Tăng trưởng GDP Mỹ sụt mạnh, chỉ số lạm phát ưa thích của Fed tăng vọt
Tăng trưởng kinh tế Mỹ trong ba tháng cuối năm 2025 yếu hơn nhiều so với kỳ vọng, trong khi lạm phát lõi tăng ngay từ đầu năm 2026, theo báo cáo do Bộ Thương mại Mỹ công bố ngày thứ Sáu.
Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Mỹ chỉ tăng với tốc độ thường niên đã điều chỉnh theo mùa và lạm phát là 0,7% trong quý IV, theo Cục Phân tích Kinh tế (BEA) thuộc Bộ Thương mại.
Bản điều chỉnh lần thứ nhất của số liệu GDP cho thấy mức giảm đáng kể so với ước tính trước đó là 1,4%, đồng thời thấp hơn nhiều so với dự báo đồng thuận 1,5% của khảo sát do Dow Jones thực hiện. Con số này cũng cho thấy sự giảm tốc rõ rệt so với mức tăng 4,4% trong quý trước đó.
Tính chung cả năm, GDP của Mỹ tăng 2,1%, thấp hơn 0,1 điểm % so với ước tính trước đó. Trong năm 2024, nền kinh tế Mỹ tăng trưởng với tốc độ 2,8%.
Theo BEA, việc điều chỉnh giảm chủ yếu xuất phát từ các điều chỉnh trong chi tiêu tiêu dùng, chi tiêu chính phủ và xuất khẩu. Ngoài ra, mức giảm của nhập khẩu - yếu tố về mặt kỹ thuật làm giảm GDP - cũng nhỏ hơn so với ước tính trước đó.
Chi tiêu tiêu dùng trong quý IV tăng 2%, sau khi bị điều chỉnh giảm 0,4 điểm % so với số liệu trước đó. Con số này cũng thấp hơn đáng kể so với mức tăng 3,5% của quý III. Theo báo cáo, phần lớn sự điều chỉnh giảm đến từ khu vực dịch vụ, đặc biệt là chi tiêu cho chăm sóc y tế.
Ở khía cạnh lạm phát, số liệu tháng Một nhìn chung phù hợp với dự báo, nhưng vẫn cho thấy tốc độ tăng giá cao hơn đáng kể so với mục tiêu của Cục Dự trữ Liên bang (Fed).
Chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE), thước đo lạm phát quan trọng nhất của Fed, tăng 0,3% trong tháng Một sau khi đã điều chỉnh theo mùa, đưa mức tăng theo năm lên 2,8%. Các nhà kinh tế được Dow Jones khảo sát trước đó dự báo mức tăng lần lượt là 0,3% theo tháng và 2,9% theo năm.
Nếu loại trừ các yếu tố biến động mạnh như thực phẩm và năng lượng, chỉ số PCE lõi tăng 0,4% trong tháng Một và tăng 3,1% so với cùng kỳ năm trước. Các quan chức Fed thường theo dõi sát chỉ số lõi này vì cho rằng nó phản ánh xu hướng lạm phát dài hạn chính xác hơn. Con số 3,1% cao hơn 0,1 điểm % so với tháng Mười Hai.
Một báo cáo riêng khác của Bộ Thương mại cho thấy đơn đặt hàng hàng hóa lâu bền - bao gồm thiết bị vận tải, đồ gia dụng và máy tính - không tăng trong tháng Một, thấp hơn nhiều so với dự báo tăng 1,3%, dù vẫn cải thiện so với mức giảm 0,9% của tháng Mười Hai. Nếu loại trừ lĩnh vực vận tải, đơn đặt hàng tăng 0,4%.
Ông David Russell, Giám đốc chiến lược thị trường toàn cầu của TradeStation, nhận định rằng “việc điều chỉnh giảm mạnh số liệu GDP là lời cảnh báo rõ ràng khi nền kinh tế đang bước vào một cuộc khủng hoảng năng lượng, làm gia tăng nguy cơ đình lạm”. Theo ông, dữ liệu yếu của đơn đặt hàng hàng hóa lâu bền trong tháng Một cũng cho thấy nền kinh tế đã bước vào giai đoạn khủng hoảng với nền tảng yếu hơn so với kỳ vọng. Trong khi đó, lạm phát PCE vẫn cao hơn đáng kể so với mục tiêu của Fed, tạo ra thách thức lớn cho các nhà đầu tư.
Dù các số liệu trên phản ánh giai đoạn trước đó, chúng vẫn cung cấp bức tranh về áp lực lạm phát và tốc độ tăng trưởng kinh tế ngay trước khi Tòa án Tối cao Mỹ ra phán quyết vô hiệu hóa nhiều mức thuế quan do Tổng thống Donald Trump áp đặt theo các điều khoản của Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA). Các nhà kinh tế trước đó ước tính rằng các mức thuế này đã góp phần làm lạm phát tăng thêm khoảng 0,5 điểm % hoặc hơn một chút.
Báo cáo cũng được công bố trước khi xảy ra các cuộc tấn công ngày 28/2 do Mỹ và Israel tiến hành nhằm vào Iran.
Giá năng lượng đã tăng mạnh trong gần hai tuần kể từ khi xung đột bùng phát, với giá dầu Brent - chuẩn tham chiếu quốc tế - đã chạm mức 100 USD/thùng vào thứ Năm.
Ông Sonu Varghese, chiến lược gia vĩ mô trưởng của Carson Group, cho rằng các dữ liệu lạm phát “cho thấy tình hình giá cả đã không khả quan ngay cả trước khi khủng hoảng Trung Đông bùng phát”. Theo ông, “một vấn đề vốn đã rất đau đầu đối với Fed có thể sẽ trở nên nghiêm trọng hơn, và khả năng Fed cắt giảm lãi suất trong năm 2026 là rất thấp; thậm chí ngân hàng trung ương có thể bắt đầu thảo luận về việc tăng lãi suất vào cuối năm nay”.
Thu nhập cá nhân và chi tiêu cá nhân trong tháng Một đều tăng 0,4%, so với dự báo tương ứng là 0,5% và 0,3%. Tỷ lệ tiết kiệm cá nhân tăng thêm 0,5 điểm % lên mức 4,5%.
Trong báo cáo GDP, một chỉ số đại diện cho nhu cầu nội địa - doanh số bán hàng của khu vực tư nhân cho các khách hàng tư nhân trong nước - chỉ tăng 1,9% trong quý IV. Con số này đã bị điều chỉnh giảm 0,5 điểm % so với ước tính trước đó và thấp hơn 1 điểm % so với quý trước.
Các quan chức Fed theo dõi sát chỉ số PCE vì coi đây là thước đo lạm phát toàn diện hơn so với chỉ số giá tiêu dùng (CPI). Đồng thời, chỉ số doanh số bán hàng tư nhân cũng được sử dụng như một chỉ báo thay thế để đánh giá mức độ hoạt động kinh tế rộng hơn.
Trước đó trong tuần, Cục Thống kê Lao động Mỹ công bố chỉ số CPI toàn phần của tháng Hai ở mức 2,4% theo năm, còn CPI lõi là 2,5%. Mặc dù đây là mức thấp nhất kể từ tháng Ba năm 2021, nó vẫn cao hơn mục tiêu lạm phát 2% của Fed.
Cục Dự trữ Liên bang dự kiến sẽ công bố quyết định lãi suất tiếp theo vào ngày thứ Tư. Trên thị trường, các nhà đầu tư hiện gần như chắc chắn rằng Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) sẽ giữ nguyên lãi suất trong kỳ họp này.
Theo CNBC






