Ung thư có thể phát triển ở hai khu vực khác nhau của lưỡi. Ung thư lưỡi là ung thư phát triển ở phần phía trước của lưỡi, trong khi nếu ung thư phát triển ở phần phía sau lưỡi (gốc lưỡi) thì lại là ung thư miệng hầu.

Ung thư lưỡi là ung thư phát triển ở phần phía trước của lưỡi.

Triệu chứng của ung thư miệng hầu là:

Bạch sản niêm (các mảng màu đỏ hoặc đỏ và trắng xen kẽ xuất hiện trong miệng hoặc trên lưỡi).

Các vết thương, vết loét miệng không lành.

Đau họng khi nuốt.

Có cảm giác cộm, vướng trong họng.

Đau lưỡi.

Khàn giọng.

Khó cử động hàm hoặc lưỡi.

Đau cổ hoặc đau tai.

Mất răng.

Sưng đau vùng miệng hầu hơn 3 tuần không thuyên giảm.

Khối bất thường trong miệng.

Răng giả không còn vừa với miệng như trước.

Rất nhiều triệu chứng sớm của ung thư vùng miệng có thể khó phát hiện, do đó nhiều người không phát hiện được sự xuất hiện của ung thư.

Những người có nguy cơ cao (chẳng hạn như người hút thuốc lá hoặc lạm dụng rượu) nên cảnh giác với bất kỳ triệu chứng sớm nào. Những người này cũng nên thường xuyên đi khám định kỳ với bác sĩ hoặc nha sĩ để không bỏ sót dấu hiệu nào.

Đau hàm hoặc họng là một trong nhiều triệu chứng ung thư lưỡi.

Triệu chứng của ung thư lưỡi

Loại ung thư lưỡi phổ biến nhất là loại ung thư tế bào biểu mô vảy. Tế bào biểu mô vảy là loại tế bào mỏng, dẹt nằm trên bề mặt của da và lưỡi, ở lớp niêm mạc của hệ tiêu hóa và hệ hô hấp, và ở niêm mạc miệng, họng,...

Triệu chứng cơ bản của ung thư lưỡi là lưỡi rất đau và sự phát triển của vết loét trên lưỡi. Các triệu chứng khác bao gồm:

Đau hàm hoặc họng.

Đau khi nuốt.

Cảm giác vướng mắc ở họng.

Lưỡi hoặc hàm bị cứng.

Nhai hoặc nuốt đồ ăn khó khăn.

Các mảng đỏ hoặc trắng ở niêm mạc miệng hoặc lưỡi.

Vết loét lưỡi không lành.

Mất cảm giác một khu vực trong miệng.

Chảy máu lưỡi không có lí do.

Khối bất thường trên lưỡi không tự biến mất.

Cũng giống như các loại ung thư miệng khác, nhiều dấu hiệu ban đầu của ung thư lưỡi rất khó phát hiện, vì vậy, có thể người bệnh sẽ không nhận thấy bất kỳ triệu chứng nào khi ung thư mới phát triển. Ngược lại, cũng có nhiều trường hợp có gặp các tình trạng trên nhưng không mắc ung thư, nó có thể là biểu hiện của một số bệnh lý về miệng khác.

Những người có nhiều nguy cơ mắc bệnh ung thư lưỡi như có thói quen hút thuốc hoặc uống rượu quá mức, nên cảnh giác cao độ hơn với bất kỳ dấu hiệu sớm nào, đồng thời, sắp xếp các cuộc hẹn thường xuyên với bác sĩ hoặc nha sĩ có thể kiểm tra miệng và có biện pháp xử lý kịp thời.

Các giai đoạn ung thư lưỡi

Các bác sĩ phân loại hầu hết các loại ung thư thành các giai đoạn theo mức độ hiện diện của ung thư và liệu nó có di căn sang các bộ phận khác của cơ thể hay không.

Hệ thống phân loại sử dụng chữ cái và số. Chữ T chỉ khối u và chữ N đề cập đến các hạch bạch huyết cổ. Các chữ cái này có một mức độ tương ứng từ 1 đến 4 hoặc 0 đến 3.

Trong đó, T1 là loại khối u nhỏ nhất, T4 là loại khối u lớn nhất. N0 là giai đoạn ung thư lưỡi không lan đến bất kỳ hạch bạch huyết cổ nào và N3 biểu hiện cho việc ung thư lưỡi đã lan đến một số lượng đáng kể các hạch bạch huyết.

