Hội Lim: Lễ hội truyền thống mang nét văn hóa đặc sắc vùng Kinh Bắc Phú Thọ: Lễ hội đền Du Yến đón nhận di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Lễ hội Hoa Ban năm 2024 với sắc rừng Tây bắc |
"Ba mươi năm giữ núi rừng - Danh ông Đề Thám vang lừng trời Nam"
![]() |
Các đại biểu dự lễ khai mạc Lễ hội kỷ niệm 140 năm Khởi nghĩa Yên Thế. |
Tại buổi lễ, đồng chí Lê Minh Khái - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước chia sẻ: "Hôm nay, tại khu di tích lịch sử Hoàng Hoa Thám, nơi in đậm dấu tích cuộc chiến đấu anh dũng của nghĩa quân Yên Thế, tôi vô cùng xúc động thay mặt Lãnh đạo Đảng, Nhà nước tới khai mạc Lễ hội kỷ niệm 140 năm khởi nghĩa Yên Thế (1884-2024) và tưởng nhớ và tri ân vị thủ lĩnh áo vải Hoàng Hoa Thám - Đề Thám, Anh hùng dân tộc cùng các nghĩa quân nông dân kiên cường, bất khuất trong suốt 30 năm chống lại thực dân Pháp để bảo vệ non sông, đất nước."
Đồng chí Lê Minh Khái thay mặt Lãnh đạo Đảng, Nhà nước gửi đến các đồng chí Lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đồng chí lão thành cách mạng, các Mẹ Việt Nam Anh hùng, lãnh đạo các ban, bộ, ngành trung ương, tỉnh Bắc Giang, các vị đại biểu cùng toàn thể đồng chí, nhân dân tỉnh Bắc Giang lời chúc mừng tốt đẹp nhất.
Tại buổi lễ, đồng chí Lê Ánh Dương thay mặt Tỉnh ủy, HĐND, UBND, UBMTTQ tỉnh Bắc Giang trình bày diễn văn khai mạc lễ hội. Diễn văn ôn lại cuộc khởi nghĩa Yên Thế và khẳng định vai trò, tầm vóc, ý nghĩa to lớn của cuộc khởi nghĩa đối với lịch sử dân tộc.
![]() |
Phó Thủ tướng Lê Minh Khái phát biểu tại Lễ kỷ niệm. |
Đồng chí Lê Ánh Dương nhấn mạnh, khởi nghĩa Yên Thế được các nhà nghiên cứu lịch sử đánh giá “là cuộc khởi nghĩa vũ trang của nông dân lớn nhất, bền bỉ nhất, oanh liệt nhất trong lịch sử dân tộc chống thực dân Pháp trước khi có Đảng”. Cuộc khởi nghĩa là một minh chứng đầy thuyết phục về sức mạnh tiềm tàng của người nông dân, đóng góp nhiều kinh nghiệm quý vào kho tàng lịch sử quân sự Việt Nam, đặc biệt là nghệ thuật chiến tranh du kích, chiến tranh Nhân dân, lập làng chiến đấu, vừa đánh vừa đàm… được vận dụng sáng tạo trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ sau này. Trong khói lửa của cuộc khởi nghĩa, Hoàng Hoa Thám đã thể hiện phẩm chất của một thiên tài quân sự, người mà chính giới Pháp cũng phải thừa nhận “mỗi thế kỷ chỉ xuất hiện một lần mà thôi”.
Bản lĩnh, tinh thần và lòng yêu nước của thủ lĩnh Lương Văn Nắm, anh hùng dân tộc Hoàng Hoa Thám và nghĩa quân Yên Thế đã khắc sâu trong lịch sử và tâm trí của nhiều thế hệ người dân Bắc Giang nói riêng và Việt Nam nói chung, trở thành bản hùng ca bất diệt của tinh thần yêu nước, ý chí quật cường chống giặc ngoại xâm của Nhân dân ta. Tên tuổi của các ông và nhiều tướng lĩnh của nghĩa quân Yên Thế đã được Nhà nước và Nhân dân tôn vinh, ghi danh muôn đời như ghi vào sử sách, đặt tên đường phố, công viên, quảng trường, trường học của nhiều tỉnh, thành phố trong cả nước, trở thành cảm hứng cho các sáng tác văn chương, nghệ thuật.
