Mỹ áp thuế sơ bộ 130% với thép Việt, doanh nghiệp nào chịu ảnh hưởng?
Bộ Thương mại Mỹ (DOC) vừa ban hành kết luận sơ bộ trong vụ việc điều tra chống bán phá giá đối với sản phẩm thép cốt bê tông nhập khẩu từ Việt Nam với mức thuế đề xuất lên tới hơn 130%. Quyết định này được đưa ra sau quá trình điều tra 17 mã HS liên quan đến các sản phẩm thép dài cán nóng dùng trong xây dựng, vốn có kim ngạch xuất khẩu từ Việt Nam sang Mỹ tăng trưởng mạnh mẽ trong những năm gần đây.
Tập đoàn Hòa Phát và các doanh nghiệp thép Việt bị áp thuế cao
Trong thông báo từ Cục Phòng vệ thương mại thuộc Bộ Công Thương, Bộ Thương mại Mỹ đã lựa chọn một doanh nghiệp Việt Nam làm bị đơn bắt buộc để tiến hành điều tra. Đơn vị này cùng với hệ sinh thái 10 công ty liên kết thuộc Tập đoàn Hòa Phát, bao gồm các pháp nhân như Hòa Phát Dung Quất, Hòa Phát Hải Dương và Hòa Phát Hưng Yên, đang phải đối mặt với mức thuế chống bán phá giá sơ bộ là 121,97%. Đối với tất cả các doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu sản phẩm thép cốt bê tông còn lại trên toàn lãnh thổ Việt Nam, mức thuế sơ bộ bị áp dụng thậm chí còn cao hơn, lên đến 130,77%.
Đáng chú ý, mức thuế này của Việt Nam đang cao vượt trội so với các quốc gia khác cùng bị điều tra trong đợt này như Bulgaria với 52,80% hay Ai Cập dao động từ 34,20% đến 52,73%. Trước đó, vào đầu năm 2026, Mỹ cũng đã công bố mức thuế chống trợ cấp tạm thời đối với thép cốt bê tông Việt Nam là 1,08%, thấp hơn nhiều so với mức trợ cấp sơ bộ của Algeria là 72,94% và Ai Cập là 29,51%. Tuy nhiên, với kết luận về chống bán phá giá vừa ban hành, áp lực thuế quan đối với các doanh nghiệp thép Việt Nam khi xuất khẩu sang thị trường Mỹ đang trở nên vô cùng nặng nề.
Lộ trình thẩm tra và phản biện trước kết luận cuối cùng vào tháng 7-2026
Nguyên nhân dẫn đến vụ điều tra này xuất phát từ đơn kiện của Liên minh các nhà sản xuất thép Mỹ vào tháng 6/2025, cho rằng thép nhập khẩu từ Việt Nam và một số nước đang bán dưới giá trị hợp lý, gây thiệt hại cho ngành sản xuất nội địa Mỹ.
Thực tế số liệu cho thấy kim ngạch xuất khẩu thép cốt bê tông của Việt Nam sang Mỹ đã có sự bứt phá nhanh chóng: từ mức khiêm tốn 43.000 USD năm 2022 đã tăng vọt lên 16,8 triệu USD năm 2023 và đạt gần 30 triệu USD vào năm 2024. Sự gia tăng quy mô nhanh chóng này được cho là yếu tố then chốt khiến sản phẩm thép Việt lọt vào tầm ngắm của các biện pháp phòng vệ thương mại.
Theo quy trình điều tra của phía Mỹ, các con số thuế kể trên hiện mới chỉ dừng lại ở mức kết luận sơ bộ. Trong thời gian tới, DOC sẽ tiếp tục gửi các bảng câu hỏi bổ sung và tiến hành thẩm tra tại chỗ các doanh nghiệp để xác minh tính xác thực của các thông tin đã cung cấp. Dự kiến, kết luận cuối cùng của vụ việc sẽ được ban hành vào tháng 7-2026.
Để bảo vệ quyền lợi chính đáng, Cục Phòng vệ thương mại khuyến nghị các doanh nghiệp cần phối hợp chặt chẽ với luật sư tư vấn, nghiên cứu kỹ hồ sơ để chuẩn bị phương án phản biện và tài liệu chứng minh cần thiết. Việc hợp tác đầy đủ với cơ quan điều tra Mỹ trong giai đoạn thẩm tra tại chỗ sẽ là yếu tố quyết định để nỗ lực giảm thiểu mức thuế trong phán quyết cuối cùng.
