Hệ thống y tế và dòng chảy cứu trợ chịu tổn thất nặng nề

Tác động tàn khốc của xung đột vũ trang đang hiện diện rõ nét tại các cơ sở hạ tầng y tế. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), ít nhất 13 cơ sở y tế tại Iran và một số cơ sở tại Lebanon đã trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công hoặc chịu thiệt hại nặng nề, buộc nhiều nơi phải đóng cửa hoặc sơ tán khẩn cấp. Tổn thất về nhân mạng tiếp tục gia tăng với hàng nghìn người thương vong, trong khi làn sóng di cư ồ ạt khiến nhu cầu chăm sóc y tế tại các khu vực lánh nạn tăng vọt.

Đáng lo ngại hơn, xung đột đang chặn đứng dòng luân chuyển của các gói viện trợ nhân đạo thiết yếu. Ông Tedros Adhanom Ghebreyesus, Tổng giám đốc WHO xác nhận, trung tâm logistics khẩn cấp toàn cầu tại Dubai đã phải tạm ngừng hoạt động. Việc đóng cửa không phận và thắt chặt an ninh tại eo biển Hormuz đã "đóng băng" khối vật tư y tế trị giá 18 triệu USD.

Hệ lụy kéo theo là sự gián đoạn của hơn 50 yêu cầu cung ứng khẩn cấp toàn cầu, kìm hãm lô thuốc 6 triệu USD đến dải Gaza và nguồn thiết bị xét nghiệm bại liệt trị giá 1,6 triệu USD dành cho Afghanistan và Pakistan.

Nút thắt logistics và rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng lạnh

Ở lăng kính vĩ mô và thị trường, sự ngưng trệ của hệ thống logistics đang tạo ra cú sốc lớn đối với chuỗi cung ứng dược phẩm toàn cầu. Dubai, với các đầu mối quan trọng như sân bay quốc tế Dubai, Al Maktoum và cảng Jebel Ali, vốn là "trái tim" của mạng lưới trung chuyển dược phẩm thế giới, nay đang bị đình trệ.

Hàng loạt hãng hàng không lớn như Emirates và Etihad Airways buộc phải hủy các chuyến bay chở hàng. Ngành dược - lĩnh vực phụ thuộc sống còn vào vận tải hàng không để bảo đảm tốc độ và điều kiện bảo quản khắt khe cho vaccine, chế phẩm sinh học và hoạt chất dược phẩm (API) - đang gánh chịu hậu quả trực tiếp. Việc chuyển hướng bay qua các trạm trung chuyển thay thế như Istanbul, Frankfurt hay Doha không chỉ kéo dài thời gian giao hàng thêm 2-5 ngày mà còn đẩy chi phí logistics lên cao.

Trên tuyến đường biển, tình hình cũng không mấy khả quan. Rủi ro an ninh tại eo biển Hormuz khiến các "ông lớn" vận tải như Maersk, MSC và Hapag-Lloyd phải hạn chế hoặc ngừng nhận đơn hàng đến Trung Đông. Quyết định chuyển hướng tàu vòng qua mũi Hảo Vọng làm tăng thêm 10-15 ngày di chuyển. Đối với các sản phẩm y tế nhạy cảm với nhiệt độ như insulin, kháng thể đơn dòng hay vaccine, sự chậm trễ này là một mối đe dọa trực tiếp đến chuỗi cung ứng lạnh, làm tăng nguy cơ hư hỏng và giảm chất lượng sản phẩm.

Bài toán chi phí và chiến lược thích ứng của doanh nghiệp

Chuỗi cung ứng đứt gãy kéo theo sự leo thang của chi phí logistics và bảo hiểm rủi ro chiến tranh, với mức tăng ước tính từ 30-50% trong ngắn hạn. Những quốc gia xuất khẩu dược phẩm lớn, điển hình như Ấn Độ, đang phải đối mặt với bài toán hóc búa khi trung tâm trung chuyển Dubai không còn thông suốt, đe dọa trực tiếp đến thị phần xuất khẩu sang các nước thuộc Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh và châu Phi.

Trước những biến động khó lường của thị trường, các doanh nghiệp dược phẩm và logistics đang khẩn trương tái cấu trúc chiến lược quản trị rủi ro. Các phương án dự phòng đang được kích hoạt đồng loạt, bao gồm việc mở các tuyến vận tải trực tiếp sang châu Âu, chuyển hướng sử dụng các cảng biển an toàn hơn tại Saudi Arabia hoặc Oman. Đồng thời, bài toán quản trị hàng tồn kho cũng được điều chỉnh theo hướng tăng cường dự trữ tại các kho khu vực và đa dạng hóa nguồn cung.

Sự linh hoạt trong vận hành và năng lực thích ứng nhanh chóng không chỉ là giải pháp tự vệ của các doanh nghiệp trong bối cảnh hiện tại, mà còn là yếu tố cốt lõi để bảo vệ tính mạng người bệnh và duy trì sự ổn định của thị trường dược phẩm toàn cầu trước những cú sốc địa chính trị.