Công nghệ số mở lối cho nông nghiệp thông minh

Theo Báo Bắc Ninh, trên diện tích 4.000 m² nhà lưới tại tổ dân phố Lãng Sơn (phường Tân An), anh Vũ Trí Đức trồng các loại dưa lê Hàn Quốc, dưa chuột, dưa lưới và dưa lê ta. Bên cạnh việc lựa chọn cơ cấu cây trồng phù hợp, anh đầu tư hệ thống tưới nhỏ giọt kết hợp châm phân dinh dưỡng tự động, tích hợp công nghệ Internet vạn vật (IoT). Thông qua hệ thống cảm biến và phần mềm trên máy tính, điện thoại di động, anh có thể theo dõi các thông số kỹ thuật, lựa chọn chế độ vận hành tự động hoặc bán tự động, giảm đáng kể các thao tác thủ công trong quá trình tưới nước, bón phân và chăm sóc cây trồng.

Việc ứng dụng công nghệ không chỉ giúp giảm công lao động mà còn nâng cao hiệu quả quản lý, chăm sóc cây trồng, mang lại thu nhập khoảng 600 triệu đồng/năm sau khi trừ chi phí. Không chỉ phát huy hiệu quả trong các mô hình trồng rau màu trong nhà lưới, việc ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật để cải tiến quy trình canh tác cây dược liệu bản địa cũng đang được chú trọng, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị sản phẩm. Tại xã Sơn Động, xuất phát từ thực tế trồng cây ba kích tím theo phương thức truyền thống, quy mô còn manh mún, anh Lương Ngọc Duy cùng cộng sự đã nghiên cứu, hoàn thiện giải pháp “Cải tiến quy trình trồng và chăm sóc cây ba kích tím”.

Điểm mới của giải pháp là thay vì trồng luống đơn như trước đây, người trồng áp dụng kỹ thuật trồng luống đôi, luống ba trên cùng một đơn vị diện tích, qua đó sử dụng đất canh tác hiệu quả hơn và tiết giảm chi phí sản xuất. Quy trình mới nâng mật độ lên 5.000 cây/ha, tăng 1.000 cây so với phương pháp trồng luống đơn, nhưng công lao động lại giảm một nửa. Chi phí làm giàn và chăm sóc đều giảm 50%, từ 10 triệu đồng/ha xuống còn 5 triệu đồng/ha. Bên cạnh đó, việc chuẩn hóa kỹ thuật đào hố, bón lót phân vi sinh hữu cơ và lựa chọn cây giống đạt tiêu chuẩn giúp năng suất củ tươi đạt từ 9 - 10 tấn/ha, tăng 1 - 2 tấn/ha so với phương pháp cũ.

Theo anh Lương Ngọc Duy, áp dụng kỹ thuật trồng mới giúp nâng giá trị sản xuất lên 900 triệu - 1 tỷ đồng/ha, tăng khoảng 200 triệu đồng/ha so với phương thức canh tác truyền thống. Đến nay, mô hình đã được nhân rộng đến hơn 40 hộ dân tại các xã vùng cao, góp phần từng bước hình thành vùng sản xuất cây dược liệu tập trung theo hướng hàng hóa, gắn với chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP).

Giải quyết vấn đề phát triển nông nghiệp số

Để phát huy vai trò dẫn dắt của nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi, Chủ tịch UBND thành phố đã phê duyệt Đề án “Nâng cao vai trò của Hội Nông dân trong tư vấn và hỗ trợ nông dân sản xuất kinh doanh giỏi ứng dụng chuyển đổi số gắn với sản xuất nông nghiệp hàng hóa an toàn trên địa bàn thành phố Bắc Ninh, giai đoạn 2026 - 2030”. Theo Đề án, đến năm 2030, thành phố phấn đấu 100% cán bộ Hội Nông dân cấp thành phố và cấp xã được tập huấn, nâng cao năng lực tư vấn, hỗ trợ nông dân. Hội cũng hướng dẫn thành lập 50 câu lạc bộ sản xuất, kinh doanh giỏi ứng dụng chuyển đổi số gắn với tiêu chuẩn sản phẩm nông nghiệp an toàn.

Bên cạnh đó, Đề án đặt mục tiêu xây dựng 20 mô hình điểm ứng dụng chuyển đổi số trong trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản và 7 mô hình sản xuất nông nghiệp an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP. Trong 9 tháng năm 2026, Hội Nông dân thành phố đã tổ chức 20 lớp tập huấn nâng cao nhận thức về chuyển đổi số, mỗi lớp có 100 người tham dự; đồng thời hỗ trợ thành lập 10 câu lạc bộ nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi ứng dụng chuyển đổi số. Cùng với đó, hơn 230 nghìn hộ đăng ký danh hiệu nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi. Các cấp Hội còn tổ chức 277 hội nghị “Bình dân học vụ số”, thu hút hơn 18.500 lượt người tham dự.

Những nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi tiêu biểu, có uy tín, tâm huyết và trách nhiệm được lựa chọn làm chủ nhiệm các câu lạc bộ. Thông qua các buổi sinh hoạt, tham quan mô hình, trao đổi kinh nghiệm và liên kết tiêu thụ sản phẩm, các câu lạc bộ góp phần tăng cường kết nối, chia sẻ kiến thức, nhân rộng những cách làm hiệu quả trong sản xuất. Đây cũng là kênh hỗ trợ thiết thực để nông dân tiếp cận phương thức sản xuất mới, từng bước nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ và phát triển sản xuất theo hướng hàng hóa.

Cùng với hỗ trợ nâng cao kỹ năng số, các cấp Hội đẩy mạnh xúc tiến thương mại, kết nối tiêu thụ nông sản thông qua tổ chức các chợ phiên nông sản và livestream bán hàng. Ông Nguyễn Hoàng Trung, Chủ tịch Hội Nông dân thành phố khẳng định: “Chuyển đổi số trong nông nghiệp cần xuất phát từ nhu cầu thực tế, giúp nông dân làm chủ kỹ thuật, giảm chi phí và thấy rõ hiệu quả kinh tế. Hội xác định lấy nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi tiêu biểu làm hạt nhân dẫn dắt. Đồng thời, tiếp tục hỗ trợ hội viên tiếp cận vốn, nâng cao kỹ năng số và kết nối thị trường, gắn ứng dụng công nghệ với sản xuất hàng hóa an toàn, bền vững”.