Phát hiện lợi ích không ngờ của việc ngủ nướng cuối tuần
Tác động của việc ngủ nướng vào cuối tuần được thể hiện theo mô hình chữ U ngược, với ngưỡng quan trọng là 7,32 giờ
Một nghiên cứu mới cho thấy việc ngủ nướng vào cuối tuần có thể mang lại lợi ích cho sức khỏe chuyển hóa nếu được thực hiện ở mức độ hợp lý. Tuy nhiên, hiệu quả này chỉ xuất hiện ở những người thiếu ngủ trong tuần; với các trường hợp khác, ngủ nướng quá nhiều lại có thể gây tác động ngược.
Ngủ bù vừa phải giúp cải thiện chỉ số chuyển hóa
Trên tạp chí khoa học Cardiovascular and Metabolic Risk, nhóm tác giả đến từ Đại học Nam Thông và Đại học Hồng Kông (Trung Quốc) cho biết ngủ thêm khoảng 1-2 giờ vào cuối tuần giúp cải thiện một số chỉ số liên quan đến chuyển hóa ở người thường xuyên ngủ ít.
Để đưa ra kết luận, nhóm nghiên cứu đã phân tích dữ liệu của hơn 23.000 người trưởng thành. Họ được thu thập dữ liệu về thói quen ngủ, cũng như tính toán tốc độ thải glucose ước tính (eGDR). Chỉ số này được tính dựa trên vòng eo, tình trạng cao huyết áp và chỉ số HbA1c để đánh giá mức độ kháng insulin. Kháng insulin một rối loạn lâm sàng hiện nay dẫn đến một số bệnh như đái tháo đường type 2, tiền đái tháo đường (rối loạn dung nạp glucose), béo phì, rối loạn lipid máu và tăng huyết áp.
Kết quả cho thấy tác động của việc ngủ nướng vào cuối tuần được thể hiện theo mô hình “chữ U ngược”, với ngưỡng quan trọng là 7,32 giờ ngủ trung bình mỗi ngày.
Ở những người có thời gian ngủ trung bình mỗi ngày dưới 7,32 giờ, việc ngủ nướng vào cuối tuần trong khoảng 1-2 giờ giúp eGDR tăng lên. Mức cải thiện rõ nhất được ghi nhận khi thời gian ngủ bù khoảng 1,16 giờ.
Phân tích chi tiết cho thấy ở nhóm thiếu ngủ hàng ngày, việc ngủ bù vừa phải giúp ổn định các hormone liên quan đến cảm giác đói như leptin và ghrelin, đồng thời làm giảm phản ứng viêm trong cơ thể.
Ngủ nướng quá nhiều có thể gây tác dụng ngược
Ngược lại, nếu một người đã ngủ đủ nhưng vẫn kéo dài thời gian ngủ vào cuối tuần, nhịp sinh học tự nhiên của cơ thể có thể bị xáo trộn. Bên cạnh đó, nhóm người có thời gian ngủ dài thường gắn với lối sống ít vận động. 2 yếu tố này làm gia tăng nguy cơ kháng insulin.
Nhìn chung, kết quả nghiên cứu cho thấy ngủ nướng thêm 1-2 giờ vào cuối tuần có thể mang lại lợi ích cho nhiều người, đặc biệt trong bối cảnh lối sống hiện đại khiến tình trạng thiếu ngủ trở nên phổ biến. Ở nhiều khu vực và nhóm tuổi, tỷ lệ người ngủ không đủ giấc chiếm phần lớn trong các khảo sát.
Việc duy trì chỉ số eGDR ở mức tốt có ý nghĩa quan trọng đối với sức khỏe chuyển hóa, góp phần giảm nguy cơ mắc các bệnh như đái tháo đường type 2 và các bệnh tim mạch.
Tuy vậy, các nhà nghiên cứu nhấn mạnh ngủ nướng chỉ là biện pháp bù đắp tạm thời cho tình trạng thiếu ngủ. Để bảo đảm sức khỏe lâu dài, việc duy trì thời điểm đi ngủ và thời lượng ngủ ổn định, hợp lý trong suốt cả tuần vẫn được xem là yếu tố quan trọng nhất.
