Với tổng giá trị hàng hóa (GMV) dự kiến chạm mốc 49 tỷ USD trong năm nay (tăng 20% so với năm trước), Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng hai chữ số trên các lĩnh vực cốt lõi.

Thương mại điện tử và tài chính số duy trì sức hút mạnh mẽ

Hầu hết các lĩnh vực kinh tế số trọng điểm tại Việt Nam đều ghi nhận sự bứt phá nhờ khả năng mở rộng quy mô và tối ưu hóa trải nghiệm người dùng. Trong đó, thương mại điện tử tiếp tục là “đầu tàu” khi chiếm tới 2/3 tổng quy mô thị trường. Lĩnh vực này dự kiến đạt 32 tỷ USD trong năm 2026 (tăng 22%) và hướng tới mốc 61 tỷ USD vào năm 2030. Sự tăng trưởng này có đóng góp không nhỏ từ việc các nền tảng tích hợp AI để tối ưu hóa khả năng tiếp cận khách hàng, nâng cao tỷ lệ chốt đơn và tự động hóa quy trình vận hành cho nhà bán lẻ.

Song song với thương mại, hệ sinh thái dịch vụ tài chính số cũng chứng kiến đà mở rộng kỷ lục. Cho vay số vươn lên thành phân khúc có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất nền kinh tế số Việt Nam và toàn khu vực với dư nợ đạt 14 tỷ USD (tăng 34%). Đồng thời, thanh toán số tăng tốc chạm mức 197 tỷ USD tổng giá trị giao dịch, được củng cố bởi mức tăng 38% của các giao dịch không dùng tiền mặt trong những tháng đầu năm 2026.

Đà tăng trưởng hai chữ số còn lan tỏa rộng khắp các mảng khác như truyền thông trực tuyến (đạt 7 tỷ USD, tăng 17%), gọi xe công nghệ và giao đồ ăn (đạt 6 tỷ USD, tăng 17%). Đặc biệt, du lịch trực tuyến ghi nhận mức 5 tỷ USD (tăng 15%), sánh ngang với tốc độ mở rộng nhanh nhất khu vực của Malaysia.

Người dùng Việt Nam dẫn đầu xu hướng tương tác với AI

Bên cạnh những con số về quy mô, điểm sáng lớn nhất của kinh tế số Việt Nam năm nay là sự thay đổi sâu sắc trong hành vi tiêu dùng dưới tác động của AI tạo sinh (GenAI). Việt Nam hiện dẫn đầu Đông Nam Á về mức độ gắn kết với AI hằng ngày, sở hữu khoảng 45 triệu người dùng (tương đương 65% lực lượng lao động) và tạo ra 31 tỷ lượt truy vấn mỗi năm.

Thống kê cho thấy cứ 5 người sử dụng GenAI thì có 2 người tương tác mỗi ngày, trung bình mỗi cá nhân khai thác ít nhất 5 công cụ AI khác nhau. Công nghệ này đang tái định hình hành trình mua sắm khi có tới 44% hành trình tiêu dùng khởi đầu từ AI. Đáng chú ý, 4 trên 5 người dùng sẵn sàng ủy thác việc mua sắm cho các tác nhân AI (AI agent). Trong lĩnh vực du lịch, GenAI chuyên biệt cũng đã chính thức vượt qua mạng xã hội để trở thành kênh phổ biến thứ hai giúp người dùng lên kế hoạch và thiết kế lịch trình chuyến đi.

Một yếu tố mang tính bản sắc của thị trường Việt Nam là mức độ sử dụng ngôn ngữ mẹ đẻ. Tiếng Việt hiện chiếm tới 80% tổng số cuộc hội thoại AI, mức cao nhất trong nhóm 6 nền kinh tế lớn của Đông Nam Á (SEA-6). Nhu cầu tương tác bản địa hóa sâu sắc này đòi hỏi lượng dữ liệu xử lý (token) cao hơn, đồng thời mở ra cơ hội lớn cho các mô hình AI được tinh chỉnh riêng biệt cho thị trường nội địa.

Chiến lược định hình lại quy trình làm việc và thu hút dòng vốn

Sự dịch chuyển từ thói quen tiêu dùng sang ứng dụng công nghệ thực tiễn đang tạo ra động lực lớn cho các doanh nghiệp và thu hút sự chú ý của giới đầu tư toàn cầu. Dòng vốn tư nhân tại Việt Nam đang dần rời xa các chiến lược thu hút người dùng ngắn hạn để tập trung vào hạ tầng trọng điểm như trung tâm dữ liệu, chất bán dẫn và các mô hình sinh lời bền vững.

Đánh giá về bức tranh tổng thể này, ông Marc Woo, Tổng giám đốc Google Việt Nam, chia sẻ: "Nền kinh tế số Việt Nam tiếp tục khẳng định đà tăng trưởng mạnh mẽ, được tiếp sức bởi sự đón nhận tích cực từ người dùng và các chính sách AI chủ động cấp quốc gia. Việc chạm mốc 49 tỷ USD tổng giá trị hàng hoá, đồng thời dẫn đầu khu vực về tần suất gắn kết AI hàng ngày bằng ngôn ngữ bản địa, là minh chứng rõ nét cho sự nhạy bén của người Việt trước các xu hướng công nghệ. Khi gần một nửa hành trình tiêu dùng hiện nay bắt đầu từ AI và 4 trên 5 người dùng sẵn sàng ủy thác việc mua sắm cho tác nhân AI, chúng ta đang chứng kiến một thị trường có vị thế độc nhất để biến AI thường nhật thành đòn bẩy kinh tế mang tính bước ngoặt".

Đồng tình với góc nhìn này, ông Andrea Campagnoli, Đối tác Điều hành tại Bain & Company Việt Nam, nhận định: “Việt Nam hiện là thị trường có mức độ gắn kết với AI cao nhất Đông Nam Á. Người dùng tại đây dẫn đầu khu vực về tần suất sử dụng hàng ngày, số lượng công cụ tiếp cận và xu hướng ưu tiên AI ngay từ bước khởi đầu. Nền tảng này càng được củng cố vững chắc nhờ khung pháp lý chuyên biệt về AI và Quỹ Phát triển AI Quốc gia. Tuy nhiên, thước đo thành công thực sự đang dịch chuyển từ việc áp dụng công nghệ đơn thuần sang khả năng mang lại hiệu quả kinh doanh thực tiễn. Những doanh nghiệp biết tái định hình quy trình làm việc xoay quanh AI, thay vì chỉ tích hợp máy móc, sẽ biến đà tăng trưởng này thành lợi thế cạnh tranh bền vững”.