Hoa bó phón là hoa gì mà đồ xôi vàng như nghệ, ăn ngon lại mát gan, bổ máu

Hoa bó phón có màu trắng, nhỏ li ti kết hợp thành từng chùm, mùi thơm đặc trưng, vị ngọt thanh, được sử dụng như một trong năm màu sắc nhuộm xôi ngũ sắc của người dân Xứ Lạng.
Khâu nhục – Đặc sản nức tiếng xứ Lạng Coóng phù - món ăn ấm lòng ngày đông giá rét Bánh ngải – thức quà thơm ngon, lạ miệng
Hoa bó phón là hoa gì mà đồ xôi vàng như nghệ, ăn ngon lại mát gan, bổ máu
Xôi bó phón màu vàng, vị ngon hấp dẫn

Những ngày này, tại một số chợ phiên ở các huyện Văn Lãng, Tràng Định (Lạng Sơn), hoa phón hay còn gọi là hoa bó phón, hoa mật mông được bày bán nhiều.

Đây là nguyên liệu dùng để nhuộm xôi thường xuất hiện trong các mâm cỗ cúng tết thanh minh của dân tộc Tày, Nùng. Xôi hoa phón có mùi thơm đặc trưng, ăn ngọt thanh, màu sắc đẹp.

Cây hoa bjoóc phón trên rừng
Cây hoa bó phón trên rừng

Hoa phón là loại hoa chỉ có sau Tết, vào khoảng cuối tháng Giêng đến đầu tháng 3 âm lịch. Hoa phón chỉ xuất hiện sau khi tiết trời lập xuân nên để có nguyên liệu làm xôi người dân thường treo khô hoa trên gác bếp, hoặc phơi nắng để dùng quanh năm.

Hoa có màu trắng, nhỏ li ti kết hợp thành từng chùm, mùi thơm đặc trưng, vị ngọt thanh, được sử dụng như một trong năm màu sắc nhuộm xôi ngũ sắc của người dân Xứ Lạng.

Hoa có màu trắng, nhỏ li ti
Hoa có màu trắng, nhỏ li ti

Chị Lương Minh Lựu, khu 4, thị trấn Na Sầm, huyện Văn Lãng, người đã gắn bó với nghề làm xôi nhiều năm nay cho biết: Tôi sinh ra và lớn lên ở vùng quê thuộc xã Quốc Việt, huyện Tràng Định. Ngay từ khi còn nhỏ, tôi đã theo mẹ lên núi hái hoa phón để làm món xôi phón truyền thống của người dân tộc Tày. Khác với xôi nghệ, xôi hoa phón có màu vàng óng rất đẹp mắt và mùi thơm đặc trưng chứ không hăng như xôi nghệ.

Nước luộc hoa bjoóc phón.
Nước luộc hoa bó phón

Nguyên liệu chính để làm xôi là gạo nếp nương và hoa phón khô. Trước đây, tôi làm xôi hoa phón chủ yếu để phục vụ gia đình nhưng khoảng 4 năm trở lại đây, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng, tôi bắt đầu làm để bán. Trung bình mỗi ngày, tôi bán được từ 8 đến 10 kg xôi thành phẩm với giá 70 nghìn đồng/kg. Những dịp gần tết thanh minh, trung bình mỗi ngày, tôi bán từ 16 đến 18 kg xôi thành phẩm.

Để món xôi hoa phón thơm ngon, dẻo ngọt đúng vị thì khâu quan trọng nhất chính là chọn nguyên liệu. Gạo để làm xôi phải là gạo nếp nương ở huyện Tràng Định. Hạt gạo phải to, tròn, bóng mẩy được ngâm qua đêm ít nhất 6 tiếng trước khi đồ xôi. Hoa phón sau khi hái về phải đem phơi khô để lên màu đẹp và bảo quản được lâu hơn.

Ngâm gạo nếp với nước luộc hoa bjoóc phón
Ngâm gạo nếp với nước luộc hoa bó phón

Để lấy được màu nước vàng, người nấu xôi cần lấy hoa cây phón rửa sạch rồi đem luộc chừng 10 – 15 phút, khi thấy nước dần chuyển sang màu vàng tươi như nghệ, sánh là được. Sau đó, lọc qua nước luộc hoa để loại bỏ tạp chất rồi mới đem gạo nếp nương ngâm cùng khoảng 6 – 8 tiếng. Sau khi đã hoàn thành tất cả các công đoạn, người làm xôi sẽ cho gạo vào chõ và mang lên bếp đồ trong khoảng 30 phút.

