Bước ngoặt trong chuẩn hóa phác đồ điều trị "Đông – Tây y kết hợp"

Căn cứ theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh số 15/2023/QH15, Bộ Y tế đã ban hành Quyết định về việc áp dụng tài liệu chuyên môn "Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh theo y học cổ truyền, kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại" – Tập II.

Khác với việc dựa trên kinh nghiệm truyền miệng hay các phương pháp đơn lẻ trước đây, đây là lần đầu tiên Bộ Y tế đưa ra một hệ thống phác đồ chi tiết, bài bản cho nhóm bệnh phổ biến theo mô hình kết hợp hai nền y học. Tài liệu này là sự kế thừa và phát triển tiếp nối từ Tập I (ban hành năm 2020), với nội dung được cập nhật theo các khuyến cáo quốc tế và thực tiễn lâm sàng tại Việt Nam.

Đáng chú ý, Quyết định mới này cũng chính thức bãi bỏ Quyết định số 1537/QĐ-BYT (năm 2014) về hướng dẫn điều trị sốt xuất huyết Dengue bằng y học cổ truyền (YHCT), nhằm đảm bảo tính thống nhất và cập nhật kiến thức mới nhất trong y khoa.

Danh mục 16 mặt bệnh được chuẩn hóa quy trình

Tài liệu hướng dẫn mới tập trung vào 16 mặt bệnh thường gặp trong thực hành lâm sàng, bao gồm các nhóm bệnh cấp tính, mạn tính và rối loạn chức năng:

Cảm mạo

Viêm mũi do vận mạch và dị ứng

Sốt xuất huyết Dengue

Trào ngược dạ dày - thực quản

Hội chứng ruột kích thích

Táo bón

Đái dầm

Sỏi tiết niệu

Tăng sinh lành tính tuyến tiền liệt

Loãng xương không kèm gãy xương bệnh lý

Đái tháo đường không phụ thuộc insulin

Suy nhược cơ thể

Mất ngủ không thực tổn

Rối loạn chức năng tiền đình

Nhồi máu não

Xuất huyết não

Nguyên tắc "tùy biến" dựa trên cơ sở khoa học

Điểm ưu việt của bộ hướng dẫn này là tính "mở" và linh hoạt. Bộ Y tế nhấn mạnh nguyên tắc xuyên suốt: Tùy thuộc vào diễn biến lâm sàng, cận lâm sàng và năng lực của cơ sở y tế, thầy thuốc có thể linh hoạt lựa chọn đơn thuần YHCT, Y học hiện đại (YHHĐ) hoặc phối hợp cả hai.

Mô hình kết hợp được các chuyên gia đánh giá cao về tính hiệu quả toàn diện:

Y học hiện đại: Đảm nhận vai trò xử lý triệu chứng cấp tính, sử dụng thuốc đặc hiệu, theo dõi cận lâm sàng và xử trí biến chứng.

Y học cổ truyền: Tập trung vào phục hồi chức năng, nâng cao thể trạng thông qua thuốc thảo dược và các liệu pháp không dùng thuốc (châm cứu, xoa bóp bấm huyệt, nhĩ châm, cấy chỉ, thủy châm...).

Mục tiêu tối thượng là giảm thiểu tác dụng phụ, rút ngắn thời gian điều trị và nâng cao chất lượng sống cho người bệnh, đặc biệt là nhóm bệnh nhân mạn tính và người cao tuổi.

Xóa bỏ rào cản, nâng tầm y dược cổ truyền

Trao đổi về vấn đề này, PGS.TS Đậu Xuân Cảnh, Chủ tịch Hội Đông y Việt Nam nhận định việc ban hành hướng dẫn thống nhất trên toàn quốc là vô cùng cấp thiết. Hiện nay, YHCT đang tham gia điều trị trên 150 bệnh chứng khác nhau. Việc chuẩn hóa 16 mặt bệnh này là bước khởi đầu quan trọng, tạo tiền đề pháp lý vững chắc để mở rộng sang các mặt bệnh tiếp theo trong tương lai.

Bộ hướng dẫn này mang lại giá trị kép cho hệ thống y tế:

Đối với bác sĩ YHHĐ: Có cơ sở khoa học rõ ràng để tự tin phối hợp thuốc Đông y và các liệu pháp cổ truyền trong phác đồ điều trị chính thống.

Đối với bác sĩ YHCT: Được nâng cao năng lực chuyên môn thông qua việc tiếp cận các tiêu chuẩn chẩn đoán quốc tế.

Động thái này của Bộ Y tế được kỳ vọng sẽ từng bước xóa bỏ sự hoài nghi và rào cản giữa hai hệ thống y học, hướng tới một nền y tế Việt Nam hiện đại nhưng vẫn giữ gìn được bản sắc và giá trị cốt lõi của y dược học dân tộc.

Theo quy định, các hướng dẫn này sẽ được rà soát, cập nhật và bổ sung định kỳ 5 năm một lần để phù hợp với sự phát triển của y học thế giới.