Ngoài ra, ung thư lưỡi cũng có thể phân loại cách: Cấp thấp (Low grade), cấp vừa (Moderate), cấp cao (high grade) để biểu thị mức độ phát triển mạnh của ung thư và khả năng lây lan sang các bộ phận khác.

Nguyên nhân

Tương tự các bệnh ung thư khác, các nhà khoa học chưa tìm ra nguyên nhân gây nên bệnh này nhưng có một số yếu tố tăng nguy cơ mắc bệnh như sau:

- Hút thuốc, uống rượu quá mức. Người hút thuốc lá có nguy cơ mắc ung thư lưỡi cao hơn người bình thường tới 15 lần.

- Có chế độ ăn không lành mạnh, ít rau củ, trái cây, nhiều thực phẩm chế biến sẵn, thịt đỏ

- Nhiễm virus HPV

- Có tiền sử gia đình mắc bệnh ung thư lưỡi hoặc miệng

- Từng mắc bệnh ung thư, đặc biệt là ung thư tế bào vảy

- Nhai trầu, thói quen của nhiều người Đông Nam Á

- Tiếp xúc với các hóa chất đặc biệt như asbestos, sulfuric acid và formaldehyde

- Vệ sinh răng miệng kém hoặc có các yếu tố ảnh hưởng tới sức khỏe răng miệng như răng cưa dễ gây tổn thương, sử dụng răng giả không phù hợp...

Ngoài ra, đàn ông lớn tuổi là nhóm có nguy cơ mắc ung thư lưỡi cao, phổ biến nhất ở những người từ 50 tuổi trở lên.

Các tốt nhất để xác định bản thân có mắc ung thư lưỡi hay không là hẹn gặp bác sĩ càng sớm càng tốt.

Cách chẩn đoán

Các tốt nhất để xác định bản thân có mắc ung thư lưỡi hay không là hẹn gặp bác sĩ càng sớm càng tốt. Tại buổi khám, các bác sĩ sẽ chẩn đoán thông qua việc nắm bắt lịch sử y tế có liên quan, bao gồm cả lịch sử y tế gia đình, kiểm tra lưỡi và miệng, kiểm tra các hạch bạch huyết để xem có di căn hay không.
Nếu bác sĩ nghi ngờ bệnh nhân mắc ung thư lưỡi, họ sẽ thực hiện sinh thiết. Sau đó, nếu kết quả sinh thiết xác nhận ung thư, họ có thể đề nghị chụp CT hoặc MRI (cộng hưởng từ), để xác định ung thư có lan sang các bộ phận khác của cơ thể hay không.

Ung thư lưỡi có thể chữa trị được và quá trình điều trị sẽ hiệu quả hơn nếu bệnh được phát hiện sớm. Tỷ lệ sống sót tương đối sau 5 năm đối với ung thư lưỡi là 78% trước khi di căn.

Phòng ngừa ung thư lưỡi

Không thể ngăn ngừa ung thư lưỡi phát triển. Tuy nhiên, nếu ai đó nhận thấy bất kỳ dấu hiệu hoặc triệu chứng nào của ung thư lưỡi, họ nên hẹn gặp bác sĩ càng sớm càng tốt. Càng sớm chấn đoán được bệnh, việc điều trị sẽ càng bắt đầu sớm và tiên lượng càng thuận lợi.

Ngoài ra còn có các yếu tố lối sống mà mọi người có thể kiểm soát để giảm thiểu nguy cơ phát triển ung thư lưỡi, bao gồm:

- Bỏ thuốc lá

- Tránh nhai các sản phẩm thuốc lá hoặc ăn trầu

- Hạn chế hoặc kiêng rượu hoàn toàn

- Có chế độ ăn uống đa dạng, tốt cho sức khỏe bao gồm nhiều trái cây và rau

- Thực hành vệ sinh răng miệng tốt bằng cách đánh răng và dùng chỉ nha khoa thường xuyên và định kỳ đi khám răng miệng

- Tiêm đủ các mũi vắc-xin HPV

- Thực hành tình dục an toàn và sử dụng miếng chắn nha khoa khi quan hệ tình dục bằng miệng.

Minh Nhật