Muốn xôi hoa phón ngon, người làm xôi phải chú ý đun lửa không quá to cũng không quá nhỏ. Khi nấu xôi phải đảo đều tay, nhiều lần để xôi chín đều, trước khi đồ, phải dùng đũa tạo thành các lỗ nhỏ trên bề mặt gạo để hơi nước lan tỏa đều giúp cho hạt nếp chín kĩ hơn, tới khi hạt gạo nếp bóng và to tròn như bôi dầu mỡ, tơi và không bị nát là xôi đã chín.

D Đ
Đồ xôi

Xôi hoa phón thành phẩm hấp dẫn bởi màu sắc vàng tươi, với hương vị ngọt thơm, dẻo bùi, đậm đà hương vị hoa rừng. Xôi rất dễ ăn, chỉ cần chấm cùng muối vừng hoặc muối lạc là hương vị càng thêm thơm bùi, hấp dẫn. Đặc biệt, xôi hoa phón khi nhai kỹ sẽ có vị ngọt thanh, không gây nóng cổ như những loại xôi thông thường khác.

Theo kinh nghiệm dân gian, hoa phón còn có tác dụng giải độc và bồi bổ sức khỏe rất tốt. Bằng hương vị nồng nàn, dân dã, xôi hoa phón đã dần chiếm được cảm tình của nhiều thực khách trong và ngoài tỉnh như: Hà Nội, Thái Nguyên, Bắc Giang…

Cách đồ xôi hoa bó phón

Cách đồ xôi giống với cách đồ các loại xôi màu khác. 1 bó hoa 100gr có thể đồ 7-10kg gạo.

Công thức để đồ 1kg nếp

Bước 1: Rửa sạch 10gr hoa rồi đun với 1 lít nước đến khi sôi già thì tắt bếp, để còn nguội dần đến khi hơi ấm tay rồi vớt hoa ra.

Bước 2: Ngâm 1kg gạo đã vo sạch vào nước hoa bó phón trong 4-6h rồi đổ gạo ra rá để ráo nước.

Bước 3: Đồ xôi lần 1 trong khoảng 20 (đến khi lên đều hơi và xôi chín). Mình thường đồ chõ gỗ cho ráo xôi.

Bước 4: Đồ xôi ra mẹt, quạt nguội cho ráo hạt, không bết xôi

Bước 5: Đồ lại lần 2 cho xôi dẻo.

Bước 6: Đổ ra mẹt, quạt bớt hơi nước rồi gói lá/ cho vào ếp khẩu ăn dần. Để xôi vào ếp khẩu khiến xôi không bị khô, lâu thiu.

Khám phá Lạng Sơn - Nơi giao thoa văn hóa vùng biên giới đặc sắc Khám phá Lạng Sơn - Nơi giao thoa văn hóa vùng biên giới đặc sắc
Bốn món ngon xứ Lạng nổi danh trong Top đặc sản Việt Nam Bốn món ngon xứ Lạng nổi danh trong Top đặc sản Việt Nam
Coóng phù - món ăn ấm lòng ngày đông giá rét Coóng phù - món ăn ấm lòng ngày đông giá rét
Phạm Anh

Có thể bạn quan tâm

Cùng chuyên mục

Tin khác

Phú Thọ: Lễ hội đền Du Yến đón nhận di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Phú Thọ: Lễ hội đền Du Yến đón nhận di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Ngày 23/2, tại xã Chí Tiên, Thanh Ba, Phú Thọ tổ chức lễ đón nhận di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Lễ hội đền Du Yến. Tới dự có đại diện lãnh đạo Cục Di sản văn hóa, Bộ Bộ văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTT&DL), UBND tỉnh Phú Thọ.
Vì sao có quan niệm "Lễ Phật quanh năm không bằng rằm tháng Giêng"?

Vì sao có quan niệm "Lễ Phật quanh năm không bằng rằm tháng Giêng"?

