Áp lực kết hôn từ gia đình vốn là câu chuyện quen thuộc tại nhiều quốc gia châu Á. Tuy nhiên, trong bối cảnh công nghệ trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh, một số người trẻ đã tìm ra cách ứng phó đầy bất ngờ: Tạo ra “chuyên gia ảo” để thuyết phục ngược lại chính cha mẹ mình. 

Trường hợp của Cao Mei (38 tuổi, quê Trùng Khánh, Trung Quốc) đang thu hút sự chú ý trên mạng xã hội WeChat. Cô sử dụng AI để tạo dựng một nhân vật giả mang danh “chuyên gia tâm lý” nhằm giảm bớt áp lực bị giục cưới.

Theo chia sẻ của Cao Mei, việc bị mẹ liên tục nhắc nhở chuyện lập gia đình khiến cô rơi vào trạng thái căng thẳng kéo dài. Trong nhóm chat gia đình, mẹ cô thường xuyên gửi các video mang tư tưởng truyền thống như “Con gái tuổi Thìn dễ ế” hoặc “Không lấy chồng sẽ thành bà cô”.

Nhận thấy việc tranh luận trực tiếp thường dẫn tới xung đột, Cao Mei chọn cách tiếp cận khác. Cuối tháng 1, cô lập một tài khoản WeChat mang tên “Lão Triệu giảng đạo lý”, xây dựng hình ảnh một giáo sư tâm lý với 30 năm kinh nghiệm nghiên cứu và giảng dạy. Phần giới thiệu còn ghi nhân vật này là tác giả nhiều bài báo khoa học quốc tế. Hồ sơ học thuật được dựng lên khá chi tiết khiến nhiều phụ huynh lớn tuổi tin tưởng.

Thực chất, “Lão Triệu” hoàn toàn không tồn tại. Hình ảnh đại diện, hồ sơ cá nhân và nội dung bài viết đều được tạo bằng công nghệ AI.

Để nhân vật này trở nên đáng tin hơn, Cao Mei thiết kế bài đăng theo đúng phong cách quen thuộc với phụ huynh lớn tuổi: Chữ lớn, màu sắc nổi bật, nhiều đoạn ngắn kèm các dòng gạch chân nhấn mạnh.

Ngay ngày đầu tiên, cô đăng liên tiếp 18 bài viết với những tiêu đề đánh trúng tâm lý người đọc như: “Đừng để bà mối hãm hại con bạn: Cha mẹ có con đến tuổi kết hôn phải cẩn thận” hay “Vì sao cha mẹ ưu tú không bao giờ giục con kết hôn?”.

Chỉ sau hơn một tháng, tài khoản “Lão Triệu giảng đạo lý” thu hút trên 200.000 người theo dõi, nhiều bài viết đạt hơn 100.000 lượt xem. Kéo theo đó là một trào lưu “đồng sáng tạo nhân vật”. Hàng trăm nghìn người trẻ cùng chung nỗi bức xúc đã tràn vào phần bình luận để tham gia xây dựng hình ảnh cho “chuyên gia” ảo. Họ đóng giả người lớn tuổi tung hô Lão Triệu, bịa ra các lý lịch như "giáo sư từng giảng dạy toàn cầu", "chuyên gia gỡ rối gia đình" để đắp nặn cho vỏ bọc của nhân vật thêm hoàn hảo.

Nhiều người trẻ đã chia sẻ bài viết của “Lão Triệu” vào nhóm chat gia đình. Cao Mei cho biết từ khi cô gửi các bài viết này cho mẹ, tần suất bị nhắc chuyện kết hôn giảm đáng kể.

Bình luận về hiện tượng này, tờ Quang Minh Nhật báo nhận định đây là một dạng thích ứng của người trẻ trước áp lực thế hệ. Họ tránh tranh cãi trực diện để bảo toàn quan hệ gia đình, đồng thời tìm cách truyền tải quan điểm thông qua kênh thông tin mà phụ huynh sẵn sàng tiếp nhận.

Tuy vậy, các chuyên gia tâm lý cảnh báo cách làm này tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Ông Tan Gangqiang - Viện trưởng Viện Tư vấn Tâm lý Hiệp Hòa (Trùng Khánh), cho rằng việc dựng nên “chuyên gia ảo” thực chất là khai thác tâm lý tin tưởng vào chuyên gia của người lớn tuổi.

Theo ông, dù quan điểm tiến bộ có thể được cha mẹ chấp nhận, niềm tin lại đặt vào một nhân vật không có thật thay vì chính con cái trong gia đình.

“Đây là con dao hai lưỡi. Nếu sự thật bị phát hiện, cảm giác bị lừa dối có thể khiến mâu thuẫn giữa các thế hệ sâu sắc hơn”, ông Tan nhận định.

Trong bối cảnh AI ngày càng phổ biến, các chuyên gia cho rằng công nghệ có thể hỗ trợ giao tiếp, song khó thay thế đối thoại trực tiếp. Khoảng cách thế hệ, theo họ, chỉ được thu hẹp thông qua sự thấu hiểu và những cuộc trò chuyện thẳng thắn trong gia đình.