Đưa công nghệ vào thực tiễn sản xuất và kinh doanh

Phát biểu chỉ đạo tại phiên khai mạc, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long nhấn mạnh định hướng chiến lược xuyên suốt đối với các quốc gia trong khu vực là: “Khai thác hiệu quả 5G hôm nay, chủ động định hình 6G ngày mai”. Sau giai đoạn đầu tư và triển khai mạng lưới diện rộng, thách thức lớn nhất của 5G hiện nay là phải chuyển hóa được năng lực kết nối hạ tầng thành những giá trị kinh tế, xã hội thực tiễn.

Thứ trưởng Phạm Đức Long nhấn mạnh: "Phủ sóng và chất lượng mạng là những điều kiện quan trọng, nhưng chưa đủ. Hiệu quả của 5G cần được thể hiện qua khả năng nâng cao năng suất, cải thiện chất lượng dịch vụ và tạo ra các mô hình sản xuất, kinh doanh mới".

Chính vì vậy, trọng tâm phát triển mạng 5G đang được chuyển hướng mạnh mẽ sang các ứng dụng chuyên sâu. Trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp, 5G hỗ trợ thị giác máy kết hợp trí tuệ nhân tạo để kiểm tra chất lượng, kết nối xe tự hành và giám sát thiết bị bằng cảm biến. Đối với giao thông và đô thị, nền tảng này giúp truyền tải hình ảnh độ phân giải cao phục vụ điều hành linh hoạt. Tại lĩnh vực nông nghiệp, hạ tầng kết nối mới mở ra cơ hội quản lý chuỗi cung ứng thông minh, nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Các nhà mạng viễn thông giờ đây không chỉ đóng vai trò cung cấp đường truyền mà phải trực tiếp tham gia xây dựng giải pháp giải quyết bài toán cụ thể cho từng doanh nghiệp.

Tại Việt Nam, tiến trình thương mại hóa mạng 5G đã bước sang giai đoạn phủ sóng diện rộng với hơn 90% dân số tiếp cận tính đến cuối năm 2025. Các mô hình mạng 5G riêng đang phát huy hiệu quả thực tế tại các nhà máy thông minh, khu vực cảng biển và chuỗi nông nghiệp an toàn. Các quốc gia khác trong khu vực cũng đang tăng tốc bứt phá. Thái Lan đã phủ sóng 5G cho 98% dân số, tập trung mạnh vào các mô hình bệnh viện thông minh và trung tâm tự động hóa. Trong khi đó, Campuchia đặt mục tiêu phủ sóng 70-80% dân số vào năm 2030, ưu tiên nguồn lực tại các thành phố du lịch và cửa ngõ kinh tế.

Từ góc độ của quốc gia đối tác, đại diện Bộ Nội vụ và Truyền thông Nhật Bản đã chia sẻ những kinh nghiệm quý giá về chiến lược phát triển hạ tầng số đồng bộ, bao gồm việc mở rộng 5G, cáp quang và phát triển mạng phi mặt đất ứng phó thiên tai.

Chia sẻ tại sự kiện, ông Koizumi Hidechika nhấn mạnh: "Công nghệ thông tin và truyền thông hiện nay không chỉ là một công cụ để chuyển tải thông tin đơn thuần mà còn là một nền tảng rất quan trọng để mở rộng tiềm năng của con người cũng như thúc đẩy các hoạt động phát triển kinh tế - xã hội".

Linh hoạt chính sách và chuẩn bị lộ trình cho tương lai

Bức tranh viễn thông tại ASEAN cho thấy sự đa dạng về mức độ trưởng thành của hạ tầng và nhu cầu ứng dụng. Đại diện Hiệp hội Di động toàn cầu đánh giá tiến trình này đòi hỏi sự điều chỉnh linh hoạt từ cơ quan quản lý để khơi thông nguồn lực đầu tư, đặc biệt là các chính sách liên quan đến quy hoạch băng tần và cấp phép hạ tầng.

Bà Jeanette Whyte đưa ra quan điểm: "ASEAN không cần một mô hình 5G duy nhất mà khu vực này cần các điều kiện chính sách cho phép mỗi thị trường đầu tư mở rộng quy mô và tạo ra giá trị".

Bên cạnh việc phát triển hạ tầng, bài toán xây dựng niềm tin số đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Tốc độ kết nối cao phải đi liền với sự an toàn, khi khảo sát cho thấy có tới 96% người dùng tại 6 thị trường ASEAN đang mang nỗi lo về vấn nạn lừa đảo trực tuyến. Thực tế này đòi hỏi một cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa chính phủ, các nhà cung cấp dịch vụ viễn thông và hệ thống ngân hàng để triển khai các công cụ xác minh an toàn, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người tiêu dùng trên môi trường số.

Bà Jeanette Whyte nhấn mạnh: "Giai đoạn tiếp theo của 5G tại ASEAN sẽ không được đo đơn thuần bằng cơ sở hạ tầng mà chúng ta đã xây dựng, mà là việc tạo ra các mạng lưới có thể đầu tư, chuyển đổi năng lực mạng thành các dịch vụ có thể mở rộng quy mô và tạo ra môi trường số đáng tin cậy cho người dân và doanh nghiệp".

Song song với việc tối ưu hóa mạng 5G, các đại biểu đồng thuận rằng khu vực ASEAN cần khẩn trương chuẩn bị những bước đi đầu tiên cho thế hệ mạng 6G. Lộ trình này bao gồm việc đầu tư nghiên cứu công nghệ lõi, chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao, quy hoạch phổ tần và tích cực tham gia vào quá trình xây dựng tiêu chuẩn quốc tế. Việc đón đầu xu hướng không đồng nghĩa với việc chạy đua công nghệ một cách dàn trải, mà cần gắn chặt với mức độ trưởng thành của kỹ thuật và nhu cầu thực tiễn nhằm mang lại lợi ích kinh tế bền vững.

Khép lại định hướng phát triển hạ tầng viễn thông khu vực trong những năm tới, Thứ trưởng Phạm Đức Long khẳng định: "Phát triển 5G và chuẩn bị cho 6G không phải là hai nhiệm vụ tách rời. Hiệu quả khai thác 5G hôm nay tạo nền tảng cho bước phát triển tiếp theo; sự chuẩn bị từ sớm cho 6G sẽ mở ra cơ hội nâng cao năng lực công nghệ trong tương lai".