Hà Nội bước vào cao điểm ô nhiễm không khí

Hà Nội "nghẹt thở" trong bụi mịn

Theo dữ liệu từ Trung tâm Quan trắc môi trường miền Bắc (Cục Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường), trong sáng ngày 17/11, chất lượng không khí tại Hà Nội đã chạm mức "xấu" (AQI từ 151-200). Ở mức này, những người bình thường bắt đầu có các ảnh hưởng tới sức khỏe, trong khi nhóm nhạy cảm có thể gặp các vấn đề nghiêm trọng hơn.

Sáng ngày 17/11, chất lượng không khí tại Hà Nội đã chạm mức "xấu" (AQI từ 151-200).

Số liệu cụ thể tại các trạm đo cho thấy tình trạng ô nhiễm rõ rệt:

Lúc 8 giờ, trạm tại cổng Parabol (Đại học Bách khoa, đường Giải Phóng) ghi nhận chỉ số AQI lên tới 173.

Trạm tại 556 Nguyễn Văn Cừ (quận Long Biên) có chỉ số AQI là 156 (lúc 8h) và 160 (lúc 9h).

Trạm tại Công viên Nhân Chính (đường Khuất Duy Tiến) ghi nhận AQI ở mức 151 (lúc 8h).

Thành phần ô nhiễm chính được xác định là bụi mịn PM 2.5. Tình trạng này bắt đầu trở nên nghiêm trọng từ ngày 16/11 do các yếu tố khí tượng không thuận lợi như lặng gió và hiện tượng nghịch nhiệt, khiến các chất ô nhiễm không thể khuếch tán.

Đáng chú ý, Cổng thông tin quan trắc môi trường của TP Hà Nội chỉ hiển thị chỉ số của 4 trạm, trong đó ba trạm trùng với Cục Môi trường. Các năm trước, hệ thống này thường xuyên hiển thị 20-30 trạm.

Cùng thời điểm, trang IqAir (tổng hợp dữ liệu quan trắc toàn cầu) đã xếp Hà Nội là thành phố ô nhiễm thứ 5 trên thế giới. Trong khi đó, các địa phương lân cận như Tỉnh Bắc Ninh (KCN Tiên Sơn, Gia Bình, Từ Sơn, Thuận Thành) và Tỉnh Hưng Yên (Tân Quang) hay Tỉnh Phú Thọ (Việt Trì) đều ghi nhận chất lượng không khí ở mức "tốt" hoặc "trung bình".

Trước tình hình này, các chuyên gia khuyến cáo người dân hạn chế hoạt động ngoài trời, đặc biệt vào sáng sớm và chiều muộn. Khi ra đường, người dân cần trang bị khẩu trang chuyên dụng có khả năng lọc bụi mịn để bảo vệ sức khỏe.

Nhận diện "thủ phạm" và các giải pháp liên ngành

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, Hà Nội đã chính thức bước vào cao điểm ô nhiễm không khí. Giai đoạn này thường kéo dài từ tháng 10 năm trước đến tháng 4 năm sau, nhưng năm nay bắt đầu muộn hơn do tác động của mưa bão. Trong vòng 6 tháng tới (tháng 11/2025 - 4/2026), mức độ ô nhiễm có nguy cơ tăng cao.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, Hà Nội đã chính thức bước vào cao điểm ô nhiễm không khí

Nguyên nhân của đợt ô nhiễm này là sự cộng hưởng của nhiều yếu tố:

Điều kiện thời tiết: Giao mùa, hanh khô, lặng gió và nghịch nhiệt làm các chất ô nhiễm bị giữ lại ở tầng thấp.

Hoạt động xây dựng: Đây là giai đoạn cao điểm triển khai các công trình, dự án trọng điểm và xây dựng dân dụng, làm gia tăng vận chuyển vật liệu, đổ thải và bụi công trường.

Khí thải giao thông: Lượng lớn phương tiện cá nhân, đặc biệt là xe máy cũ, thải ra khói bụi.

Đốt mở và dân sinh: Tình trạng người dân đốt rác tự phát (nhất là vào ban đêm), đốt rơm rạ sau thu hoạch, đốt phế phụ phẩm nông nghiệp và sử dụng bếp than vẫn còn phổ biến ở ngoại thành.

Để ứng phó với vấn đề mang tính liên ngành và liên vùng này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có buổi làm việc với các bộ Công an, Xây dựng, Y tế và Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội để triển khai các biện pháp cấp bách.

Một loạt các kế hoạch dài hạn và giải pháp trước mắt đang được xây dựng:

Về chính sách vĩ mô: Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang xây dựng và trình Thủ tướng phê duyệt "Kế hoạch hành động quốc gia về khắc phục ô nhiễm và quản lý chất lượng môi trường không khí giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến 2045". Bộ cũng dự thảo Đề án thành lập Ban Chỉ đạo quốc gia về khắc phục ô nhiễm, tập trung giải quyết các vấn đề liên vùng cho Vùng Thủ đô.

Về kiểm soát khí thải: Bộ đang xây dựng Quy chuẩn khí thải mới cho phương tiện. Dự kiến, Thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh sẽ bắt đầu kiểm định khí thải xe máy từ 1/7/2027. Riêng Hà Nội, từ 1/1/2028, môtô và xe gắn máy lưu thông phải đạt tiêu chuẩn khí thải mức hai trở lên.

Về kế hoạch của Hà Nội: Thành phố dự kiến loại bỏ xe máy xăng trong Vành đai 1 từ tháng 7/2026, mở rộng ra Vành đai 2 vào năm 2028 và Vành đai 3 vào năm 2030.

Giải pháp khác: Các bộ, ngành cũng đề xuất các giải pháp như dùng thiết bị viễn thám để theo dõi chất lượng không khí, tích hợp quan trắc môi trường vào các trạm khí tượng thủy văn, và lập đề án chế biến rơm rạ thành than sinh học.

Ô nhiễm không khí ở Hà Nội, TP.HCM: Báo động đỏ giữa mùa mưa

Bảo vệ làn da sau lũ lụt

Tái sử dụng chai nhựa đựng nước có gây hại không?