Củ mài - Vị thuốc quý trong Đông y

Từ lâu, củ mài đã được biết đến là một vị thuốc được dùng phổ biến trong Đông y với nhiều công dụng chữa bệnh như: Hỗ trợ điều trị suy nhược cơ thể, bồi bổ ngũ tạng, các bệnh về xương khớp,…
Củ sâm đất - vị thuốc quý trong Đông y Bài thuốc dân gian từ cây mã đề trong đông y Những bài thuốc dân gian từ cây cỏ tranh trong Đông y
Củ mài
Củ mài

Củ mài còn có tên gọi khác là: Củ chụp, khoai mài, hoài sơn…

Tên khoa học: Dioscorea hamiltonii.

Thuộc họ: Củ nâu có pháp danh khoa học là Dioscoreaceae.

Tính vị củ mài có vị ngọt, tính bình.

Quy kinh vào các kinh tỳ, vị, phế, thận.

Đặc điểm của củ mài

Củ mài là một loài cây dây leo có thân cây nhẵn. Trên thân cây thường có những củ ngắn, nhỏ nằm ở kẽ lá được gọi lá dái ma (thiên hoài).

Lá cây là lá đơn mọc so le , có hình tim, lá nhẵn bóng. Mỗi lá có khoảng 5 - 7 gân lá tỏa ra từ gốc.

Hoa mọc thành từng chùm ở kẽ lá gồm nhiều hoa nhỏ màu vàng.

Quả của cây là quả nang có 3 cánh, bên trong có hạt cánh mỏng màu nâu xỉn.

Mỗi cây thường có 1 – 2 củ ,hình trụ dẹt dài từ 30 – 50cm. Mặt ngoài của củ có màu vàng nâu, nhẵn, chất chắc. Bên trong khi bẻ ra có màu trắng ngà, không có xơ.

Phân bố

Trên thế giới, củ mài thường được tìm thấy nhiều ở các nước như: Thái Lan, Việt Nam, Myanmar ,Trung Quốc, Đài Loan, và vùng Himalayas.

Ở trong nước, củ mài mọc phổ biến ở khu vực miền Bắc và miền Trung cho tới Huế.

Bộ phận dùng, thu hái, chế biến và bảo quản

Bộ phận sử dụng: Phần củ mài được dùng để làm thuốc chữa bệnh.

Thu hái: Vào mùa hè, sau khi cây chết sẽ đào lấy củ.

Chế biến: Sau khi được đào lên đem củ đi rửa sạch, gọt vỏ và ngâm phèn chua 2% từ 2 – 4 giờ. Sau đó vớt ra rửa sạch, cho vào lò sấy lưu huỳnh đến khi củ mềm ra. Tiếp tục đem củ đi phơi hoặc sấy cho se lại rồi sấy lưu huỳnh trong 24 giờ. Cuối cùng đem đi phơi hoặc sấy ở nhiệt độ 50 – 60ºC cho đến khi khô.

Bảo quản: Dược liệu cho vào bao hoặc túi kín, để ở nơi khô ráo thoáng mát để tránh mốc, sâu, mọt.

Củ mài - Vị thuốc quý trong Đông y
Phần củ mài được dùng để làm thuốc chữa bệnh

Công dụng chữa bệnh

Theo Y học cổ truyền: Trong củ mài có vị ngọt, tính bình, có công dụng bổ tỳ vị, ích tâm phế, bổ thận nên thường được sử dụng làm thuốc bổ ngũ tạng, mạnh gân xướng, chữa suy nhược cơ thể, bệnh đường ruột, suy thận, nhức mỏi…

Theo Y học hiện đại: Công dụng hỗ trợ điều trị bệnh suy nhược cơ thể, suy dinh dưỡng, khó tiêu,...

Mọt số bài thuốc chữa bệnh từ củ mài

Bài thuốc chữa tỳ vị hư nhược, ăn ít, tiểu nhiều, tiêu chảy lâu không khỏi

Dùng: Củ mài 60g, ngũ vị tử 180g, nhục thung dung 120g, đỗ trọng 90g đem sao vàng cùng với thần phục, ba kích, thục địa, ngưu tất, trạch tả, xích thạch chỉ mỗi loại 30g.

Đem tất cả các dược liệu trên nghiền thành bột rồi trộn với hồ để vò viên, nên làm viên khoảng bằng hạt đậu đen. Mỗi lần uống khoảng 20 – 30 viên.

Bài thuốc kiện tỳ tiêu thực, dùng cho trẻ em

Dùng: Củ mài 60g đem sao vàng kết hợp với bạch biển đậu đem sao vàng, sơn tra , mạch nha, thần khúc, đương quy môic loại 45g, bạch truật 30g đem sao vàng, trần bì 30g, sử quân tử 30g, hoàng liên 20g, cam thảo 20g.

Đem các dược liệu trên đi tán mịn thành bột sau đó trộn với mật ong để vò thành từng viên như hạt đậu xanh. Mỗi lần uống 3g thuốc, mỗi ngày uống 2 – 3 lần.

