Theo quy định mới, khoản phí xử lý 2 euro này sẽ được áp dụng cho toàn bộ kiện hàng nhập khẩu và thu bổ sung bên cạnh mức thuế 3 euro vốn đã được khối này triển khai từ tháng 7/2026 đối với các lô hàng nhỏ có giá trị dưới 150 euro. Mức thuế 3 euro mang tính chất tạm thời và dự kiến được duy trì đến năm 2028, thời điểm hệ thống công nghệ thông tin hải quan mới của EU chính thức đi vào vận hành. Việc áp dụng thêm khoản phí xử lý được thiết kế nhằm mục đích tạo nguồn kinh phí bù đắp cho hoạt động kiểm tra, kiểm soát hải quan, trong bối cảnh các cơ quan chức năng đang chịu áp lực khổng lồ từ lượng kiện hàng nhỏ ồ ạt đổ vào thông qua các kênh thương mại điện tử.

Về cơ chế thực thi, trách nhiệm thanh toán khoản phí này sẽ thuộc về các nền tảng thương mại điện tử, người bán hoặc các đơn vị vận chuyển. Toàn bộ khoản thu sẽ do 27 quốc gia thành viên EU tiến hành, trong đó 75% dòng tiền được chuyển thẳng vào ngân sách chung của khối, và 25% còn lại được giữ lại làm ngân sách cho các nước thành viên trực tiếp thu. Một quan chức EU nhấn mạnh, việc liên tiếp áp dụng các công cụ tài chính này nhằm kiến tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng cho các loại hàng hóa nhập khẩu. Sự bùng nổ của thương mại điện tử xuyên biên giới đã khiến hệ thống hải quan quá tải khi phải tiếp nhận và xử lý lượng lớn kiện hàng nhỏ gọn mỗi ngày.

Trên thực tế, rào cản thuế quan bước đầu đã phát huy tác dụng. Theo báo cáo của Ủy ban châu Âu (EC), mức thuế 3 euro áp dụng từ tháng 7/2026 đã khiến số lượng kiện hàng nhỏ đưa vào EU trong giai đoạn từ tháng 7 đến tháng 9/2026 giảm tới 60%. Dù vậy, thị trường này hiện vẫn phải tiếp nhận khoảng 5 triệu kiện hàng mỗi ngày. Đáng chú ý, dữ liệu năm 2024 chỉ ra rằng có đến 91% số kiện hàng nhỏ nhập khẩu vào EU có xuất xứ từ Trung Quốc. Sự gia tăng chóng mặt của các mặt hàng giá rẻ này không chỉ tạo sức ép cạnh tranh khốc liệt lên các nhà bán lẻ nội khối mà còn đặt ra thách thức lớn về năng lực kiểm soát chất lượng và an toàn sản phẩm.

Song song với các rào cản về thuế và phí, EU cũng đang ráo riết siết chặt việc tuân thủ quy định an toàn đối với hàng hóa kinh doanh trên không gian mạng trực tuyến. Vào tháng 9/2026, EC đã đề xuất một đạo luật mới nhằm thắt chặt quản lý hàng hóa bất hợp pháp trên các sàn thương mại điện tử. Điểm cốt lõi của đạo luật là yêu cầu bắt buộc phải có một chủ thể kinh tế tại EU đứng ra chịu trách nhiệm pháp lý đối với các sản phẩm không đáp ứng tiêu chuẩn của thị trường này.

Những động thái pháp lý này bám sát các biện pháp trừng phạt mạnh tay trước đó. Cụ thể, vào tháng 5/2026, EC đã phạt nền tảng trực tuyến Temu 200 triệu euro do những lỗ hổng trong việc kiểm soát sản phẩm nguy hiểm, điển hình là đồ chơi trẻ em không bảo đảm an toàn và các bộ sạc bị lỗi. Đồng thời, cơ quan này cũng đang tiến hành điều tra nền tảng Shein liên quan đến các hoạt động kinh doanh sản phẩm bất hợp pháp.

Chuỗi hành động đồng bộ từ việc tăng phí xử lý, duy trì thuế đối với hàng giá trị thấp cho đến nâng cao trách nhiệm pháp lý của các nền tảng cho thấy lộ trình quản lý chặt chẽ và toàn diện của EU. Những thay đổi này chắc chắn sẽ làm đội chi phí logistics, gia tăng gánh nặng thủ tục và áp lực tuân thủ đối với mọi doanh nghiệp xuất khẩu. Chính vì vậy, việc cập nhật liên tục các chính sách thuế, phí cùng bộ tiêu chuẩn an toàn của EU đang trở thành yêu cầu sống còn, giúp các doanh nghiệp chủ động bài toán chi phí, điều chỉnh chiến lược phân phối và bảo đảm lợi thế tiếp cận tại một trong những thị trường khắt khe nhất thế giới.