Giáo sư người Việt đầu tiên giành giải 'Nobel Toán học', cùng 7 nhà khoa học lừng danh rời trời Tây về châu Á

Khoa học và Công nghệ 14/03/2026 10:23

Thời gian qua, nhiều trường đại học tại Trung Quốc đẩy mạnh chiến lược thu hút các nhà khoa học hàng đầu thế giới, chiêu mộ thành công những cái tên nổi bật như GS Ngô Bảo Châu, GS Vũ Hà Văn...

Thời gian qua, lĩnh vực Toán học chứng kiến sự biến động hiếm có khi nhiều nhà khoa học quyết định rời Mỹ, phương Tây… để trở về làm việc, cống hiến tại các quốc gia châu Á. Nổi bật có thể kể đến Giáo sư Ngô Bảo Châu, Giáo sư Vũ Hà Văn…

Giáo sư Ngô Bảo Châu

Giáo sư Ngô Bảo Châu là nhà Toán học nổi tiếng của Việt Nam. Từ nhỏ, ông đã thể hiện niềm đam mê đối với những phép tính, con số và không ngừng nỗ lực. Cùng với sự dạy dỗ của gia đình, thầy cô, ông đã gặt hái được nhiều thành công trong sự nghiệp.

Sinh năm 1972, ông từng học tại Trường THPT Chuyên Khoa học Tự nhiên và là học sinh Việt Nam đầu tiên hai lần giành Huy chương Vàng Olympic Toán quốc tế vào các năm 1988 và 1989. Năm 2004, ông trở thành Giáo sư trẻ nhất Việt Nam. Từ năm 2010, ông đảm nhiệm vai trò Giám đốc khoa học tại Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán.

ngobaochau_1773458354.jpg
Giáo sư Ngô Bảo Châu bắt đầu giảng dạy tại Đại học Hong Kong từ tháng 6/2026.

Cột mốc đáng nhớ nhất của Giáo sư Ngô Bảo Châu phải kể đến năm 2010, ông trở thành nhà Toán học Việt Nam duy nhất đến nay giành giải Fields  giải thưởng danh giá nhất trong lĩnh vực này và được ví như “Nobel Toán học”.

Ông dự kiến bắt đầu giảng dạy tại Đại học Hong Kong từ tháng 6 tới. Đây là trường đại học được xếp hạng số 1 châu Á trong bảng xếp hạng QS năm 2026. Trước đó, ông làm việc tại khoa Toán của Đại học Chicago (Mỹ) từ năm 2010.

Giáo sư Vũ Hà Văn

Giáo sư Vũ Hà Văn cũng là gương mặt nổi bật trong làng Toán học Việt. Ông sinh năm 1970 tại Hà Nội, là cựu học sinh chuyên Toán của Trường THPT Chuyên Chu Văn An và THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam. Ông nhận bằng Tiến sĩ Toán học tại Đại học Yale năm 1998.

Tên tuổi của ông gắn với nhiều công trình quan trọng trong lý thuyết số và lý thuyết đồ thị. Trong đó có việc giải quyết bài toán Erdős-Folkman và đóng góp cho giả thuyết Shamir.

ngobaochau2_1773458359.webp
Từ tháng 1 năm nay, Giáo sư Vũ Hà Văn gia nhập Đại học Hong Kong, làm việc tại khoa Toán của trường.

Ông cũng từng hợp tác với nhà toán học Terence Tao - người đoạt giải Fields năm 2006, để chứng minh giả thuyết luật hình tròn và định lý bốn mô-men, những kết quả quan trọng trong lý thuyết ma trận ngẫu nhiên.

Từ tháng 1 năm nay, ông gia nhập Đại học Hong Kong, làm việc tại khoa Toán của trường.

Giáo sư Joshua Zahl

Năm ngoái, nhà toán học người Mỹ Joshua Zahl rời Đại học British Columbia (Canada) để đảm nhiệm vị trí Giáo sư chủ nhiệm tại Viện Toán học Chern, thuộc Đại học Nam Khai.

Joshua Zahl được cộng đồng toán học chú ý khi cùng cộng sự Wang Hong giải quyết một bài toán tồn tại hơn 100 năm liên quan đến giả thuyết Kakeya trong không gian ba chiều. Ông còn là cái tên nổi bật bởi nhiều đóng góp to lớn trong lĩnh vực Toán học như Toán học rời rạc, phân tích Fourier và lý thuyết đo hình học.

Ông từng theo học tại Viện Công nghệ California và nhận bằng tiến sĩ tại Đại học California, Los Angeles năm 2013.

