Đưa thuật toán mật mã quốc gia vào lõi phần cứng

Chip VGC v1.0 là trái ngọt từ sự hợp tác chặt chẽ giữa hai đơn vị hàng đầu. Trong dự án, Nhà máy M2 thuộc Ban Cơ yếu Chính phủ chịu trách nhiệm xác định yêu cầu bảo mật, xây dựng thuật toán mã khối quốc gia MKV và các tiêu chí đánh giá. Trung tâm Bán dẫn Viettel đảm nhận vai trò thiết kế vi mạch dựa trên kiến trúc tập lệnh mở RISC-V và hiện thực hóa bản thiết kế thành hình hài con chip.

Về mặt kỹ thuật, chip VGC v1.0 có kích thước đóng gói 10 x 10 mm, chứa 300 triệu bóng bán dẫn (transistor) và được chế tạo trên tiến trình CMOS 28 nm. Điểm đột phá cốt lõi của sản phẩm là thuật toán MKV được đưa thẳng vào lõi phần cứng. Theo kết quả đo kiểm, tốc độ mã hóa và giải mã của chip nhanh gấp khoảng 15 lần so với các giải pháp thuần phần mềm trong cùng một tác vụ.

Bên cạnh tối ưu hiệu năng, đội ngũ hơn 40 kỹ sư và chuyên gia cũng áp dụng các biện pháp kỹ thuật khắt khe để bảo vệ bản thiết kế, hạn chế tối đa nguy cơ lộ lọt thông tin hoặc bị dịch ngược trước khi chuyển đến nhà máy chế tạo. Trong quý I/2026, lô chip VGC v1.0 đầu tiên đã vượt qua các hạng mục đo kiểm kỹ thuật và được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện sử dụng trong kinh tế - xã hội.

Làm chủ công nghệ nền, bảo vệ vững chắc chủ quyền số

Việc ra mắt chip VGC v1.0 không chỉ mang ý nghĩa lớn đối với ngành viễn thông mà còn là minh chứng rõ nét cho năng lực tự chủ công nghệ chiến lược của Việt Nam. Phát biểu chỉ đạo tại sự kiện, Đại tướng Phan Văn Giang, Phó thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng nhấn mạnh:

"Chip bán dẫn đã trở thành tài nguyên chiến lược, thành công cụ cạnh tranh quyết liệt giữa các quốc gia. Chip là trái tim của thiết bị số; mật mã là lá chắn của thông tin, chìa khóa cốt lõi để bảo vệ dữ liệu. Không làm chủ được chip thì khó làm chủ trọn vẹn mật mã và không làm chủ được mật mã thì khó bảo vệ chủ quyền số, bảo vệ Tổ quốc một cách vững chắc. Làm chủ nền tảng bán dẫn bảo mật không chỉ là nhiệm vụ khoa học công nghệ mà là nhiệm vụ chính trị, nội dung thiết thực bảo vệ chủ quyền quốc gia trên không gian mạng, bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa bằng biện pháp hòa bình".

Chia sẻ về hành trình đầy thách thức khi tiếp cận công nghệ lõi, Trung tướng Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Viettel cho biết: “Nghiên cứu, thiết kế và phát triển chip bán dẫn bảo mật là lĩnh vực rất khó, đòi hỏi sự tích lũy lâu dài về tri thức, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao”. Tuy nhiên, ông cũng khẳng định mạnh mẽ tầm nhìn của doanh nghiệp: "Tuy nhiên, chúng tôi tin tưởng rằng, đi sau không có nghĩa là chấp nhận phụ thuộc. Nếu có chiến lược đúng, biết tập trung nguồn lực và kiên trì theo đuổi mục tiêu, chúng ta hoàn toàn có thể từng bước rút ngắn khoảng cách, tiến tới làm chủ những công nghệ chiến lược của quốc gia".

Tiềm năng ứng dụng đa lĩnh vực trong kinh tế và xã hội

Việc làm chủ nền tảng VGC v1.0 mở ra không gian ứng dụng vô cùng rộng lớn cho các sản phẩm công nghệ "Make in Vietnam". Trước mắt, dòng chip này được ứng dụng ngay vào các USB lưu trữ an toàn dành cho cơ quan Đảng, Nhà nước và Quốc phòng. Bước tiếp theo, sản phẩm sẽ được tích hợp vào USB Token phục vụ hệ thống chứng thực chữ ký số quốc gia, đáp ứng nhu cầu bảo mật cho hơn 2 triệu chứng thư số đang lưu hành.

Không dừng lại ở khối an ninh quốc phòng, VGC v1.0 còn sở hữu tiềm năng thương mại hóa mạnh mẽ trong các lĩnh vực kinh tế - xã hội. Sản phẩm có thể ứng dụng để bảo vệ hồ sơ, dữ liệu khách hàng ngành tài chính, ngân hàng; đảm bảo an toàn cho các hạ tầng trọng yếu quốc gia (điện, nước, viễn thông, dầu khí); cũng như bảo mật các thiết bị kết nối như camera giám sát, trạm quan trắc môi trường trước nguy cơ bị xâm nhập. Xa hơn, kiến trúc linh hoạt của nền tảng này sẽ là bệ phóng để Viettel phát triển các dòng chip lưỡng dụng phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI), viễn thông 6G, UAV và Internet vạn vật (IoT).

Dù đạt được thành tựu đáng tự hào, Trung tướng Vũ Ngọc Thiềm, Trưởng Ban Cơ yếu Chính phủ vẫn nhìn nhận thực tế: "VGC v1.0 mới là bước khởi đầu". Các thế hệ chip và thiết bị ứng dụng tiếp theo sẽ phải liên tục được kiểm thử, đánh giá và hoàn thiện để đáp ứng tiêu chuẩn của từng môi trường sử dụng. Cùng với kế hoạch xây dựng nhà máy chế tạo chip công nghệ cao tại Hòa Lạc, nền tảng bán dẫn bảo mật này được kỳ vọng sẽ giúp Việt Nam từng bước tiến sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu, từ khâu thiết kế, sản xuất cho đến đóng gói thương mại.