Từ lợi thế sản xuất đến sức cạnh tranh của nông sản Lào Cai
Phát huy lợi thế vùng nguyên liệu, nông nghiệp Lào Cai đang hướng tới nâng cao chất lượng, gia tăng giá trị và mở rộng thị trường tiêu thụ. Đẩy mạnh chế biến, chuẩn hóa sản xuất và tăng cường liên kết sẽ tạo nền tảng để nông sản địa phương nâng cao sức cạnh tranh.
Nâng cao giá trị sản phẩm
Theo Báo Lào Cai, tại xã Hưng Khánh, Hợp tác xã Chè Khe Năm đang từng bước hiện thực hóa hướng đi này thông qua đầu tư nhà xưởng, máy móc và nâng cao chất lượng sản phẩm chè địa phương. Với nhà xưởng rộng 300 m², cùng 4 máy sao và 6 máy vò chè, hợp tác xã có năng lực chế biến hơn 200 kg chè khô mỗi ngày. Ông Trần Văn Thanh - Giám đốc Hợp tác xã Chè Khe Năm cho biết, đơn vị chú trọng sử dụng nguyên liệu sạch, đầu tư máy móc, hoàn thiện quy trình chế biến và cải tiến hình thức sản phẩm. Đến nay, hợp tác xã đã đăng ký nhãn hiệu “Trà Bát Tiên Hưng Khánh”, đồng thời sử dụng tem truy xuất nguồn gốc nhằm nâng cao khả năng tiếp cận thị trường.
Xã Hưng Khánh hiện có 190 ha chè, trong đó 55 ha chè chất lượng cao. Thay vì chỉ tập trung mở rộng diện tích, địa phương định hướng nâng cao giá trị sản phẩm thông qua lựa chọn giống phù hợp, cải tiến kỹ thuật canh tác và đầu tư chế biến. Theo ông Nguyễn Tuấn Anh - Chủ tịch UBND xã, định hướng trong thời gian tới là phát triển chè xanh Bát Tiên theo hướng hữu cơ, bền vững, gắn với nâng cao chất lượng sản phẩm OCOP.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, tăng trưởng khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản 9 tháng năm 2026 đạt 5,12%, tạo nền tảng để ngành nông nghiệp phấn đấu hoàn thành mục tiêu tăng trưởng 5,1% cả năm. Trong những tháng cuối năm, ngành nông nghiệp tập trung duy trì nhịp độ sản xuất, chủ động phòng ngừa rủi ro và khai thác hiệu quả các nguồn lực hiện có. Trong đó, vụ đông được xác định là cơ hội để gia tăng sản phẩm trên cùng diện tích đất canh tác. Tuy nhiên, hiệu quả sản xuất không chỉ phụ thuộc vào việc mở rộng diện tích mà còn nằm ở khâu lựa chọn cây trồng phù hợp với điều kiện thời tiết, nguồn nước và nhu cầu thị trường, qua đó bảo đảm đầu ra cho sản phẩm.
Quy mô vùng nguyên liệu tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển chế biến. Tuy nhiên, để chuyển lợi thế này thành giá trị kinh tế, sản phẩm cần đáp ứng các tiêu chuẩn thu mua và có thị trường tiêu thụ ổn định. Thực tế sản xuất thời gian qua cho thấy, giá một số mặt hàng nông sản, trong đó có chè và chuối, vẫn chưa ổn định; chi phí vật tư, vận chuyển còn cao, trong khi yêu cầu về chất lượng ngày càng chặt chẽ.
Trước thực tế đó, liên kết giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân cần được củng cố từ khâu tổ chức sản xuất đến thu mua. Việc xây dựng quy trình canh tác, tiêu chuẩn nguyên liệu và phương thức thu mua rõ ràng sẽ giúp các bên chủ động kế hoạch đầu tư, đồng thời hạn chế rủi ro khi thị trường biến động. Bên cạnh đó, chuẩn hóa vùng trồng và truy xuất nguồn gốc là cơ sở để nông sản tiếp cận các thị trường. Tuy nhiên, duy trì chất lượng đồng đều, đáp ứng yêu cầu của khách hàng và bảo đảm các đơn hàng ổn định mới là yếu tố quyết định hiệu quả lâu dài.
