Nguy cơ từ ổ dịch mới tại Ấn Độ

Theo thông tin từ Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế), hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm quốc tế ghi nhận diễn biến đáng lo ngại tại bang Tây Bengal (Ấn Độ). Trong vòng một tháng qua (từ 27/12/2025 - 26/1/2026), khu vực này đã ghi nhận 5 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh, trong đó có 2 ca đã được xét nghiệm khẳng định dương tính với virus Nipah.

Đáng chú ý, ổ dịch này ghi nhận sự lây nhiễm trên cả nhân viên y tế. Cụ thể, hai y tá tại một bệnh viện tư nhân đã nhiễm bệnh sau khi trực ca từ ngày 28 đến 30/12/2025. Diễn biến bệnh chuyển nặng rất nhanh chỉ sau vài ngày sốt cao, dẫn đến suy hô hấp và phải nhập khoa hồi sức tích cực. Điều tra dịch tễ ban đầu cho thấy, nguồn lây có thể xuất phát từ một bệnh nhân có triệu chứng hô hấp nặng đã tử vong trước đó mà chưa kịp xét nghiệm.

Sự việc này đã buộc Ấn Độ phải kích hoạt các biện pháp cách ly, truy vết khẩn cấp với hơn 180 người, trong đó 20 trường hợp tiếp xúc gần có nguy cơ cao.

"Sát thủ" thầm lặng với tỷ lệ tử vong lên tới 75%

Virus Nipah không phải là cái tên xa lạ với y học thế giới. Được phát hiện lần đầu năm 1999 tại Malaysia và sau đó là Bangladesh (2001), loại virus này được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp vào nhóm mầm bệnh nguy hiểm hàng đầu.
Tại Việt Nam, bệnh do virus Nipah được xếp vào bệnh truyền nhiễm nhóm A (nhóm đặc biệt nguy hiểm). Đặc điểm đáng sợ nhất của loại virus này là chưa có vắc-xin phòng ngừa và thuốc điều trị đặc hiệu. Tỷ lệ tử vong ở các trường hợp nhập viện dao động từ 40% đến 75%.

Bệnh lây truyền chủ yếu từ động vật sang người (vật chủ trung gian thường là dơi ăn quả), qua thực phẩm nhiễm virus hoặc lây trực tiếp từ người sang người qua dịch tiết. Thời gian ủ bệnh kéo dài từ 4 đến 14 ngày. Người nhiễm thường có biểu hiện đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng, sau đó tiến triển nhanh sang viêm não cấp tính với các dấu hiệu chóng mặt, lú lẫn, co giật và hôn mê. Đặc biệt, biến chứng thần kinh có thể xuất hiện nhiều tháng hoặc nhiều năm sau khi nhiễm.

Việt Nam kích hoạt hệ thống giám sát

Trước nguy cơ xâm nhập của mầm bệnh, sáng 27/1, đại diện Bộ Y tế khẳng định: Đến thời điểm hiện tại, Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp nào mắc bệnh do virus Nipah.

Tuy nhiên, trong bối cảnh giao thương quốc tế mở rộng, nguy cơ dịch bệnh xâm nhập là hoàn toàn hiện hữu. Bộ Y tế đã chỉ đạo các địa phương, đặc biệt là các tỉnh có cửa khẩu quốc tế, tăng cường tối đa công tác giám sát hành khách nhập cảnh. Hệ thống y tế từ trung ương đến địa phương được yêu cầu sẵn sàng các phương án cách ly, thu dung và điều trị nếu có tình huống phát sinh.

Bộ cũng đang phối hợp chặt chẽ với WHO và cơ quan y tế các nước để cập nhật liên tục bản đồ dịch tễ và chia sẻ dữ liệu chuyên môn.

4 Khuyến cáo quan trọng người dân cần thực hiện ngay

Để chủ động bảo vệ sức khỏe bản thân và cộng đồng trước loại virus nguy hiểm này, Bộ Y tế khuyến cáo người dân thực hiện nghiêm túc các biện pháp sau:

Vệ sinh an toàn thực phẩm: Thực hiện "ăn chín, uống sôi". Tuyệt đối không ăn các loại trái cây có dấu hiệu bị động vật (dơi, chim, chuột) cắn hoặc gặm nhấm. Tránh uống các loại nhựa cây tươi chưa qua chế biến kỹ (như nhựa thốt nốt, nhựa dừa, nhựa chà là). Rửa sạch và gọt vỏ trái cây trước khi ăn.

Hạn chế tiếp xúc nguồn lây: Không tiếp xúc gần với các loài động vật hoang dã có nguy cơ lây truyền cao, đặc biệt là dơi ăn quả. Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn sau khi tiếp xúc hoặc giết mổ động vật.
Thận trọng khi di chuyển: Hạn chế đến các khu vực đang được cảnh báo có dịch nếu không thực sự cần thiết.

Giám sát sức khỏe: Người trở về từ vùng dịch cần tự theo dõi sức khỏe trong vòng 14 ngày. Nếu xuất hiện các triệu chứng như sốt, đau đầu, nôn, lú lẫn... cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất, đồng thời thông báo rõ tiền sử dịch tễ để được cách ly và xử lý kịp thời.