Ngoài việc cho xây dựng các công trình tín ngưỡng tôn giáo như đình, chùa tại vùng khởi nghĩa, chính tại nơi đây năm xưa, vào dịp đầu xuân, Hoàng Hoa Thám cho tổ chức lễ phóng ngư, thả điểu, lễ cầu may, cầu siêu để tri ân các tử sĩ của nghĩa quân. Lễ hội được tổ chức với nhiều trò chơi dân gian như thi thổi cơm niêu, làm bánh, đấu võ, đấu vật, chọi gà, cưỡi ngựa, bắn cung, bắn nỏ…
![]() |
Các đại biểu cắt băng khánh thành Đền thờ Hoàng Hoa Thám và nghĩa quân tại Khu Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Hoàng Hoa Thám. |
Do ảnh hưởng của các cuộc chiến tranh mà sau này Lễ hội Yên Thế không còn duy trì được nữa. Với quyết tâm giữ gìn, phát huy truyền thống văn hóa dân tộc, đáp ứng nguyện vọng của Nhân dân; ngày 16/3/1984, nhân kỷ niệm 100 năm ngày khởi nghĩa Yên Thế, Lễ hội Yên Thế lần đầu tiên được tổ chức.
Từ đó đến nay, ngày 16/3 dương lịch hàng năm, lễ hội Yên Thế được duy trì tổ chức, ngày càng có thêm nhiều nội dung mới phong phú, hấp dẫn mang đậm bản sắc văn hóa của Nhân dân các dân tộc Yên Thế nói riêng, Nhân dân tỉnh Bắc Giang nói chung. Với giá trị độc đáo, tiêu biểu, ngày 27/12/2012, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quyết định đưa Lễ hội Yên Thế vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Trong những năm qua, tỉnh Bắc Giang đã có nhiều hoạt động thiết thực nhằm bảo tồn và phát huy giá trị của cuộc khởi nghĩa Yên Thế như đầu tư xây dựng, tu bổ, tôn tạo nhiều công trình Di tích Những địa điểm khởi nghĩa Yên Thế. Đặc biệt nhân dịp kỷ niệm 140 năm khởi nghĩa Yên Thế, huyện Yên Thế và huyện Tân Yên đã khánh thành nhiều hạng mục công trình tâm linh có ý nghĩa quan trọng như: Đền thờ Hoàng Hoa Thám, Đình 3 tầng mái, Đình Hả (Tân Trung).
Tiếp nối truyền thống anh hùng cách mạng của cuộc khởi nghĩa Yên Thế, khắc ghi những hi sinh xương máu mà lớp lớp thế hệ cha anh đã để lại trên mảnh đất này, hơn một thế kỷ qua, Đảng bộ, Chính quyền và Nhân dân tỉnh Bắc Giang đã không ngừng khắc phục khó khăn, phát huy những tiềm năng, lợi thế, tận dụng tốt thời cơ đẩy mạnh phát triển kinh tế - Xã hội, vươn lên trở thành điểm sáng của cả nước trên nhiều lĩnh vực.
![]() |
Các đại biểu dâng hương tại đền thờ Hoàng Hoa Thám và nghĩa quân Yên Thế. |
Phát biểu tại lễ hội, thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, đồng chí Lê Minh Khái – Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh trong lịch sử chống thực dân Pháp xâm lược của dân tộc ta trước khi có Đảng, khởi nghĩa Yên Thế (1884-1913) được đánh giá là cuộc khởi nghĩa có vũ trang của nông dân có quy mô lớn nhất, trên bình diện rộng nhất, kéo dài nhất, oanh liệt nhất.
Với chiến thuật tài tình, nhiều trận đánh do Hoàng Hoa Thám chỉ huy làm cho giặc Pháp phải kinh hồn bạt vía, đến nay vẫn còn in đậm trong tâm trí của người dân Yên Thế nói riêng và nhân dân cả nước nói chung như các trận Hố Chuối, Đồn Hom (Yên Thế), Cao Thượng (Tân Yên),… gây thiệt hại nặng nề cho quân giặc. Không những vậy, ông đã buộc thực dân Pháp phải hai lần ký hòa hoãn vào các năm 1894 và 1901.
Năm 1913, Hoàng Hoa Thám bị giặc sát hại. Cuộc khởi nghĩa tuy bị dập tắt song đã để lại một trang sử hào hùng về lòng yêu nước, truyền thống chống giặc ngoại xâm của dân tộc ta, đóng góp nhiều kinh nghiệm quý vào kho tàng lịch sử quân sự Việt Nam. Đặc biệt là những nét độc đáo về chiến tranh du kích, chiến tranh Nhân dân, về xây dựng lực lượng, căn cứ làng xã chiến đấu liên hoàn trên một địa bàn rộng khắp.