Thúc đẩy liên kết tiêu thụ
Từ thực tế trên, phát triển vùng sản xuất đạt tiêu chuẩn cần gắn chặt với liên kết tiêu thụ, thay vì chỉ chú trọng mở rộng quy mô sản xuất. Đối với lĩnh vực chăn nuôi, kết quả sản xuất đặt ra yêu cầu tiếp tục duy trì nhịp độ, bảo đảm tiến độ xuất chuồng, kiểm soát dịch bệnh và nâng cao hiệu quả chăn nuôi trong những tháng cuối năm. Tuy nhiên, dịch tả lợn châu Phi vẫn ảnh hưởng đến quyết định tái đàn của nhiều hộ dân, trong khi giá lợn hơi giảm khiến người chăn nuôi thận trọng hơn trước khi đầu tư mở rộng sản xuất.
Trong điều kiện quy mô chăn nuôi còn nhỏ, an toàn sinh học có ý nghĩa quan trọng trong bảo vệ vốn đầu tư. Vì vậy, việc tái đàn cần căn cứ vào điều kiện chuồng trại, nguồn giống, khả năng phòng bệnh và diễn biến thị trường, tránh tăng đàn khi chưa bảo đảm các điều kiện cần thiết. Đối với lĩnh vực thủy sản, diện tích nuôi đạt 4.946 ha, sản lượng lũy kế đạt 23.193 tấn, bằng 79,73% kế hoạch. Để nâng cao hiệu quả sản xuất, các yếu tố như chất lượng con giống, kỹ thuật chăm sóc và hiệu quả sử dụng mặt nước cần được chú trọng. Bên cạnh đó, hạn chế về nguồn giống đặc sản, giống có giá trị cao cũng đặt ra yêu cầu đầu tư vào những khâu có ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất, chất lượng và giá trị sản phẩm.
Về lâu dài, chế biến sâu, sản xuất hữu cơ và ứng dụng công nghệ là những hướng đi có thể góp phần nâng cao giá trị nông sản. Tuy nhiên, hoạt động đầu tư chế biến vẫn gặp khó khăn khi vùng nguyên liệu và thị trường chưa ổn định, nhu cầu vốn lớn, trong khi thời gian thu hồi vốn dài. Do đó, việc tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp cần gắn liền với tổ chức vùng nguyên liệu, củng cố liên kết sản xuất và kết nối tiêu thụ. Đây là cơ sở quan trọng để doanh nghiệp chủ động tính toán hiệu quả và xây dựng phương án đầu tư phù hợp.
Bà Cao Thị Hoà Bình - Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt, Bảo vệ thực vật và Chăn nuôi, Thú y, Thủy sản tỉnh chia sẻ: “Ngành nông nghiệp đã chỉ đạo các địa phương chuẩn bị vật tư, đẩy nhanh thu hoạch vụ mùa và giải phóng đất để triển khai vụ đông. Việc lựa chọn cây trồng cần căn cứ nhu cầu thị trường, đồng thời chủ động phòng, chống dịch bệnh và ứng phó với thời tiết bất lợi nhằm nâng cao năng suất, chất lượng”.
Trong những tháng cuối năm, ngành nông nghiệp tiếp tục tập trung triển khai hiệu quả các chính sách hỗ trợ sản xuất, đẩy mạnh xúc tiến thương mại và tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp. Khai thác dư địa tăng trưởng không đơn thuần là tăng diện tích hay sản lượng, mà quan trọng hơn là sử dụng hiệu quả các nguồn lực, nâng cao chất lượng sản phẩm và bảo đảm đầu ra. Đây là những điều kiện quan trọng để nông nghiệp Lào Cai duy trì đà tăng trưởng, đồng thời nâng cao hiệu quả kinh tế cho người sản xuất.




