Áp lực trên bàn tiệc những ngày Tết

Dịp Tết Nguyên đán, lịch liên hoan từ tất niên công ty đến họp mặt gia đình, bạn bè khiến nhiều người rơi vào tình trạng “chìm” trong bia rượu. Đối với nhiều người, việc nâng ly không chỉ là nét văn hóa giao tiếp mà còn là cơ hội thắt chặt quan hệ đối tác, mở đầu một năm mới thuận lợi.

Anh N.Đ.A (30 tuổi, Hà Nội) chia sẻ: “Biết là hại nhưng rất khó từ chối vì nể nang hoặc sợ bị đánh giá thiếu nhiệt tình. Khi đã ngồi vào bàn, việc kiểm soát lượng uống trở nên rất khó khăn.”

Thực tế, Việt Nam hiện đứng thứ hai Đông Nam Á về mức tiêu thụ rượu bia bình quân đầu người. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), rượu bia là nguyên nhân trực tiếp của 30 loại bệnh và là yếu tố nguy cơ của khoảng 200 bệnh lý khác nhau.

Nhiều người tự tin vào "tửu lượng" cao, nhưng theo TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc (Bệnh viện Bạch Mai), cảm giác say không phản ánh đầy đủ mức độ tổn thương.

Cơ chế dung nạp ảo: Não bộ có thể hình thành cơ chế thích nghi khi uống thường xuyên, khiến người uống ít biểu hiện say hơn. Tuy nhiên, gan, dạ dày và hệ tim mạch vẫn phải gánh chịu tổn thương tích lũy.

Ngộ độc hệ thần kinh: Rượu bản chất là chất ức chế thần kinh trung ương. Ngay cả khi chỉ nói líu lưỡi, đi không vững hay phản xạ chậm, đó đã là biểu hiện của ngộ độc rượu ở mức độ nhẹ.

Rối loạn chuyển hóa: Rượu gây hạ đường huyết (đặc biệt khi uống đói), tăng axit uric, tăng mỡ máu và gây thiếu hụt nghiêm trọng vitamin nhóm B (thiamin), dẫn đến tổn thương thần kinh.

Khuyến cáo mức trần tiêu thụ trong ngày:

Nam giới: Không quá 50ml rượu mạnh (39-40 độ) hoặc 400ml bia (5 độ).

Nữ giới: Chỉ nên sử dụng tối đa một nửa lượng của nam giới do đặc điểm sinh học có khối lượng cơ và tỷ lệ nước thấp hơn.

Nhận diện sát thủ thầm lặng: Methanol và giai đoạn "giả tỉnh"

Ngộ độc rượu không chỉ đến từ việc uống quá liều ethanol mà còn đến từ Methanol – loại cồn công nghiệp cực độc thường có trong rượu không rõ nguồn gốc, rượu pha chế thủ công.

PGS.TS.BS Lê Quốc Hùng, Trưởng khoa Bệnh Nhiệt đới (Bệnh viện Chợ Rẫy) lưu ý, rất khó phân biệt rượu chứa Methanol bằng mắt thường hay vị giác. Điểm nguy hiểm nhất của loại độc chất này là giai đoạn "giả tỉnh". Sau khi uống, người bệnh có thể cảm thấy bình thường, nhưng sau vài giờ đến một ngày, các triệu chứng sẽ bùng phát dữ dội:

Đau đầu tăng nhanh, mệt mỏi, nôn nhiều.

Rối loạn thị giác: Nhìn mờ, nhìn đôi (triệu chứng cảnh báo điển hình).

Thở nhanh sâu, co giật, hôn mê và suy đa tạng.

Sai lầm cần tránh khi sơ cứu tại nhà

Nhiều gia đình vẫn áp dụng các phương pháp dân gian như cho uống cà phê, nước chanh hoặc tự ý truyền dịch để "giải rượu". Tuy nhiên, chuyên gia khẳng định các biện pháp này không giải quyết được gốc rễ độc chất, thậm chí làm chậm trễ thời gian cấp cứu vàng.

Việc tự gây nôn cũng tiềm ẩn rủi ro khiến người bệnh hít sặc chất nôn vào phổi, gây suy hô hấp. Cách tốt nhất là cho người bệnh uống từng ngụm nước nhỏ nếu còn tỉnh táo và theo dõi sát nhịp thở, mức độ tỉnh táo.

Cần đưa người bệnh đi cấp cứu ngay nếu xuất hiện một trong các dấu hiệu:

Lơ mơ, gọi hỏi đáp kém, ngủ li bì.

Thở nhanh sâu bất thường hoặc khó thở.

Nôn ói liên tục, không thể uống nước.

Nhìn mờ, lạnh tay chân, tụt huyết áp.

Để bảo vệ sức khỏe trong dịp Tết, người tiêu dùng cần ưu tiên lựa chọn các sản phẩm rượu bia có thương hiệu, nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, có hóa đơn và được phân phối tại các cơ sở kinh doanh hợp pháp. Việc kiểm soát nồng độ cồn không chỉ là tuân thủ pháp luật giao thông mà còn là cách tự bảo vệ tính mạng trước vấn nạn rượu giả, rượu kém chất lượng.

Hãy nhớ: Rượu không phải thực phẩm thông thường. Biết dừng lại đúng lúc chính là bản lĩnh của người tiêu dùng thông thái.