Có thể dùng củ mài kết hợp với rất nhiều dược liệu khác để chữa bệnh
Có thể dùng củ mài kết hợp với rất nhiều dược liệu khác để chữa bệnh

Bài thuốc chữa bệnh di mộng tinh

Dùng: Củ mài và quả chốc xôi đi sao vàng rồi sắc nước uống.

Bài thuốc chữa bệnh tiểu đường

Dùng: Củ mài 180g, liên tử 90g, phục linh 40g, ngũ vị tử 350g, thỏ ty tử 300g.

Đem các dược liệu nghiền thành bột mịn rồi trộn với rượu và hồ để vò thành viên bằng hạt đậu xanh. Mỗi lần sử dụng uống khoảng 50 viên với nước cơm.

Bài thuốc hỗ trợ điều trị suy dinh dưỡng kèm tiêu chảy ở trẻ em

Dùng: Củ mài 100g, phòng đẳng sâm 50g, ý dĩ 100g, bạch truật 50g, mạch nha 100g, hạt cau 25g, vỏ quýt 25g.

Đem tất cả các dược liệu đi sao vàng lên, sau đó tán thành bột mịn, trộn đều. Mỗi ngày dùng khoảng 16 – 20g bột ra để uống.

Những lưu ý khi sử dụng củ mài

Người bị thấp nhiệt thực tà không được dùng.

Một số loại thuốc dùng trong hỗ trợ điều trị thay thế hormone hay thuốc ngừa thai cũng có thể tương tác với dược tính có bên trong củ.

Không dùng củ cho những người như mẹ bầu, phụ nữ đang cho con bú,…

Dùng nhiều có thể gây tiêu chảy, buồn nôn.

*Trên đây là một số thông tin tham khảo về củ mài, nếu bạn muốn sử dụng loại củ này để làm thuốc chữa bệnh thì nên tham vấn ý kiến bác sĩ chuyên môn trước khi dùng.

P. Ly

Có thể bạn quan tâm

Cùng chuyên mục

Tin khác

Cây mận - Loại cây ăn quả có nhiều tác dụng chữa bệnh

Cây mận - Loại cây ăn quả có nhiều tác dụng chữa bệnh

Mận là loại cây ăn quả phổ biến, các bộ phận của cây mận như quả, rễ, vỏ rễ, nhựa, lá, nhân hạt... đều có tác dụng chữa bệnh.
Cây đại kế - Vị thuốc nam trị nhiều bệnh

Cây đại kế - Vị thuốc nam trị nhiều bệnh

Cây đại kế có vị ngọt, đắng, tính mát, vào kinh tâm và can, có tác dụng làm mát máu (lương huyết), cảm máu, tán ứ, tiêu sưng tấy.
Cúc hoa vàng - Lợi ích và lưu ý khi sử dụng

Cúc hoa vàng - Lợi ích và lưu ý khi sử dụng

Cúc hoa vàng có vị đắng cay, tính ôn, vào 3 kinh, phế, can và thận, có tác dụng tán phong thấp, thanh nhiệt, giải độc, làm sáng mắt.
Cây đơn lá đỏ - Vị thuốc quý trong Đông y

Cây đơn lá đỏ - Vị thuốc quý trong Đông y

Cây đơn lá đỏ có tác dụng thanh nhiệt, chỉ thống, khu phong trừ thấp và lợi tiểu. Nhân dân thường dùng lá đơn đỏ để chữa đau nhức xương khớp, tiêu chảy lâu ngày
Cỏ seo gà - Vị thuốc dân gian chữa bệnh hiệu quả

Cỏ seo gà - Vị thuốc dân gian chữa bệnh hiệu quả

Không chỉ là một trong những loại rau và thảo mộc được sử dụng rộng rãi, cây cỏ seo gà còn là loại thảo dược dùng để chữa bệnh.
Bài thuốc Đông y từ cây bòng bong

Bài thuốc Đông y từ cây bòng bong

Cây bòng bong có đặc điểm, công dụng và các bài thuốc chữa bệnh sỏi đường tiểu, sỏi mật, thủy thũng, viêm thận, mụn nhọt sang lở, bỏng da….
Tác dụng trị bệnh của hạ khô thảo

Tác dụng trị bệnh của hạ khô thảo

Hạ khô thảo có vị cay đắng, tính hàn, quy kinh can đởm. Tác dụng minh mục, tiêu ứ, tán uất kết, thanh can hỏa, giải trừ nhiệt độc ở âm hộ và tử cung, chữa loa lịch, tiêu sưng.
Ích mẫu - Vị thuốc quý cho phụ nữ

Ích mẫu - Vị thuốc quý cho phụ nữ

Theo y học cổ truyền , ích mẫu có tác dụng hành huyết thông kinh, lợi thủy tiêu thũng, thanh can nhiệt, ích tinh, giải độc.
Kim tiền thảo - Đặc điểm, công dụng và bài thuốc trị bệnh

