Tinh dầu – T­iềm năng thay thế sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi

Ngày nay, người tiêu dùng càng ngày càng quan tâm đến vấn đề sức khoẻ và an toàn thực phẩm. Thực trạng lạm dụng thuốc kháng sinh vào trong chăn nuôi là một tình trạng hết sức báo động trong thời điểm hiện nay ở trên thế giới nói chung cũng như Việt Nam nói riêng. Trước tình trạng này, các nhà nghiên cứu khoa học đã tìm ra cách để giải quyết vấn đề là giảm sử dụng kháng sinh hoặc loại bỏ hoàn toàn khỏi hệ sinh thái chăn nuôi, thay vào đó sử dụng các chất phụ gia có nguồn gốc từ thực vật, đặc biệt là tinh dầu, có tác dụng nâng cao miễn dịch, phòng ngừa và hỗ trợ điều trị các bệnh ở vật nuôi, kích thích tăng trưởng và giúp tăng hiệu suất trong chăn nuôi.
Tinh dầu – T­iềm năng thay thế sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi

Ứng dụng của tinh dầu trong chăn nuôi

Trên thế giới, Thuỵ Điển là nước đầu tiên cấm sử dụng một số kháng sinh trong thức ăn chăn nuôi năm 1986. Các nước EU cấm tất cả kháng sinh kích thích tăng trưởng trong năm 2006. Nhiều quốc gia khác như Mỹ, Thái Lan,… ngừng sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi từ năm 2017.

Việt Nam cũng đã có giải pháp quản lý vấn đề này bằng việc ban hành Thông tư 20/2017/TT-BNNPTNT của Bộ NN&PTNT hướng dẫn thực hiện Nghị định số 39/2017/NĐ-CP ngày 4/4/2017 của Chính phủ về quản lý thức ăn chăn nuôi, thuỷ sản. Trong đó giới hạn việc sử dụng thuốc kháng sinh và cách thức sử dụng thuốc kháng sinh trong thức ăn chăn nuôi, điều trị vật nuôi và thời gian ngưng sử dụng để tránh tồn dư trên sản phẩm, từng bước kiểm soát việc sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi. Và mới đây nhất là Luật Chăn nuôi số 32/2018/QH14 nhằm kiểm soát tốt hơn và từng bước loại bỏ dần kháng sinh trong thức ăn chăn nuôi theo lộ trình đến năm 2025.

Một cách để giải quyết vấn đề sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi là sự kết hợp giữa quy trình quản lý chăn nuôi và khẩu phần cân đối có sử dụng một số tinh dầu thiên nhiên và các chiết xuất thực vật.

Tinh dầu thiết yếu trong thức ăn được biết đến như những yếu tố tạo mùi. Các chiết xuất thực vật thì đã áp dụng nhiều năm như chất axit hóa thức ăn cho thú non.

Tinh dầu thiết yếu dùng trong thức ăn chăn nuôi, sản phẩm tinh dầu tự nhiên chiết xuất từ thảo dược và gia vị bằng phương pháp chưng cất. Trên cơ thể vật nuôi tinh dầu có hiệu quả kích thích độ ngon miệng, tăng tiết các enzyme và điều hoà sinh trưởng vật nuôi.

Tác dụng của tinh dầu trên đối tượng lợn và gia cầm

Nhiều nghiên cứu đã ghi nhận những lợi ích của tinh dầu đối với hiệu suất của lợn và gia cầm. Các loại thảo mộc thơm và tinh dầu thường được khẳng định là cải thiện hương vị và độ ngon miệng của thức ăn, do đó làm tăng lượng thức ăn tự nguyện dẫn đến tăng cân (Zeng và các cộng sự, 2015).

Một cân nhắc quan trọng khác là sự ổn định của tinh dầu trong quá trình xử lý thức ăn. Tăng trọng, chuyển đổi thức ăn và tính nhất quán trong phân của lợn được cho ăn tinh dầu về cơ bản tương đương với lợn được cho ăn kháng sinh (Zeng và các cộng sự, 2015).

(Miller và các cộng sự, 2009) báo cáo rằng việc bổ sung 2g/kg hỗn hợp nhiều tinh dầu (Biomin P.E.P), từ 10 ngày trước ngày đẻ dự kiến đến khi cai sữa, cải thiện việc cho sữa sớm của lợn nái, giảm sự mất (giảm) trọng lượng lợn nái trong tuần đầu cho con bú và tăng trọng lượng cơ thể heo con khi cai sữa.

