Theo báo Lâm Đồng, ngành nông nghiệp địa phương thời gian qua đã chủ động chuẩn hóa dữ liệu và xây dựng chuỗi cung ứng minh bạch để đáp ứng những đòi hỏi khắt khe từ thị trường nhập khẩu. Thống kê từ Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng cho thấy, toàn tỉnh hiện sở hữu 1.611 mã số vùng trồng trên tổng diện tích 54.298 ha. Đáng chú ý, đã có 1.094 mã số vùng trồng (hơn 48.016 ha) được các nước nhập khẩu chính thức phê duyệt, song song với 216 mã số khác (khoảng 3.444 ha) đang trong quá trình chờ thông qua.

Để đạt được những con số ấn tượng và duy trì vị thế xuất khẩu chính ngạch, giải pháp mang tính pháp lý và kỹ thuật bắt buộc chính là truy xuất nguồn gốc. Điển hình như tại xã Cát Tiên 2, chính quyền địa phương đã nhanh nhạy phối hợp cùng Công ty MimosaTEK triển khai mô hình canh tác sầu riêng ứng dụng công nghệ số. Thông qua nền tảng vạn vật kết nối (IoT), toàn bộ quy trình chăm sóc cây trồng được số hóa, tạo ra hệ thống dữ liệu quản lý chặt chẽ, góp phần nâng cao tính minh bạch cho từng trái sầu riêng khi tung ra thị trường.

Sự chuyển dịch này cũng lan tỏa mạnh mẽ đến các mô hình kinh tế tập thể. Ông Lê Sỹ Hòa - Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp và Dịch vụ Tân Lạc (xã Bảo Lâm 2) cho biết, phần lớn diện tích sầu riêng từ 5 - 12 năm tuổi của đơn vị đang trong giai đoạn kinh doanh. Ông chia sẻ: “Vùng trồng sầu riêng của Hợp tác xã có tổng diện tích 21 ha, với 9 nông hộ tham gia sản xuất. Sản lượng sầu riêng khoảng 30 tấn/ha/năm”.

Nhằm đảm bảo chất lượng đầu ra, Hợp tác xã Tân Lạc thường xuyên thực hiện ghi chép nhật ký sản xuất, kiểm soát nghiêm ngặt vị trí từng thửa đất và vật tư nông nghiệp. Theo ông Hòa, khi quy trình canh tác và thông tin vùng trồng được công khai, đó chính là cơ sở vững chắc nhất để xây dựng niềm tin lâu dài với các đối tác thương mại.

Đối với những hộ nông dân trực tiếp canh tác, mã số vùng trồng và công nghệ quét mã QR thực sự đã trở thành cầu nối giữa vườn cây và người tiêu dùng. Ông Nguyễn Văn Thành, một hộ trồng sầu riêng lâu năm tại xã Đạ Huoai nhấn mạnh: “Chất lượng, độ thơm ngon của sầu riêng Đạ Huoai là điều không cần bàn cãi. Tuy nhiên, để tiếp cận những khách hàng ở ngoài tỉnh Lâm Đồng, mọi dữ liệu về cây sầu riêng Đạ Huoai phải được công khai trên các nền tảng quản lý số, vì khách hàng ở xa rất khó để xác thực nguồn gốc cụ thể của sản phẩm”.

Giờ đây, khách hàng chỉ cần một thao tác quét mã QR đơn giản là có thể truy xuất trọn vẹn lý lịch của sản phẩm. Sự minh bạch này không chỉ bảo vệ thương hiệu nông sản mà còn nâng tầm giá trị hàng hóa Việt Nam trên trường quốc tế. Đúng như ông Thành khẳng định: “Trong bối cảnh thị trường các nước nhập khẩu nông sản Việt Nam ngày càng siết chặt tiêu chuẩn kỹ thuật, kiểm dịch và quản lý dữ liệu, truy xuất nguồn gốc sản phẩm không còn dừng lại ở yêu cầu kỹ thuật mang tính hình thức mà đã trở thành công cụ quản trị chuỗi cung ứng”.

Có thể thấy, từ một quy định kỹ thuật mang tính điều kiện, việc số hóa thông tin cây trồng đã trở thành nhân tố định hình lại tư duy sản xuất, khẳng định nền nông nghiệp Việt Nam đang bước vào giai đoạn sản xuất có kiểm soát, minh bạch và bền vững.