Dân gian vẫn truyền tụng câu nói “Lễ Phật quanh năm không bằng ngày rằm tháng Giêng”, ngày rằm tháng giêng (15 tháng giêng âm lịch) vì sao lại quan trọng trong tâm thức người Việt như vậy, chuẩn bị mâm cúng thế nào?
Hàng vạn người dân dự lễ khai hội chùa Tam Chúc Xuân Giáp Thìn năm 2024

Hàng vạn người dân dự lễ khai hội chùa Tam Chúc Xuân Giáp Thìn năm 2024

Ngày 21/02/2024 (tức ngày 12 tháng Giêng), Ban Quản lý chùa Tam Chúc (thị trấn Ba Sao, huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam) tổ chức Khai hội Chùa Tam Chúc Xuân Giáp Thìn năm 2024.
Nghề làm xôi Phú Thượng được ghi danh Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia

Nghề làm xôi Phú Thượng được ghi danh Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia

Làng nghề xôi Phú Thượng nằm ở phía Tây của Hà Nội. Nơi đây đã nổi tiếng với nghề làm xôi truyền thống với rất nhiều chủng loại phong phú.
Lễ rước kiệu Ngọc Lộ - mở đầu cho Lễ hội Khai ấn Đền Trần xuân Giáp Thìn 2024

Lễ rước kiệu Ngọc Lộ - mở đầu cho Lễ hội Khai ấn Đền Trần xuân Giáp Thìn 2024

Sáng 20/2 (ngày 11 tháng Giêng), tại Khu di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia đặc biệt đền Trần - Chùa Tháp (Nam Định) diễn ra Lễ rước kiệu Ngọc Lộ. Đây là nghi lễ mở đầu cho Lễ hội Khai ấn đền Trần 2024.
Hàng vạn người dân, phật tử dự khai hội Xuân Yên Tử năm 2024

Hàng vạn người dân, phật tử dự khai hội Xuân Yên Tử năm 2024

Sáng 19/2 (tức ngày 10 tháng Giêng năm Giáp Thìn), tại Khu di tích danh thắng Yên Tử đã diễn ra lễ Khai hội Xuân Yên Tử năm 2024.
Phú Thọ: Lễ dâng hương Tổ Mẫu Âu Cơ Xuân Giáp Thìn 2024

Phú Thọ: Lễ dâng hương Tổ Mẫu Âu Cơ Xuân Giáp Thìn 2024

Ngày 16/2 (tức mùng 7 tháng Giêng năm Giáp Thìn 2024) Lễ dâng hương tưởng nhớ, tri ân công đức Tổ Mẫu Âu Cơ theo nghi thức truyền thống chính thức diễn ra tại xã Hiền Lương, huyện Hạ Hòa (Phú Thọ).
Chính thức khai hội Gióng đền Sóc năm 2024

Chính thức khai hội Gióng đền Sóc năm 2024

Sáng 15/2 (mùng 6 tháng Giêng năm Giáp Thìn), lễ hội Gióng đền Sóc năm 2024 đã chính thức khai mạc tại Khu di tích Quốc gia đặc biệt đền Sóc (huyện Sóc Sơn).
Khai hội chùa Hương trong mưa xuân

Khai hội chùa Hương trong mưa xuân

Sáng 15/2 (tức ngày mùng 6 tháng Giêng), Lễ hội chùa Hương chính thức khai hội tại sân Thiên Trù - chùa Hương (huyện Mỹ Đức). Lễ hội chùa Hương là một trong những lễ hội lớn của Hà Nội kéo dài 3 tháng, thu hút hàng vạn khách tham gia mỗi ngày.
Tưng bừng khai hội 235 năm chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa

Tưng bừng khai hội 235 năm chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa

Sáng 14/2 (tức mùng 5 tết Giáp Thìn 2024) lễ kỷ niệm 235 năm chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa tổ chức tại Hà Nội, tưởng nhớ công lao to lớn của người anh hùng áo vải Quang Trung - Nguyễn Huệ cùng các tướng lĩnh, nghĩa quân Tây Sơn.
5 điều nên làm và 9 điều kiêng kỵ trong ngày mùng 1 Tết để may mắn, bình an cả năm

5 điều nên làm và 9 điều kiêng kỵ trong ngày mùng 1 Tết để may mắn, bình an cả năm

Theo quan niệm người xưa, có những phong tục nên làm, những điều kiêng kỵ trong ngày mùng 1 Tết Nguyên đán để có được niềm vui, sự may mắn cả năm.
Hái lộc đầu năm sao cho đúng để mang tài lộc, may mắn về nhà?

Hái lộc đầu năm sao cho đúng để mang tài lộc, may mắn về nhà?

