Loài cây vừa là "đặc sản” hấp dẫn, vừa là dược liệu quý Loại cây thân gỗ chủ yếu trồng làm cảnh, là thảo dược quý trong đông y Loại củ mọc mầm được ví như "thần dược", chớ vội bỏ đi |
![]() |
Trái quách là quả của cây quách, thuộc họ cam, còn được gọi là cây cần thăng với tên khoa học Limonia acidissima L. Tại Việt Nam, loại cây này được trồng chủ yếu ở đồng bằng sông Cửu Long, đặc biệt là với bà con Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh.
Trái có hình cầu, màu hơi xám trắng, vỏ quả dày không bóng bẩy, loang lổ hạt li ti. Phần thịt bên trong có nhiều sợi cứng, các hạt bám lên đó. Khi trái chưa chín có phần thịt màu trắng, khi chín phần thịt chuyển sang màu nâu sậm cho đến màu đen. Nếu để chín quá thì sẽ bị lên men. Hạt nhiều, thuôn dẹt, dài 5-6mm, có lông.
Mùi vị rất đặc trưng và khá tương đồng với trái sầu riêng. Nếu bạn ăn được trái quách thì càng ăn sẽ càng nghiện, nhưng nếu không thích mùi vị thì sẽ muốn tránh xa.
Những nghiên cứu gần đây cho thấy, toàn bộ cây quách đều dùng được và đặc biệt là quả chín có giá trị dinh dưỡng cao. Trong 100g phần thịt của trái quách để tươi chứa nước 74g, lipid 1,5g, 8g protid, 7,5g carbohydrate, đạm đường, chất béo, chất xơ, vitamin thiết yếu bao gồm vitamin A, B, C, khoáng chất vi lượng (Kali, Photpho, Fe, Canxi). Khi phơi khô có một lượng nhỏ Canxi, Kali, muối Fe và 15% acid citric. Một số hoạt chất khác chứa trong trái quách như: flavonoid, tanin và coumarin.
Một số tác dụng đối với sức khoẻ
Ít ai biết rằng đằng sau loại quả trông có vẻ đơn giản, khá xấu xí này lại chứa đựng rất nhiều lợi ích đối với sức khỏe con người, vận dụng làm thuốc hỗ trợ điều trị bệnh.
![]() |
Thanh nhiệt: khi chín có thể dầm nhân trái quách với đá và đường để làm thức uống giúp thanh nhiệt tương tự như nước me dầm. Trong trái quách có nhiều chất khoáng và vitamin C, nếu dùng thường xuyên sẽ có tác dụng phòng ngừa và cải thiện bệnh Scurvy (một dạng hội chứng thiếu vitamin C mạn tính);
Điều trị chứng táo bón: trái quách rất giàu chất xơ giúp làm sạch ruột, tăng co bóp đường ruột chống táo bón và bệnh trĩ;
Tăng cường sức đề kháng: hoạt chất Flavonoid được tìm thấy trong trái quách là một chất chống oxy hóa mạnh, tăng khả năng hấp thụ vitamin C, thúc đẩy quá trình tái tạo mô, làm bền thành mạch máu, tăng cường hệ miễn dịch và giúp vết thương chóng lành hơn;
Khắc phục tiêu chảy và một số vấn đề về đường tiêu hóa: trái quách còn tiết ra chất tanin được dùng trong việc điều trị chứng tiêu chảy, lỵ và các bệnh nhiễm trùng đường tiêu hóa khác;
Cải thiện rối loạn chuyển hóa: một công năng tuyệt vời mà trái quách đem lại là khả năng kiểm soát mỡ máu và đường huyết, hỗ trợ điều trị các bệnh mạn tính như tiểu đường, huyết áp cao hay rối loạn mỡ máu,...
![]() |
Cách sử dụng trái quách
Thịt quả là bộ phần được dùng phổ biến. Khi muốn ăn loại quả này, người ta sẽ đập hoặc bổ trái quách bằng dao trên bề mặt cứng để làm nứt vỏ quả. Lấy phần thịt quả màu nâu đậm, sau đó cho thêm đường và đá để thưởng thức như một loại nước giải khát. Lưu ý hãy nhả hạt khi ăn nhưng nuốt phải chúng cũng không làm ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe và mùi vị.
Ngoài ra còn có một món ăn thú vị khác làm từ trái quách non đó là đập vỡ quả, lấy phần thịt trắng chấm muối, chấm mắm đường hoặc ăn cùng với rau sống.
Trái quách khi chín thường phát ra mùi chua nồng, nếu bạn chưa gặp trái này bao giờ hoặc ngửi không quen sẽ cảm thấy mùi của nó rất hôi. Vị trái quách chín lên men sẽ hơi chua và ngọt dịu, những quả chín vừa thường ngọt bùi. Để biết được độ chín của quả, người ta sẽ cào nhẹ lớp vỏ bên ngoài, nếu thấy màu hơi xanh, nâu nhạt ở lớp bên dưới vỏ thì là quả chín tới, còn nếu thấy màu nâu thì là quả đã chín hoàn toàn.
![]() |
Ngoài những công dụng nêu trên, phần thịt trái quách còn dùng để ngâm rượu giúp mạnh gân cốt, hỗ trợ tiêu hóa, kích thích ăn ngon miệng hơn. Để chế biến bài thuốc rượu quách, người ta thực hiện như sau: Chuẩn bị trái quách, đem đi rửa và cạo sạch lớp vỏ bên ngoài; Sau khi cạo vỏ xong, đem quả phơi ráo nước và khía các đường nứt trên thân quả; Đổ trái quách vào bình chứa rượu trắng, cho thêm đường phèn; Ủ rượu trong vòng 3 tháng trở lên là có thể lấy ra dùng. Rượu ngâm càng lâu uống sẽ càng ngon.
Trước khi dùng trái quách bạn cần lưu ý rằng mặc dù loại quả này rất có lợi cho sức khỏe nhưng chỉ nên dùng những trái đã chín vì dùng nhiều trái xanh sẽ gây khàn giọng, đau họng. Ngoài ra không nên ăn những quả nứt vỏ vì rất có thể phần thịt bên trong đã bị mốc. Nếu trong quá trình sử dụng trái quách mà bạn gặp phải bất kỳ vấn đề gì thì hãy ngừng dùng và hỏi ý kiến chuyên gia y tế ngay.
![]() |
![]() |
![]() |