ ngày 6 đến 8/3, Phó chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan viết “Nhìn những cánh đồng muối lấp lánh dưới ánh mặt trời, chợt nhớ đến câu nói của một người làm muối lớn tuổi: “Hạt muối không chỉ mặn vì nước biển, mà còn mặn vì mồ hôi người làm nghề”.
Bún song thằn An Thái - cực phẩm tiến vua nức tiếng của Bình Định

Bún song thằn An Thái - cực phẩm tiến vua nức tiếng của Bình Định

An Nhơn (Bình Định) là "đất hai vua", có điều kiện để quy tụ nghệ nhân giỏi khắp nơi, hình thành những làng nghề có bề dày lịch sử hàng trăm năm qua. Trong đó, có nghề làm bún song thằn "tiến vua" nổi tiếng.
Hình thành trung tâm công nghiệp dược liệu tại tỉnh Quảng Nam với sâm Ngọc Linh là cây chủ lực

Hình thành trung tâm công nghiệp dược liệu tại tỉnh Quảng Nam với sâm Ngọc Linh là cây chủ lực

Ngày 28/2/2025 , Phó Thủ tướng Lê Thành Long ký Quyết định số 463/QĐ-TTg phê duyệt Đề án “Phát triển và hình thành trung tâm công nghiệp dược liệu tại tỉnh Quảng Nam với sâm Ngọc Linh là cây chủ lực”.
Ngư dân Nghệ An trúng 26 tấn cá cơm sau một ngày ra khơi

Ngư dân Nghệ An trúng 26 tấn cá cơm sau một ngày ra khơi

Sau gần một ngày ra khơi, đội tàu của ngư dân Trần Văn Lưu (phường Nghi Thủy, thành phố Vinh, Nghệ An) đã đánh bắt được 26 tấn cá cơm, thu về hơn 300 triệu đồng.
Khu bảo tồn Xuân Liên được nâng hạng thành vườn quốc gia

Khu bảo tồn Xuân Liên được nâng hạng thành vườn quốc gia

UBND tỉnh Thanh Hóa vừa ký quyết định chuyển hạng Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên thành Vườn quốc gia Xuân Liên. Đây là Vườn quốc gia thứ hai của tỉnh, sau Vườn quốc gia Bến En.
Bắc Giang: Khởi tố một giám đốc vi phạm quy định về khai thác tài nguyên

Bắc Giang: Khởi tố một giám đốc vi phạm quy định về khai thác tài nguyên

Ngày 11/02/2025, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Bắc Giang đã ra Quyết định khởi tố vụ án hình sự; Quyết định khởi tố bị can; Lệnh khám xét chỗ ở và nơi làm việc; Lệnh cấm đi khỏi nơi cư trú; Quyết định tạm hoãn xuất cảnh đối với Nguyễn Đình Văn về tội “Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên” được quy định trong Bộ luật Hình sự.
Chả cá Quy Nhơn - Đặc sản "gây thương nhớ" của vùng đất võ

Chả cá Quy Nhơn - Đặc sản "gây thương nhớ" của vùng đất võ

Bình Định nổi tiếng không chỉ với danh lam thắng cảnh mà còn với nền ẩm thực phong phú. Đặc biệt, món chả cá Quy Nhơn đã trở thành đặc sản nơi đây.
Về Giang Xá thưởng thức bánh bác tiến vua

Về Giang Xá thưởng thức bánh bác tiến vua

Cùng với bánh phu thê, cá anh vũ, gà Đông Cảo,…bánh bác là một trong những sản vật tiến vua thời xưa. Trong tâm thức người Giang Xá, bánh bác chính là biểu tượng của làng. Món bánh này "khai sinh" cùng thời Lý Nam Đế lập quốc.
Thứ tưởng như bỏ đi bất ngờ thành đặc sản Tết, giá tiền triệu vẫn đắt khách

Thứ tưởng như bỏ đi bất ngờ thành đặc sản Tết, giá tiền triệu vẫn đắt khách

Những năm gần đây, xuất hiện loại mứt lạ được làm từ rễ cây đinh lăng, quả cau khô và chuối tá quạ gây sốt trên thị trường vừa lạ miệng vừa có nhiều công dụng đối với sức khỏe, giá đắt đỏ vẫn rất đắt khách.
Nông dân Bà Rịa-Vũng Tàu trúng mùa bưởi da xanh

Nông dân Bà Rịa-Vũng Tàu trúng mùa bưởi da xanh

Những ngày này là cao điểm của các nhà vườn trồng bưởi tại thị xã Phú Mỹ - khu vực có diện tích trồng bưởi lớn nhất của tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu đang tất bật, nhộn nhịp vào mùa thu hoạch và xuất bán.
Trà Mã Dọ là gì mà cứ lập Xuân người dân lại rủ nhau đi hái?

Trà Mã Dọ là gì mà cứ lập Xuân người dân lại rủ nhau đi hái?