Vào đêm 30 Tết, người Việt Nam chúng ta thường có thói quen hái lộc đầu năm với mong muốn có một năm mới an lành, may mắn. Đây là một phong tục ý nghĩa mang lại giá trị cao cho người Việt.
Mâm cỗ cúng tất niên, bài cúng tất niên Tết Giáp Thìn 2024

Mâm cỗ cúng tất niên, bài cúng tất niên Tết Giáp Thìn 2024

Cúng tất niên là nghi lễ quan trọng trước khi đón năm mới. Mâm lễ cúng tất niên chiều 30 Tết thường gồm mâm ngũ quả, hương hoa, giấy tiền vàng mã, đèn nến, trầu cau, rượu, trà, bánh chưng (hoặc bánh tét)... Văn cúng lễ tất niên chiều 30 Tết cũng được nêu rõ theo sách "Văn khấn cổ truyền Việt Nam".
Tết Nguyên đán - Di sản văn hóa đặc biệt

Tết Nguyên đán - Di sản văn hóa đặc biệt

Cành đào đã chớm nở, nồi bánh chưng đang tỏa hương thơm báo hiệu Tết đang rất gần. Nhân dịp Tết đến xuân về, phóng viên Tạp chí Thương hiệu và Sản phẩm có cuộc trò chuyện với nhà nghiên cứu văn hoá dân gian Nguyễn Hùng Vĩ về nguồn gốc Tết Nguyên đán và những giá trị văn hoá bất biến của ngày Tết đặc biệt này.
Xin chữ đầu năm: Nét đẹp văn hóa cần gìn giữ, phát huy

Xin chữ đầu năm: Nét đẹp văn hóa cần gìn giữ, phát huy

Với sự phát triển của xã hội, tục xin chữ đầu năm đã ít nhiều có sự thay đổi. Nhưng dù có đổi thay thì đây vẫn là một nét đẹp văn hóa của người Việt cần được gìn giữ và phát huy.
Độc đáo bánh chưng đen của người Tày ở Yên Bái

Độc đáo bánh chưng đen của người Tày ở Yên Bái

Bánh chưng đen là một món ăn truyền thống của người Việt Nam. Bánh chưng được ví như linh hồn của bữa cơm ngày trọng đại, đặc biệt là ngày Tết.
Trải nghiệm Tết Việt để hiểu về nét đẹp của ngày Tết cổ truyền

Trải nghiệm Tết Việt để hiểu về nét đẹp của ngày Tết cổ truyền

Ngày 2/2, tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, Hà Nội, diễn ra chương trình "trải nghiệm Tết Việt" với nhiều hoạt động trải nghiệm thú vị về Tết cho người dân, du khách quốc tế.
Ấn tượng với nghi lễ thả cá chép ở Hoàng Thành Thăng Long

Ấn tượng với nghi lễ thả cá chép ở Hoàng Thành Thăng Long

Sáng 2/2, Trung tâm Bảo tồn di sản Thăng Long - Hà Nội tổ chức thực hành nghi lễ "Tống cựu nghinh Tân" tại Khu di sản Hoàng Thành Thắng Long dịp Tết Nguyên đán Giáp Thìn năm 2024.
Lễ hội Gióng đền Sóc năm 2024 sẽ được tổ chức với nhiều điểm mới

Lễ hội Gióng đền Sóc năm 2024 sẽ được tổ chức với nhiều điểm mới

Là một trong những lễ hội truyền thống lớn nhất của Hà Nội, lễ hội Gióng đền Sóc tại huyện Sóc Sơn diễn ra vào ngày mùng 6 tháng Giêng hằng năm thu hút sự tham gia của nhiều du khách thập phương. Năm nay, lễ hội được tổ chức với nhiều điểm mới.
Cúng ông Công ông Táo năm 2024: Chọn ngày giờ đẹp, sắm lễ và văn khấn để cả năm may mắn

Cúng ông Công ông Táo năm 2024: Chọn ngày giờ đẹp, sắm lễ và văn khấn để cả năm may mắn

Vào dịp cuối năm, các gia đình Việt lại tất bật sửa soạn lễ cúng để đưa tiễn ông Công ông Táo lên chầu trời. Vậy tết ông Công ông Táo 2024 là ngày bao nhiêu dương lịch? Cần phải chuẩn bị lễ cúng như thế nào?
Độc đáo Lễ hội Bà Chúa Muối

Độc đáo Lễ hội Bà Chúa Muối

Thái Bình là nơi lưu giữ những giá trị văn hóa truyền thống, trong đó có lễ hội Bà Chúa Muối lâu đời với mong muốn về cuộc sống, sự sinh sôi nảy nở mang tính phồn thực điển hình của văn hóa dân gian Việt Nam.
Làng cổ Đường Lâm được vinh danh là Sản phẩm Du lịch bền vững ASEAN

