Công nghệ số mở ra bài toán quản trị sản xuất

Theo Báo Hànộimới, Hà Nội đang thúc đẩy ứng dụng công nghệ cao, công nghệ số, trong đó có trí tuệ nhân tạo (AI), vào sản xuất nông nghiệp nhằm tối ưu hóa quy trình, minh bạch hóa chuỗi giá trị và từng bước hình thành nền nông nghiệp thông minh. Từ giám sát thời tiết, đất đai, cây trồng đến kết nối thị trường, công nghệ đang trở thành công cụ quan trọng giúp nông dân nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị nông sản. Tại Hợp tác xã Rau quả sạch Chúc Sơn (phường Chương Mỹ), công nghệ đang được ứng dụng ngày càng sâu vào quá trình sản xuất. Hiện nay, gần 30ha đất của Hợp tác xã tại phường Chương Mỹ và Mộc Châu (Sơn La) chuyên sản xuất rau, củ, quả theo các quy trình hữu cơ, VietGAP, GlobalGAP, với hơn 30 chủng loại như cải bắp, cải bó xôi, cải chíp, cải canh, cà chua, củ cải tròn...

Theo ông Hoàng Văn Thám - Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng Giám đốc Hợp tác xã Rau quả sạch Chúc Sơn, Hợp tác xã là một trong những đơn vị đầu tiên trên địa bàn phường Chương Mỹ tiếp cận và ứng dụng công nghệ viễn thám, hệ thống quan trắc thời tiết vào sản xuất rau an toàn. Thông qua trạm thời tiết thông minh iMentos 3.3 A-G, hệ thống quan trắc và camera truyền hình ảnh về khu nhà điều hành. Với bán kính phủ sóng 15km, trạm quan trắc cung cấp các thông số về nhiệt độ, tốc độ gió, lượng mưa, độ ẩm đất... giúp Hợp tác xã theo dõi quá trình sinh trưởng của cây trồng, nhận diện nguy cơ sâu bệnh và chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất.

“Việc ứng dụng công nghệ số, dữ liệu và các công cụ AI cũng tạo điều kiện để Hợp tác xã quản lý sản xuất, kết nối khách hàng và minh bạch thông tin sản phẩm. Nhờ đó, sản phẩm của đơn vị đã tiếp cận được nhiều kênh phân phối ổn định. Hiện nay, mỗi tháng Hợp tác xã cung cấp hơn 100 tấn rau, củ cho hệ thống siêu thị tại 12 tỉnh, thành phố, cùng các trường học, bếp ăn công nghiệp, bệnh viện”, ông Hoàng Văn Thám chia sẻ.

Cùng với việc ứng dụng các thiết bị và phần mềm riêng lẻ, quá trình chuyển đổi số trong nông nghiệp Thủ đô đang từng bước hướng tới xây dựng hệ thống sản xuất dựa trên dữ liệu. Khi dữ liệu được kết nối với AI, IoT và các công nghệ tự động hóa, nông dân có thêm công cụ để quản lý sản xuất chính xác hơn, doanh nghiệp có thể kiểm soát chuỗi cung ứng hiệu quả hơn, còn người tiêu dùng có thêm thông tin để nhận diện nguồn gốc và chất lượng nông sản.

Giải pháp đồng bộ thúc đẩy nông nghiệp thông minh

Không chỉ ứng dụng công nghệ trong quản lý, nhiều hợp tác xã trên địa bàn Hà Nội đã đưa thiết bị hiện đại trực tiếp vào đồng ruộng. Những mô hình này cho thấy công nghệ không chỉ hỗ trợ khâu quản lý mà còn từng bước tham gia trực tiếp vào quá trình sản xuất, từ gieo sạ, chăm sóc đến thu hoạch, sơ chế, đóng gói và tiêu thụ sản phẩm. Ông Nguyễn Hữu Hiền- Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Quảng Phú Cầu (xã Ứng Thiên) cho biết, trong vụ mùa năm 2026, Hợp tác xã đã mạnh dạn sử dụng máy bay không người lái để gieo sạ lúa. Thiết bị có năng suất gieo sạ khoảng 3-4ha/giờ; trong điều kiện thời tiết thuận lợi và độ thuần đồng ruộng cao, mỗi ngày có thể rải 20-25ha giống. So với phương thức sạ thủ công, máy bay không người lái giúp hạt giống được phân bổ tương đối đồng đều, hạn chế dấu chân trên mặt ruộng, qua đó giảm công lao động và chi phí sản xuất.

Ở góc độ quản lý, ông Tạ Văn Tường - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội cho biết, thực hiện Kế hoạch số 73/KH-UBND ngày 12-3-2025 của UBND thành phố về phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao trên địa bàn thành phố đến năm 2030, Hà Nội định hướng đẩy mạnh ứng dụng AI kết hợp với IoT để giám sát các thông số về đất đai, độ ẩm và dinh dưỡng cây trồng theo thời gian thực. Qua đó, công nghệ hỗ trợ đưa ra các quyết định canh tác chính xác, từ quản lý vùng nguyên liệu đến đầu ra sản phẩm.

Hiện nay, Hà Nội có hơn 900ha diện tích trồng trọt áp dụng công nghệ số và hơn 406 mô hình sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Để công nghệ thực sự trở thành động lực phát triển nông nghiệp, ông Tạ Văn Tường cho biết, thành phố định hướng phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn Thủ đô theo hướng nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp đô thị hiện đại, ứng dụng công nghệ cao và chuyển đổi số, hướng tới năng suất, chất lượng, hiệu quả và giá trị gia tăng cao; đồng thời chuyển mạnh từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang phát triển kinh tế nông nghiệp đa giá trị.

Thành phố khuyến khích doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học, hợp tác xã, chủ trang trại và nông dân tham gia các mô hình thử nghiệm đổi mới sáng tạo; hỗ trợ chuyển giao, nhân rộng những công nghệ phù hợp, dễ sử dụng, có chi phí hợp lý và chứng minh được hiệu quả về năng suất, chất lượng, môi trường hoặc khả năng giảm chi phí. Các mô hình đang được triển khai cho thấy, quá trình chuyển đổi số trong nông nghiệp Hà Nội đang chuyển dần từ ứng dụng từng thiết bị, phần mềm riêng lẻ sang xây dựng hệ thống sản xuất dựa trên dữ liệu. Khi dữ liệu được kết nối với AI, IoT và các công nghệ tự động hóa, nông dân có thêm công cụ để quản lý sản xuất chính xác hơn, doanh nghiệp có thể kiểm soát chuỗi cung ứng hiệu quả hơn và người tiêu dùng có thêm thông tin để nhận diện nguồn gốc, chất lượng nông sản...