Sức bật kinh tế từ vùng "thủ phủ" dược liệu

Vượt ra khỏi khuôn khổ của một phiên chợ vùng cao truyền thống, sự kiện diễn ra từ ngày 29 đến 31/10 tại Khu Văn hóa - Thể thao thôn Đăk Kinh, xã Măng Ri đã mang lại những con số đầy ấn tượng. Theo thống kê từ UBND xã Măng Ri, chỉ trong 3 ngày, lễ hội đã thu hút hơn 8.000 lượt khách tham quan, mua sắm và trải nghiệm, ghi nhận mức doanh thu khoảng 3 tỷ đồng.

Quy tụ 55 gian hàng từ 52 doanh nghiệp, hợp tác xã và các cơ sở kinh doanh, sự kiện mang đến một bức tranh đa dạng các sản phẩm từ sâm Ngọc Linh, dược liệu, cho đến các mặt hàng OCOP và nông sản đặc trưng chất lượng cao. Việc tiếp cận trực tiếp với hàng ngàn du khách đã tạo ra cơ hội lớn cho người dân địa phương. Chị Y Hlạng (thôn Pu Tá, xã Măng Ri) phấn khởi chia sẻ, việc mang sâm dây, sâm Ngọc Linh, ngũ vị tử hay măng rừng đến lễ hội giúp chị mở rộng đầu ra, không còn phải phụ thuộc vào hình thức bán lẻ nhỏ giọt như trước, qua đó cải thiện thu nhập rõ rệt.

Để duy trì sức nóng và tạo đà phát triển lâu dài, Chủ tịch UBND xã Măng Ri - ông Phạm Xuân Quang cho biết, địa phương đang lên kế hoạch tổ chức phiên chợ định kỳ mỗi tháng một lần. Đây sẽ là không gian thường xuyên để quảng bá lợi thế dược liệu và kích cầu giao thương bền vững.

Bảo chứng thương hiệu bằng tri thức dân gian

Trên thị trường dược liệu hiện nay, các sản phẩm không thể chỉ cạnh tranh đơn thuần bằng giá cả, mà phải tỏa sáng bằng chính bản sắc riêng biệt. Tại Măng Ri, bản sắc ấy được dệt nên từ những câu chuyện kỳ bí truyền đời của đồng bào Xơ Đăng.

Du khách đến lễ hội, như anh Nguyễn Văn Nghĩa (vượt gần 100km từ phường Kon Tum), bị thu hút mãnh liệt không chỉ bởi chất lượng củ sâm mà còn bởi những câu chuyện do chính người trồng kể lại. Đồng bào Xơ Đăng dưới chân núi Ngọc Linh vẫn luôn tự hào về "pôm săng" (củ đắng) hay "thuốc giấu" – báu vật mật truyền dùng để cứu người ốm đau, thú dữ cắn từ xa xưa. Hệ thống tri thức dân gian từ khâu nhận diện, chọn hạt giống, gieo trồng dưới tán rừng đến khi thu hoạch của người Xơ Đăng đã được đúc kết vô cùng hoàn chỉnh.

Tháng 6/2025, minh chứng cho bề dày văn hóa này đã được khẳng định khi Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chính thức công nhận hệ thống tri thức dân gian về sâm Ngọc Linh là Di sản văn hóa quốc gia. Quyết định này không chỉ tôn vinh truyền thống mà còn là đòn bẩy thúc đẩy kinh tế dược liệu gắn chặt với bảo tồn văn hóa.

Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và nâng tầm lan tỏa

Điểm sáng của lễ hội năm nay là sự minh bạch hóa thị trường dược liệu. Ban tổ chức đã tinh tế bố trí khu vực gian hàng đối chứng, trực tiếp hướng dẫn khách tham quan phân biệt sâm Ngọc Linh thật với các loại sâm khác như tam thất hay sâm Lai Châu. Đồng thời, dự thảo Tiêu chuẩn Việt Nam về phân tích dấu ấn sinh học phân tử cũng được giới thiệu, giúp người tiêu dùng hoàn toàn yên tâm khi chi trả cho các sản phẩm giá trị cao.

Sự kiện còn nhận được sự quan tâm sát sao của các cấp lãnh đạo. Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Hồ Văn Niên đã trực tiếp đến tham quan các gian hàng trưng bày sâm Ngọc Linh. Nhấn mạnh về chiến lược định vị, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trần Phước Hiền khẳng định, việc tổ chức lễ hội ngay tại vùng lõi Măng Ri mang ý nghĩa then chốt để quảng bá xuất xứ, giúp người tiêu dùng nhận diện rõ vùng trồng gắn với các nhãn hiệu uy tín đã được chính quyền bảo hộ.

Không chỉ dừng lại ở các gian hàng, lễ hội còn rộn rã với cuộc thi livestream chốt đơn trực tuyến, đan xen cùng nhịp điệu cồng chiêng, múa xoang, đan lát và ẩm thực truyền thống. Đây chính là mô hình kiểu mẫu của Tạp chí Thương hiệu và Sản phẩm khi đánh giá về một hệ sinh thái thương mại hoàn chỉnh: nơi kinh tế hội tụ cùng bản sắc, nơi sản phẩm vươn tầm nhờ bám sâu vào gốc rễ văn hóa.