Trong một nghiên cứu liên quan đến 2100 lợn nái, Allan và Bilkei (2005) đã báo cáo rằng lợn nái được cho ăn chế độ ăn có 1g/kg oregano có lượng thức ăn tự nguyện cao hơn, tỷ lệ tử vong hàng năm thấp hơn, giảm tỷ lệ loại bỏ lợn nái trong thời gian cho con bú, tăng tỷ lệ đẻ, tăng số heo con sinh ra trong mỗi lứa và giảm tỷ lệ thai chết lưu.

Tinh dầu – T­iềm năng thay thế sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi

Tinh dầu đối với hệ vi khuẩn đường ruột ở lợn, gia cầm

Tinh dầu và thực vật thơm được biết đến là có tác dụng kháng khuẩn, kháng nấm và kháng vi-rút trong các thí nghiệm in vitro (Windisch và các cộng sự, 2008).

Tinh dầu được bán trên thị trường để sử dụng trong sản xuất động vật và được tuyên bố là chất tăng cường tiêu hoá (Salminen và các cộng sự, 1998). Trên cơ sở hoạt động kháng khuẩn của tinh dầu, có thể xem xét ứng dụng tinh dầu là tác nhân dự phòng và điều trị trong sản xuất động vật. Có thể mong đợi rằng việc hấp thụ các loại tinh dầu sẽ ảnh hưởng đến thành phần và quần thể vi sinh đường tiêu hoá.

Gà con được nuôi bằng chế độ ăn có chứa tinh dầu cho thấy giảm bài tiết noãn bào so với những con được cho ăn chế độ ăn không bổ sung. Các loại tinh dầu trong chế độ ăn uống có thể không chỉ tác động đến hệ vi sinh đường ruột mà còn cả sử dụng làm chất dinh dưỡng. Một nghiên cứu thực nghiệm đã cho thấy hiệu quả của tinh dầu Eugenia caryophyllata chống lại Salmonella enteritidis. Các thành phần thơm của tinh dầu như eugenol dường như hỗ trợ trong việc làm sạch các bệnh nhiễm trùng đường ruột và hệ thống, và nó cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc kiểm soát trứng nhiễm khuẩn Salmonella (Marcincák và các cộng sự, 2008)

Tác dụng chống oxy hoá

Các loại thảo mộc thuộc họ Labiatae, đặc biệt là hương thảo, oregano và cây xô thơm, đã được nghiên cứu rộng rãi cho hoạt động chống oxy hoá của chúng (Brenes và Roura, 2010).

Bổ sung vào chế độ ăn uống được coi là một phương pháp hiệu quả để kết hợp các chất chống oxy hoá tự nhiên vào thịt. Các hợp chất oxy hoá, đặc biệt là các chất phenolic, có trong tinh dầu oregano được hấp thụ, xâm nhập vào hệ thống tuần hoàn sau khi ăn, và sau đó được giữ lại trong thịt.

Bên cạnh lợi ích về chất lượng thịt, nhiều tinh dầu hoặc chiết xuất thực vật cũng được báo cáo để cải thiện sự cân bằng oxy hoá khử ở các cơ quan khác nhau và làm giảm tổn thương oxy hoá gây ra bởi các yếu tố gây căng thẳng sinh lý khác nhau.

Kết luận

Càng ngày con người càng hướng đến những thực phẩm sạch, thói quen và nhu cầu sử dụng thực phẩm của con người ngày càng thay đổi theo hướng thực phẩm hữu cơ, an toàn sức khoẻ.

Với sự kết hợp các tinh dầu thiên nhiên và các chiết xuất thực vật thì đây chính là giải pháp cho bài toán lạm dụng thuốc kháng sinh trong chăn nuôi, vẫn đảm bảo vấn đề kiểm soát hoàn toàn dịch bệnh, sức khoẻ vật nuôi, và cả khâu bảo quản thực phẩm trước khi đến với bàn ăn. Hiện nay, rất nhiều công ty thức ăn chăn nuôi đã đi theo hướng giải pháp mới này, và đã dần khẳng định được phương pháp sử dụng tinh dầu trong chăn nuôi là một giải pháp hợp lý cho mọi nhà.

Hồng Nhung

Có thể bạn quan tâm

Cùng chuyên mục

Tin khác

Xây dựng và phát triển sâm Việt Nam thành ngành hàng có giá trị kinh tế cao

Xây dựng và phát triển sâm Việt Nam thành ngành hàng có giá trị kinh tế cao

Chương trình phát triển sâm Việt Nam đến năm 2030 và định hướng 2045 đề ra mục tiêu chung là xây dựng và phát triển sâm Việt Nam thành ngành hàng có giá trị kinh tế cao, mang thương hiệu sản phẩm quốc gia...
Sơn La: Phát triển trồng cây gai xanh thành cây nông nghiệp bền vững