Cứ vào tiết lập Xuân, người dân xã Xuân Lộc, thị xã Sông Cầu (Phú Yên) lại lên đỉnh Cù Mông hái chè Mã Dọ về nấu uống hàng ngày. Một số người còn lấy chè Mã Dọ sấy khô, bán cho khách thập phương.
Mùa Xuân - mùa hái lộc nhung hươu

Mùa Xuân - mùa hái lộc nhung hươu

Khi tiết trời vào Xuân là thời điểm của sự sinh sôi nảy nở, cũng là mùa “hái lộc” nhung hươu của người dân huyện miền núi Hương Sơn (tỉnh Hà Tĩnh). Nhung hươu là một loại dược liệu quý giá trong Đông y, hay còn gọi là lộc nhung, là sừng non của con hươu đực, chứa nhiều dưỡng chất có lợi cho sức khỏe con người.
Nghề nuôi trồng thuỷ sản ở Đắk Lắk: Thừa tiềm năng, thiếu cơ chế

Nghề nuôi trồng thuỷ sản ở Đắk Lắk: Thừa tiềm năng, thiếu cơ chế

Với hàng trăm hồ chứa, hàng chục ngàn ha diện tích mặt nước, tỉnh Đắk Lắk có tềm năng rất lớn trong việc phát triển nuôi trồng thuỷ sản. Song hiện nay do chưa có cơ chế, chính sách nên hàng ngàn ha mặt nước vẫn đang "bỏ hoang".
Bưởi vuông, dưa hấu thỏi vàng... hút hàng dịp Tết

Bưởi vuông, dưa hấu thỏi vàng... hút hàng dịp Tết

Ngoài các sản phẩm truyền thống, thị trường Tết Ất Tỵ 2025 xuất hiện nhiều sản phẩm trái cây tạo hình mới lạ như bưởi vuông in hình bản đồ Việt Nam, bưởi thỏi vàng, dưa lưới hồ lô, dưa lưới thỏi vàng.
Hoa cầm tay của Á hậu Phương Nhi thuộc top đắt nhất thế giới

Hoa cầm tay của Á hậu Phương Nhi thuộc top đắt nhất thế giới

Bó hoa cưới mix giữa hai loại hoa khác nhau mà con trai tỷ phú Phạm Nhật Vượng mang đến tặng cô dâu Phương Nhi không chỉ đắt đỏ mà là biểu tượng của tình yêu, gắn liền với nghi lễ thiêng liêng và trang trọng.
5 loại hoa nhập khẩu "hot trend" được hội chị em "săn lùng"

5 loại hoa nhập khẩu "hot trend" được hội chị em "săn lùng"

Bên cạnh các loại hoa truyền thống, những dòng hoa nhập khẩu với giá cả phải chăng đang được nhiều người ưa chuộng mua về trưng trong nhà dịp Tết Nguyên đán 2025.
Chiêm ngưỡng những loại hoa độc lạ được săn đón chơi Tết

Chiêm ngưỡng những loại hoa độc lạ được săn đón chơi Tết

Bên cạnh các loại hoa truyền thống như: Đào, mai, quất, cúc, dơn,… thì nhiều năm trở lại đây, các loại hoa có hình dáng độc đáo, lạ mắt được người dân ưa chuộng săn đón để chơi Tết Nguyên đán.
Hoa tuyết mai là gì mà “làm mưa làm gió” thị trường hoa Tết?

Hoa tuyết mai là gì mà “làm mưa làm gió” thị trường hoa Tết?

Hoa tuyết mai với cái tên mỹ miều giữa cái “tuyết” của mùa đông và “mai" trong nét đẹp đặc trưng ngày tết đã tạo nên dấu ấn riêng cho chính nó.
Vì sao đào đông đỏ nhập khẩu hút khách dịp Tết?

Vì sao đào đông đỏ nhập khẩu hút khách dịp Tết?

Đào đông đỏ là loại hoa nhập khẩu "hot" nhất thị trường hoa vào mỗi dịp xuân về. Những bình hoa không chỉ mang vẻ đẹp rực rỡ, tươi mới mà còn ẩn chứa những thông điệp về sự may mắn, thịnh vượng và đoàn viên.
Đào mốc, mơ rừng "xuống phố" dịp Tết 2025

Đào mốc, mơ rừng "xuống phố" dịp Tết 2025

Đào mốc và mơ rừng là những loại cây đặc trưng của núi rừng Tây Bắc, trong vài năm gần đây chúng trở thành tâm điểm được săn đón mỗi dịp Tết Nguyên đán. Xu hướng đưa các loại cây cảnh độc lạ này "xuống phố" không chỉ thể hiện nét đẹp của thiên nhiên hoang dã mà còn mang ý nghĩa văn hóa, phong thủy sâu sắc.
Người trồng chỉ cách chọn, chăm sóc đào quất dịp tết

Người trồng chỉ cách chọn, chăm sóc đào quất dịp tết

Chọn đào, quất trưng vào dịp Tết Nguyên đán được người dân rất cẩn trọng. Theo quan niệm phải lựa cây có đầy đủ hoa, nụ lộc, tán tròn đẹp...Ưu tiên cây có dáng thế tự nhiên, không bị gò ép, hoa và quả không quá dày….
Xem thêm

Thương hiệu nổi bật

eco-parl
cai-lan
vinamil
richy-nho
sun-group
logo-erowindow
partner-bivaco
partner-shb
partner-tan-hoang-minh-group
partner-hdbank
partner-vinacomin
partner-viglacera
partner-th
partner-bacabank
partner-danko-group
ttp
doji
nam-cuong
partner-vingroup
gleximco
Phiên bản di động