Đồng chí Lê Minh Khái nhấn mạnh: Lịch sử và Nhân dân mãi mãi ghi nhớ công lao to lớn của tướng lĩnh, nghĩa quân Yên Thế, đặc biệt là người anh hùng áo vải Hoàng Hoa Thám "Ba mươi năm giữ núi rừng - Danh ông Đề Thám vang lừng trời Nam".
Cuộc khởi nghĩa Yên Thế, cùng với chiến thắng Chi Lăng - Xương Giang, trận chiến trên phòng tuyến sông Như Nguyệt… đã viết nên những trang sử vàng chói lọi của vùng đất Bắc Giang "địa linh nhân kiệt", là một trong "tứ trấn" của kinh thành Thăng Long xưa, giàu truyền thống lịch sử, văn hóa; là quê hương của nhiều văn quan, võ tướng, nhân sĩ, hiền tài của dân tộc.
Đồng lòng xây dựng Bắc Giang trở thành tỉnh công nghiệp hiện đại, giàu mạnh
![]() |
Đồng chí Lê Ánh Dương – Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh đánh trống khai hội. |
Từ một tỉnh thuần nông, xuất phát điểm thấp, điều kiện kinh tế - xã hội hết sức khó khăn thời điểm tái lập tỉnh năm 1997, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Bắc Giang luôn đoàn kết, cần cù, sáng tạo, kiên cường, dũng cảm, không ngừng nỗ lực, phấn đấu, khắc phục khó khăn, vượt qua thử thách, vươn lên mạnh mẽ, trở thành điểm sáng về phát triển kinh tế xã hội của cả nước.
Những năm gần đây, tốc độ tăng trưởng kinh tế, thu hút đầu tư, xuất khẩu của tỉnh luôn duy trì trong nhóm các địa phương dẫn đầu cả nước. Năm 2023 tốc độ tăng trưởng của Bắc Giang đạt 13,45% đứng đầu cả nước. Quy mô nền kinh tế vươn lên vị trí thứ 12 cả nước đạt 181,9 nghìn tỷ đồng, tương đương khoảng 7,6 tỷ USD, tăng 01 bậc so với năm 2022.
Việc tổ chức trọng thể Lễ kỷ niệm 140 năm khởi nghĩa Yên Thế là để ôn lại một trang lịch sử oanh liệt, hào hùng, truyền thống kiên cường, bất khuất của dân tộc ta, bày tỏ lòng biết ơn vô hạn, sự tri ân đối với anh hùng dân tộc Hoàng Hoa Thám, các bậc tiền nhân, các anh hùng liệt sỹ đã hy sinh để Tổ quốc Việt Nam tươi đẹp và cuộc sống hạnh phúc.
![]() |
Màn trống hội do các học viên Học viện Cảnh sát nhân dân, Bộ Công an thể hiện. |
Đây cũng là dịp để nhắc nhở, ôn lại truyền thống vẻ vang của vùng đất văn hiến, giàu truyền thống cách mạng và anh hùng, qua đó tiếp thêm sức mạnh để Đảng bộ và Nhân dân các dân tộc tỉnh Bắc Giang tiếp tục đoàn kết, nhất trí, đồng lòng, chung sức, đẩy mạnh đổi mới, hội nhập và phát triển toàn diện trên các lĩnh vực, vững bước đi lên, đạt nhiều thành tựu to lớn hơn nữa, phấn đấu đến năm 2030, Bắc Giang trở thành tỉnh công nghiệp theo hướng hiện đại, giàu mạnh.
Chất lượng giáo dục - đào tạo ngày càng được nâng lên; chăm lo tốt cho người có công, gia đình chính sách, bảo đảm an sinh xã hội; tỷ lệ hộ nghèo giảm nhanh, cuối năm 2023 chỉ còn 2,63%; đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân không ngừng được cải thiện, trong đó có vùng dân tộc thiểu số và miền núi.
Với tinh thần đó, thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước đồng chí Lê Minh Khái biểu dương và chúc mừng những kết quả đạt được của Đảng bộ, chính quyền, Nhân dân các dân tộc huyện Yên Thế nói riêng, tỉnh Bắc Giang nói chung.
Đồng chí Lê Minh Khái nhấn mạnh: Việc tổ chức trọng thể Lễ kỷ niệm 140 năm khởi nghĩa Yên Thế là để chúng ta ôn lại trang lịch sử oanh liệt, hào hùng, truyền thống kiên cường, bất khuất của dân tộc ta, để bày tỏ lòng biết ơn vô hạn, sự tri ân đối với Anh hùng dân tộc Hoàng Hoa thám, các bậc tiền nhân, các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh để Tổ quốc Việt Nam tươi đẹp và cuộc sống hạnh phúc hôm nay.
