Thương mại điện tử dẫn dắt đà tăng trưởng hai chữ số của toàn ngành

Báo cáo thường niên e-Conomy SEA 2026 từ Google, Temasek và Bain & Company vừa công bố đã mang đến một góc nhìn đầy lạc quan: Việt Nam hiện là nền kinh tế số tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á.

Trong khi tốc độ tăng trưởng chung của nền kinh tế số Đông Nam Á đạt 17%, Việt Nam đã ghi nhận mức tăng bứt phá 20% so với năm trước, vươn lên vị trí dẫn đầu khu vực cùng Malaysia. Động lực cốt lõi cho đà tăng trưởng này đến từ thương mại điện tử, lĩnh vực hiện chiếm tới 2/3 tổng quy mô kinh tế số nước nhà. Với mức tăng 22%, thương mại điện tử dự kiến đóng góp 32 tỷ USD trong năm 2026 và mở ra triển vọng chạm mốc 61 tỷ USD vào năm 2030.

Sự bứt tốc của mảng mua sắm trực tuyến không diễn ra độc lập mà có sự cộng hưởng sâu sắc từ công nghệ. Các nền tảng đang tích cực tích hợp AI để cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng, tối ưu hóa tỷ lệ chốt đơn và tinh gọn quy trình vận hành cho nhà bán lẻ. Hiệu ứng lan tỏa này cũng thể hiện rõ nét qua các trụ cột kinh tế số khác: mảng truyền thông trực tuyến và gọi xe, giao đồ ăn đều ghi nhận mức tăng 17% (lần lượt đạt 7 tỷ USD và 6 tỷ USD); trong khi du lịch trực tuyến tăng 15%, chạm mốc 5 tỷ USD. Đáng chú ý, AI tạo sinh đã chính thức vượt qua mạng xã hội, trở thành công cụ phổ biến thứ hai được người dùng Đông Nam Á ưu tiên khi khám phá điểm đến và thiết kế lịch trình du lịch.

Làn sóng 45 triệu người dùng và sự thống trị của ngôn ngữ bản địa

Đằng sau những con số tài chính ấn tượng là một cộng đồng người tiêu dùng công nghệ nhạy bén. Hiện tại, Việt Nam đã có khoảng 45 triệu người tiếp cận AI tạo sinh, chiếm tới 65% lực lượng lao động. Mặc dù tỷ lệ này xếp sau Singapore (70%) và Malaysia (68%), Việt Nam lại xuất sắc dẫn đầu khu vực về tỷ lệ người lao động thực tế có sử dụng AI (26%) và mức độ gắn kết hàng ngày. Thống kê cho thấy cứ 5 người dùng AI tại Việt Nam thì có 2 người tương tác mỗi ngày, tạo ra khối lượng khổng lồ lên tới 31 tỷ lượt truy vấn mỗi năm.

Một đặc điểm mang tính bản sắc của thị trường Việt Nam là mức độ ưu tiên sử dụng ngôn ngữ mẹ đẻ. Tiếng Việt chiếm đến 80% tổng số các cuộc hội thoại với AI, tỷ lệ cao nhất trong nhóm 6 nền kinh tế lớn tại Đông Nam Á. Không chỉ phục vụ công việc, người Việt còn tận dụng sức mạnh AI cho giáo dục, minh chứng qua việc 17% lượng câu lệnh trên chatbot Gemini được dùng để hỗ trợ học tập. Những dữ liệu này cho thấy một nhu cầu rất lớn, đòi hỏi các nhà phát triển công nghệ phải liên tục tinh chỉnh mô hình AI sao cho bám sát văn hóa, ngôn ngữ và thói quen tiêu dùng nội địa.

AI tự chủ và kỷ nguyên mới của hành trình tiêu dùng trực tuyến

Tại Việt Nam, công nghệ AI đã vượt qua giai đoạn thử nghiệm của nhóm người dùng tiên phong để đi sâu vào hệ sinh thái tiêu dùng. Trung bình, mỗi cá nhân đang vận hành ít nhất 5 công cụ AI khác nhau nhằm phục vụ đa dạng nhu cầu. Sự dịch chuyển này đang tái định hình cục diện thương mại, khi có đến 44% hành trình mua sắm của người tiêu dùng hiện nay được bắt đầu từ các gợi ý của AI.

Đặc biệt, niềm tin của người dùng vào AI tự chủ (agentic AI) đang mở ra những cơ hội kinh doanh chưa từng có. Báo cáo ghi nhận cứ 5 người thì có tới 4 người (80%) sẵn sàng ủy thác các tác vụ mua sắm cho trợ lý ảo. Như ông Marc Woo, Tổng Giám đốc Google Việt Nam nhận định, việc thị trường chạm mốc 49 tỷ USD đồng thời dẫn đầu khu vực về tần suất sử dụng AI bằng ngôn ngữ bản địa là minh chứng rõ nét cho sự nhạy bén của người Việt. Nền kinh tế số Việt Nam đang nắm giữ vị thế độc nhất để biến trí tuệ nhân tạo từ một thói quen thường nhật trở thành đòn bẩy kinh tế mang tính bước ngoặt.