Sơn La: Phát triển trồng cây gai xanh thành cây nông nghiệp bền vững

Với những hiệu quả bước đầu đem lại, Sơn La đã chủ động chuyển đổi nhiều diện tích đất nông nghiệp kém phát triển sang trồng cây gai xanh, hứa hẹn hướng đi mới trong phát triển kinh tế và nâng cao mức sống cho bà con nông dân.
Yên Bái: Phát triển cây quế thành cây chủ lực của địa phương

Yên Bái: Phát triển cây quế thành cây chủ lực của địa phương

Nhận thấy quế là một trong những loại cây mang lại giá trị kinh tế cao, Yên Bái đang dần đưa quế trở thành cây trồng chủ lực tại nhiều huyện, góp phần xóa đói giảm nghèo cho bà con dân tộc thiểu số.
Huyện Simacai (Lào Cai): Đánh thức tiềm năng nông nghiệp dựa vào trồng tam thất

Huyện Simacai (Lào Cai): Đánh thức tiềm năng nông nghiệp dựa vào trồng tam thất

Tam thất là loài thảo dược có giá trị cao cả về nguồn dược liệu lẫn kinh tế, có khả năng xóa đói giảm nghèo. Nhằm chuyển đổi cơ cấu cây trồng, Simacai đã chú trọng mở rộng diện tích trồng tam thất tại huyện.
Phát triển cây chè cổ Sà Dề Phìn gắn với du lịch cộng đồng

Phát triển cây chè cổ Sà Dề Phìn gắn với du lịch cộng đồng

Nhằm thay đổi tái cơ cấu sản xuất nông nghiệp, đưa các giống cây trồng hiệu quả kinh tế thay thế cho những cây năng suất thấp, xã Sà Dề Phìn đã quyết định nhân rộng, bảo tồn và phát triển cây chè cổ gắn với phát triển du lịch cộng đồng.
Thanh Hóa phát triển kinh tế từ cây gai xanh

Thanh Hóa phát triển kinh tế từ cây gai xanh

Với mục tiêu chuyển đổi cơ cấu cây trồng mang lại hiệu quả kinh tế cao, bà con nông dân một số huyện vùng núi của tỉnh Thanh Hóa đã mạnh dạn đưa cây gai xanh làm cây nông nghiệp chủ lực để phát triển kinh tế.
Huyện Cam Lộ (Quảng Trị): Làm giàu từ nghề trồng cây dược liệu

Huyện Cam Lộ (Quảng Trị): Làm giàu từ nghề trồng cây dược liệu

Xác định trồng, chế biến và xuất khẩu sản phẩm từ cây dược liệu là lĩnh vực mũi nhọn, huyện Cam Lộ (tỉnh Quảng Trị) đang tập trung ứng dụng khoa học kỹ thuật vào trồng, chế biến sản phẩm từ cây dược liệu phát triển kinh tế cho địa phương.
Bình Gia (Lạng Sơn): Phát triển kinh tế nhờ trồng cây Thạch đen

Bình Gia (Lạng Sơn): Phát triển kinh tế nhờ trồng cây Thạch đen

Trồng cây Thạch đen đang được coi là cây mũi nhọn trong phát triển kinh tế tại huyện Bình Gia (Lạng Sơn), giúp nhiều hộ gia đình có thu nhập ổn định hơn, vươn lên thoát nghèo.
Phát triển các sản phẩm có nguồn gốc từ ca cao trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk

Phát triển các sản phẩm có nguồn gốc từ ca cao trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk

Ca cao được du nhập vào Việt Nam từ rất sớm. Cây cao cao được trồng rộng rãi ở nhiều nơi, trong đó Đăk Lăk được đánh giá là có điều kiện lý tưởng nhất cho phát triển giống cây này và được trồng nhiều tại các huyện Ea Kar, Krông Ana, Ea H’leo, Krông Păk.
Chè Shan tuyết Phình Hồ - Tiềm năng phát triển thương hiệu chè sạch Việt

Chè Shan tuyết Phình Hồ - Tiềm năng phát triển thương hiệu chè sạch Việt

Được ví là loại trà vạn người mê, chè Shan Tuyết – tinh hoa của núi rừng Tây Bắc - là loại trà không những có hương vị thơm, ngon đặc biệt là nó còn đem lại nhiều công dụng rất tốt cho sức khỏe cho người sử dụng.
Xem thêm

Thương hiệu nổi bật

eco-parl
cai-lan
richy-nho
partner-bivaco
partner-shb
partner-tan-hoang-minh-group
partner-hdbank
partner-sunshine-group
partner-vinacomin
partner-viglacera
partner-th
partner-bacabank
partner-danko-group
ttp
doji
nam-cuong
bidv
vietjet-2
agribank
partner-vingroup
bimland
novaland
hung-thinh
intracom-2
Phiên bản di động