Làng cổ Đường Lâm được vinh danh là Sản phẩm Du lịch bền vững ASEAN

Tại lễ trao Giải thưởng Du lịch ASEAN 2024, Việt Nam vinh dự có 25 địa phương, khách sạn, đơn vị được tôn vinh ở nhiều hạng mục giải thưởng. Trải nghiệm ẩm thực Đường Lâm được vinh danh ở hạng mục Giải thưởng sản phẩm du lịch bền vững.
Dẻo thơm hương bánh khảo Tràng Định

Dẻo thơm hương bánh khảo Tràng Định

Để làm ra một mẻ bánh ngon, đạt chất lượng thì quan trọng nhất nằm ở khâu chọn gạo và công đoạn làm nhân. Loại gạo được sử dụng để làm bánh là gạo nếp cái hoa vàng trồng ở cánh đồng Thất Khê.
Chương trình Happy Tết 2024 - Lan toả bản sắc văn hoá Tết truyền thống

Chương trình Happy Tết 2024 - Lan toả bản sắc văn hoá Tết truyền thống

Tối 24/1, tại Hoàng thành Thăng Long, Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại, Du lịch Hà Nội (HPA) khai mạc Chương trình “Happy Tết 2024 - Lan toả bản sắc văn hoá Tết truyền thống”.
CEO Cỏ Mềm HomeLab: Sản phẩm phải “lành” và “thật”

CEO Cỏ Mềm HomeLab: Sản phẩm phải “lành” và “thật”

Triết lý kinh doanh của Cỏ Mềm là “lành” và “thật”, tức sản phẩm lành, chất lượng thật. Doanh nghiệp cũng công khai minh bạch trên website mọi thông tin về nguồn nguyên liệu sử dụng cho sản phẩm, đồng thời chân thật về công dụng để khách hàng yên tâm.
Đắk Nông: Xây dựng tuyến đường kiểu mẫu đầu tiên ở Bon Đắk Láp

Đắk Nông: Xây dựng tuyến đường kiểu mẫu đầu tiên ở Bon Đắk Láp

Bon Đắk Láp, xã Đắk Gằn (Đắk Mil, tỉnh Đắk Nông) vừa nhận bàn giao mô hình đường giao thông nông thôn sáng- xanh- sạch đẹp- an toàn có tổng mức đầu tư là hơn 1 tỷ đồng.
Văn Phú - Invest đón nhận Huân chương lao động hạng Ba

Văn Phú - Invest đón nhận Huân chương lao động hạng Ba

Trên hành trình 20 năm xây dựng và phát triển, Văn Phú - Invest luôn tâm huyết đóng góp tích cực cho xã hội ở cả hoạt động kinh doanh và thực hiện trách nhiệm cộng đồng. Tiếp nối truyền thống đó, cùng sự quan tâm, ủng hộ và tạo điều kiện giúp đỡ của các cơ quan ban ngành, Công ty đã vinh dự nhận được nhiều giải thưởng danh giá, trong đó có Huân chương lao động hạng Ba do Nhà nước trao tặng.
Mãn nhãn màn trình diễn thời trang tơ lụa bên công trình kiến trúc độc đáo tại Đà Lạt

Mãn nhãn màn trình diễn thời trang tơ lụa bên công trình kiến trúc độc đáo tại Đà Lạt

Chiều 16/12, UBND TP Đà Lạt (Lâm Đồng) phối hợp cùng Công ty Vietnam Silk House tổ chức trình diễn thời trang tơ lụa với chủ đề “Đà Lạt tình yêu của tôi”. Đây là chương trình nghệ thuật chào mừng Đà Lạt 130 năm hình thành và phát triển (1893 - 2023).
Ban tổ chức khẳng định gạo ST25 đoạt giải nhất cuộc thi “Gạo ngon nhất thế giới”

Ban tổ chức khẳng định gạo ST25 đoạt giải nhất cuộc thi “Gạo ngon nhất thế giới”

The Rice Trader, đơn vị tổ chức cuộc thi “Gạo gon nhất thế giới”, khẳng định gạo ST25 thuộc doanh nghiệp ông Hồ Quang Trí đạt giải nhất.
Xem thêm

Thương hiệu nổi bật

eco-parl
cai-lan
vinamil
richy-nho
sun-group
logo-erowindow
partner-bivaco
partner-shb
partner-tan-hoang-minh-group
partner-hdbank
sunshine
partner-vinacomin
partner-viglacera
partner-th
partner-bacabank
partner-danko-group
ttp
doji
nam-cuong
partner-vingroup
bidv3
phu-dien-2
Phiên bản di động