Đây cũng là dịp để nhắc nhở, ôn lại truyền thống vẻ vang của vùng đất văn hiến, giàu truyền thống cách mạng và anh hùng, qua đó tiếp thêm sức mạnh để Đảng bộ và Nhân dân các dân tộc tỉnh Bắc Giang tiếp tục đoàn kết, nhất trí, đồng lòng, chung sức, đẩy mạnh đổi mới, hội nhập và phát triển toàn diện trên các lĩnh vực, vững bước đi lên, đạt nhiều thành tựu to lớn hơn nữa, phấn đấu đến năm 2030, Bắc Giang trở thành tỉnh công nghiệp theo hướng hiện đại, giàu mạnh, góp phần xây dựng đất nước Việt Nam phồn vinh, hạnh phúc.
![]() |
Đồng chí Lê Ánh Dương – Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh trình bày diễn văn khai mạc lễ hội. |
Ông Lê Ánh Dương - Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang cho biết, với quyết tâm giữ gìn, phát huy truyền thống văn hóa dân tộc, đáp ứng nguyện vọng của nhân dân, ngày 16/3/1984, nhân kỷ niệm 100 năm ngày Khởi nghĩa Yên Thế, Lễ hội Yên Thế lần đầu tiên được tổ chức. Từ đó đến nay, ngày 16/3 dương lịch hàng năm, Lễ hội được duy trì tổ chức, ngày càng có thêm nhiều nội dung mới phong phú, hấp dẫn mang đậm bản sắc văn hóa của nhân dân các dân tộc Yên Thế nói riêng, nhân dân tỉnh Bắc Giang nói chung.
"Tiếp nối truyền thống anh hùng cách mạng của Khởi nghĩa Yên Thế, khắc ghi những hy sinh xương máu lớp lớp thế hệ cha anh đã để lại trên mảnh đất này, hơn một thế kỷ qua, Đảng bộ, chính quyền, nhân dân tỉnh Bắc Giang không ngừng khắc phục khó khăn, phát huy những tiềm năng, lợi thế, tận dụng tốt thời cơ đẩy mạnh phát triển kinh tế-xã hội, vươn lên trở thành điểm sáng của cả nước trên nhiều lĩnh vực", Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang nhấn mạnh.
Sau phần lễ các đại biểu và du khách thưởng thức chương trình nghệ thuật với chủ đề “Bản hùng ca Yên Thế", với sự góp mặt của nhiều nghệ sĩ nổi tiếng, như: Nghệ sỹ Nhân dân Quốc Hưng, Nghệ sỹ Ưu tú Lương Huy, Đan Trường, Tùng Dương ...
![]() |
Màn nghệ thuật khai từ “Tiếng gọi non sông”. |
Chương trình gồm hai phần: "Hùm thiêng Yên Thế" và "Bắc Giang - Khúc ca ngày mới", được dàn dựng quy mô hoành tráng, công phu, mang tính sử thi nhằm ca ngợi công lao của Thủ lĩnh Lương Văn Nắm, Anh hùng dân tộc Hoàng Hoa Thám cùng các nghĩa quân Yên Thế đã anh dũng chiến đấu, chống Thực dân Pháp trong những năm cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX.
* Nhân dịp này, đồng chí Nguyễn Hòa Bình, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao; đồng chí Lê Minh Khái, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ, lãnh đạo các cơ quan Trung ương, tỉnh Bắc Giang và UBND huyện Yên Thế (Bắc Giang) đã cắt băng khánh thành đền thờ Hoàng Hoa Thám và nghĩa quân Yên Thế.
Trong khuôn khổ lễ hội, nhiều hoạt động phong phú, có ý nghĩa đã được tổ chức, như: lễ cắt băng khánh thành công trình tu bổ, tôn tạo đình Hả và dâng hương tại Đền thờ Lương Văn Nắm (xã Tân Trung, huyện Tân Yên); lễ cắt băng khánh thành công trình Đền thờ Hoàng Hoa Thám và nghĩa quân Yên Thế (thị trấn Phồn Xương, huyện Yên Thế); khai mạc trưng bày Khởi nghĩa Yên Thế; lễ tế, lễ dâng hương, lễ phóng ngư, thả điểu; các giải thể thao bóng đá, cầu lông, bóng chuyền hơi, đẩy gậy, bắn nỏ, kéo co... |