Kim tiền thảo - Đặc điểm, công dụng và bài thuốc trị bệnh

Kim tiền thảo là vị thuốc quý giúp trị sỏi thận, sỏi mật, lợi tiểu, bào mòn sỏi, có ít tác dụng phụ nên an toàn khi sử dụng lâu dài.
Xích đồng nam - Vị thuốc quý cho sức khỏe

Xích đồng nam - Vị thuốc quý cho sức khỏe

Xích đồng nam là loài cây bụi mọc hoang ở nhiều nơi, có tác dụng chữa nhiều bệnh như bạch đới khí hư, vàng da, tê thấp, kinh nguyệt không đều…
Cây vọng cách - Rau gia vị, vị thuốc quý

Cây vọng cách - Rau gia vị, vị thuốc quý

Lá cây vọng cách được sử dụng làm rau gia vị trong ẩm thực và dùng để phòng ngừa chữa một số bệnh về gan như gan nhiễm mỡ, viêm gan.
Gừng - Gia vị quen thuộc, dược liệu tốt cho sức khỏe

Gừng - Gia vị quen thuộc, dược liệu tốt cho sức khỏe

Gừng có vị cay, tính ấm và quy vào 3 kinh: Phế, Tỳ và Vị có tác dụng tán hàn ôn trung, phát biểu, hành thủy, tiêu đàm, giải độc. Khi đi vào cơ thể sẽ tạo cảm giác cân bằng, thoải mái nên giúp dễ ngủ hơn.
Húng chanh - Vị thuốc dân gian quen thuộc

Húng chanh - Vị thuốc dân gian quen thuộc

Húng chanh là loại cây vừa được dùng làm rau gia vị, vừa được khai thác làm thảo dược, rất phổ biến tại Việt Nam.
Cây phèn đen - Vị thuốc quý từ thiên nhiên

Cây phèn đen - Vị thuốc quý từ thiên nhiên

Cây thuốc phèn đen, với nhiều công dụng, được người dân sử dụng để trị nhiều căn bệnh khác nhau, trong đó có không ít những căn bệnh khó điều trị.
Xuyên tâm liên - Thảo dược giải độc, thanh nhiệt

Xuyên tâm liên - Thảo dược giải độc, thanh nhiệt

Xuyên tâm liên, một thảo có nguồn gốc từ Ấn Độ, đặc trưng bởi các tính chất hóa học và ứng dụng trong y học cổ truyền.
Hương nhu tía - Vị thuốc quý giúp giải cảm, hạ sốt

Hương nhu tía - Vị thuốc quý giúp giải cảm, hạ sốt

Hương nhu tía được dùng để điều trị các bệnh như nhức đầu, cảm nắng, đau bụng, đi ngoài, chuột rút, cước khí,…
Cây Hy thiêm – Cây cỏ mọc hoang và là vị thuốc tốt

Cây Hy thiêm – Cây cỏ mọc hoang và là vị thuốc tốt

Hy thiêm mọc hoang khắp nơi ở nước ta, chữa lưng đau mỏi, phong thấp, gối đau, tay chân tê dại.
Mần tưới - Bài thuốc Nam dân gian hiệu quả

Mần tưới - Bài thuốc Nam dân gian hiệu quả

Mần tưới là vị thuốc Nam quý hiếm với nhiều công dụng hoạt huyết, phá huyết ứ…, được trồng khá phổ biến ở vùng nông thôn miền Bắc nước ta.
Cây mỏ quạ - Đặc điểm, tác dụng và cách dùng

Cây mỏ quạ - Đặc điểm, tác dụng và cách dùng

Cây mỏ quạ - Vị thuốc quý trong điều trị nhiều bệnh, giúp mát phổi, giảm đau, trị ho, giãn gân, khứ phong, phá ứ, hoạt huyết và sỏi thận.
Nghệ vàng - Vị thuốc vàng, công dụng vàng

Nghệ vàng - Vị thuốc vàng, công dụng vàng

Nghệ vàng, gia vị quen thuộc cũng như vị thuốc dân gian, nhiều công dụng lợi ích cho sức khỏe, bí quyết làm đẹp, trị bệnh từ thiên nhiên.
Cây rẻ quạt - Bí quyết chữa bệnh từ thiên nhiên

Cây rẻ quạt - Bí quyết chữa bệnh từ thiên nhiên

Cây rẻ quạt là thực vật dễ trồng và thường được sử dụng trong bài thuốc truyền thống. Với vị đắng và tính lạnh, cây này chủ yếu thanh nhiệt và giải độc, đặc biệt trong việc chữa viêm họng.
Xem thêm

Thương hiệu nổi bật

eco-parl
cai-lan
vinamil
richy-nho
sun-group
logo-erowindow
partner-bivaco
partner-shb
partner-tan-hoang-minh-group
partner-hdbank
sunshine
partner-vinacomin
partner-viglacera
partner-th
partner-bacabank
partner-danko-group
ttp
doji
nam-cuong
partner-vingroup
Phiên bản di động