Gia tăng đáng báo động các ca biến chứng nặng

Bác sĩ Chuyên khoa 2 Trần Thị Vân Anh – Trưởng khoa Nội nhiễm Bệnh viện Thống Nhất cho biết, trong hơn 20 năm công tác, đây là lần đầu tiên bà chứng kiến số lượng bệnh nhân cao tuổi mắc cúm A phải nhập viện nhiều đến vậy. Chỉ trong tháng 9 và tháng 10/2026, khoa đã điều trị nội trú cho 49 ca mắc. Đỉnh điểm vào cuối tháng 10, có những thời điểm khoa điều trị cùng lúc 16 ca, trong đó 4 ca biến chứng suy hô hấp phải thở oxy.

Điển hình là trường hợp bệnh nhân N.V.Q. (73 tuổi) nhập viện trong tình trạng khó thở, suy hô hấp, thâm nhiễm phổi chỉ sau 2 ngày có triệu chứng ho khan, sốt. Một ca bệnh nghiêm trọng khác là cụ ông B.N.V. (82 tuổi), mang trong mình hàng loạt bệnh nền như suy thận mạn, hẹp động mạch cảnh, đã nhanh chóng bị biến chứng viêm phổi nặng chỉ sau vài ngày nhiễm virus. Điểm chung của các ca bệnh chuyển biến nguy kịch này là đều chưa tiêm vắc xin phòng cúm.

Không chỉ tấn công người cao tuổi, cúm A còn gây ảnh hưởng nặng nề đến trẻ em. Tại Bệnh viện Đa khoa Hà Nam (thuộc tỉnh Ninh Bình), trong vòng một tháng qua đã tiếp nhận khoảng 800 lượt trẻ đến khám, trong đó 185 trường hợp dương tính với cúm A phải nhập viện điều trị. Tình trạng tương tự cũng được ghi nhận tại Bệnh viện Đa khoa Việt Yên (tỉnh Bắc Ninh) khi số lượng người dân đến thăm khám do nghi ngờ mắc cúm A liên tục gia tăng.

Tại tuyến trung ương, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cũng đang phải điều trị tích cực cho nhiều ca bệnh nặng. Trung tâm Hồi sức tích cực của bệnh viện hiện duy trì sự sống cho 5 bệnh nhân cao tuổi, có bệnh nền bị biến chứng suy hô hấp và buộc phải thở máy.

Hiểm họa từ việc tự ý dùng thuốc và chủ quan khi hết sốt

Theo các chuyên gia y tế, triệu chứng nhiễm cúm ở người cao tuổi thường rất mơ hồ do hệ miễn dịch suy giảm, khiến họ chỉ nhận ra bệnh khi đã chuyển nặng. Đáng sợ hơn, ngay trong tuần đầu tiên mắc cúm, nguy cơ gặp tai biến tim mạch ở người cao tuổi có bệnh nền có thể tăng từ 6 đến 10 lần.

Tuy nhiên, thực trạng đáng lo ngại hiện nay là nhiều người dân khi tự test nhanh dương tính với cúm A ở nhà đã tự ý đi mua thuốc kháng sinh hoặc thuốc kháng virus về sử dụng. Bác sĩ Vân Anh cảnh báo, kháng sinh hoàn toàn vô tác dụng với virus cúm và chỉ làm tăng nguy cơ kháng thuốc. Trong khi đó, thuốc kháng virus cần có chỉ định của bác sĩ để phù hợp với từng cơ địa, đặc biệt là nhóm trên 65 tuổi.

Bên cạnh việc lạm dụng thuốc, tâm lý chủ quan khi các triệu chứng bề nổi thuyên giảm cũng là nguyên nhân khiến bệnh tình trở nặng khó lường. ThS.BS Phạm Văn Phúc, Phó Giám đốc Trung tâm Hồi sức tích cực, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương giải đáp băn khoăn về việc có nên uống thuốc ngay khi test dương tính hay không:

“Về cơ bản nếu test nhanh chuẩn dương tính với cúm A thì việc uống thuốc điều trị cũng không có vấn đề lớn. Tuy nhiên, uống thuốc chỉ là một phần, còn theo dõi biến chứng để phát hiện sớm thì lại cần phải thăm khám”.

Bác sĩ Phúc đặc biệt nhấn mạnh, người mắc cúm A tuyệt đối không được chủ quan dù chỉ sốt nhẹ hoặc đã hết sốt. Việc theo dõi sát sao hệ hô hấp là chìa khóa để phát hiện sớm các nguy cơ biến chứng.

Lá chắn bảo vệ sức khỏe trước dịch cúm A

Trước sự diễn biến phức tạp của cúm A, giới chuyên môn khuyến cáo người dân, đặc biệt là phụ nữ mang thai, người già, trẻ nhỏ và người có bệnh nền cần chủ động xây dựng màng lưới bảo vệ sức khỏe.

Giải pháp phòng ngừa đặc hiệu và then chốt nhất hiện nay là tiêm vắc xin cúm nhắc lại hằng năm. Bên cạnh đó, mỗi cá nhân cần duy trì thói quen rửa tay bằng xà phòng, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, đeo khẩu trang khi đến nơi đông người và tuyệt đối tránh tiếp xúc với người có biểu hiện nghi nhiễm. Đồng thời, việc ăn uống khoa học và tập thể dục vừa sức sẽ giúp nâng cao sức đề kháng tự nhiên của cơ thể.

Đối với người đang điều trị tại nhà, người thân cần theo dõi sát sao. Nếu người lớn có biểu hiện khó thở, đau tức ngực, lơ mơ; hoặc trẻ em có dấu hiệu thở nhanh, li bì, bỏ bú, co giật, cần lập tức đưa đến các cơ sở y tế uy tín để được can thiệp kịp thời, tránh những hậu quả đáng tiếc có thể xảy ra.