Giáo sư Yitang Zhang

Tháng 6/2025, Đại học Sun Yat-sen thông báo chiêu mộ thành công nhà Toán học Yitang Zhang từ Đại học Clifornia, Santa Barbara (Mỹ).

Ông sinh năm 1955 tại Thượng Hải. Trước khi trở thành nhà khoa học nổi tiếng, ông đã có khoảng thời gian khá khó khăn khi không được học trung học phổ thông. Với đam mê và ý chí không ngừng phấn đấu, ông tự học và sau đó được nhận vào Đại học Bắc Kinh năm 1978. Năm 1991, ông nhận bằng tiến sĩ tại Đại học Purdue (Mỹ).

Ông nổi tiếng với công trình nghiên cứu về số nguyên tố. Năm 2013, Zhang chứng minh rằng tồn tại vô số cặp số nguyên tố có khoảng cách hữu hạn, mở ra bước tiến lớn trong nỗ lực giải quyết giả thuyết số nguyên tố sinh đôi.

Giáo sư Liu Jun

Tháng 9/2025, nhà thống kê học Liu Jun xác nhận sẽ trở về giảng dạy tại Đại học Thanh Hoa - nơi ông sinh ra và lớn lên.

Ông tốt nghiệp cử nhân tại Đại học Bắc Kinh. Năm 1991, ông nhận bằng Tiến sĩ tại Đại học Chicago. Ông có hơn 30 năm làm việc tại Đại học Harvard.

ngobaochau3_1773458447.jpg
Giáo sư Liu Jun (trái) trong lễ bổ nhiệm ở Đại học Thanh Hoa, Trung Quốc.

Liu Jun là thành viên của Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Mỹ và Hiệp hội Thống kê Mỹ. Các nghiên cứu của ông tập trung vào suy luận Bayes, sinh học tính toán và tin sinh học. Trong sự nghiệp học thuật, ông đã hướng dẫn hơn 40 nghiên cứu sinh tiến sĩ và hơn 30 nhà nghiên cứu sau Tiến sĩ.

Giáo sư Daqing Wan

Giáo sư Daqing Wan vừa quyết định nghỉ hưu tại Đại học California, Irvine (Mỹ) và chuyển sang làm việc tại Đại học Trùng Khánh.

Ông từng được gọi là “thần đồng” khi trúng tuyển khoa Toán của Đại học Công nghệ Thành Đô ở tuổi 14. Năm 1991, ông nhận bằng Tiến sĩ tại Đại học Washington (Mỹ).

Daqing Wan nổi tiếng với những đóng góp quan trọng trong lý thuyết số hiện đại, đặc biệt là việc chứng minh giả thuyết Dwork - một bài toán được đặt ra từ năm 1973 liên quan đến hành vi của các số nguyên tố. Nhờ công trình này, năm 2001 ông được trao Huy chương Morningside - giải thưởng danh giá dành cho các nhà Toán học Trung Quốc.

Giáo sư Wu Meng

Theo thông tin từ Đại học Hồ Nam, nhà Toán học Wu Meng gia nhập khoa Toán của trường từ tháng 8 năm ngoái với vai trò Giáo sư toàn thời gian.

Trước đó, ông giảng dạy tại Đại học Oulu - một trong những trường đại học lớn của Phần Lan.

Ông từng theo học cử nhân và cao học tại Đại học Picardy Jules Verne (Pháp), trước khi nhận bằng Tiến sĩ năm 2013. Năm 2019, Wu Meng gây tiếng vang trong giới Toán học khi giải quyết một bài toán tồn tại hơn 50 năm liên quan đến giả thuyết Furstenberg, nghiên cứu sự thay đổi cấu trúc của các số khi được biểu diễn trong những hệ cơ số khác nhau.

Giáo sư Li Hanfeng

ngobaochau4_1773458493.png
Giáo sư Li Hanfeng.

Giáo sư Li Hanfeng cũng lựa chọn Đại học Trùng Khánh làm nơi làm việc sau khi rời Đại học Buffalo (Mỹ).

Ông nhận bằng cử nhân Toán tại Đại học Bắc Kinh năm 1997 và hoàn thành chương trình Tiến sĩ tại Đại học California, Berkeley vào năm 2002. Các nghiên cứu của ông tập trung vào nhiều lĩnh vực như phân tích hàm, đại số toán tử, hình học phi giao hoán, hệ động lực và lý thuyết số tổ hợp.

Đặc biệt, Li Hanfeng được đánh giá cao trong giới học thuật khi có công trình được đăng trên cả 4 tạp chí hàng đầu của toán học gồm: Annals of Mathematics, Inventiones Mathematicae, Journal of the American Mathematical Society và Acta Mathematica.

 

Linh Chi
Tin đáng đọc