Vượt qua thách thức, duy trì "hơi thở" cho hệ thống y khoa

Tại Hội nghị tổng kết công tác tiếp nhận, cung cấp máu và chế phẩm máu khu vực Đông Nam Bộ năm 2025 vừa diễn ra ở TPHCM, vấn đề an ninh máu tiếp tục được đặt ở vị trí trung tâm. Năm 2025 được đánh giá là một năm đầy thách thức khi việc sắp xếp đơn vị hành chính và nhiều yếu tố khách quan đã làm lượng máu tiếp nhận tại Trung tâm Truyền máu khu vực Chợ Rẫy giảm khoảng 50%. Trong khi đó, nhu cầu sử dụng tại các cơ sở y tế lại tăng từ 15-20%.

Nhấn mạnh tầm quan trọng của nguồn máu điều trị, PGS.TS.BSCKII Nguyễn Tri Thức, Thứ trưởng Bộ Y tế khẳng định: "Máu chính là hơi thở, là vòng tuần hoàn của hệ thống điều trị y khoa. Nếu ngưng thở hoặc ngưng tuần hoàn thì hệ thống điều trị sẽ sụp đổ". Thực tế cho thấy, đến nay vẫn chưa có loại dược phẩm hay chế phẩm nhân tạo nào thay thế được máu hoàn toàn.

Bất chấp những khó khăn, Trung tâm Truyền máu Bệnh viện Chợ Rẫy vẫn tiếp nhận 129.079 đơn vị máu toàn phần và hơn 17.000 đơn vị tiểu cầu gạn tách. Tỷ lệ người hiến máu nhắc lại đạt khoảng 60%. Đơn vị đã cung cấp kịp thời hàng trăm ngàn chế phẩm máu các loại cho hơn 60 bệnh viện, không chỉ trong khu vực Đông Nam Bộ mà còn hỗ trợ nhiều cơ sở y tế ngoài địa bàn phụ trách.

Nói về sứ mệnh này, BSCKII Phạm Thanh Việt, Giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy chia sẻ: "Với vai trò là bệnh viện tuyến cuối hạng đặc biệt, thực hiện sứ mệnh chăm sóc sức khỏe cho người dân phía Nam, việc đảm bảo nguồn máu an toàn, liên tục không chỉ phục vụ người bệnh tại Bệnh viện Chợ Rẫy mà còn hỗ trợ nhiều cơ sở y tế trong khu vực".

Xây dựng "ngân hàng máu sống" linh hoạt trong tình hình mới

Áp lực cung ứng máu không chỉ đến từ nhu cầu điều trị thường xuyên mà còn nằm ở khả năng ứng phó với các tình huống khẩn cấp, thảm họa hay những ca bệnh cần lượng máu lớn, đặc biệt là trong các chuyên khoa ngoại, cấp cứu, chấn thương và ghép tạng.

Nhớ lại những thời khắc khó khăn về nguồn dự trữ, BSCKII Phạm Thanh Việt cho biết: "Có những thời điểm năm 2025 lượng máu dự trữ chỉ còn khoảng 2.000 đơn vị, trong khi mức an toàn thường phải duy trì khoảng 5.000 đơn vị. Với một bệnh viện tuyến cuối như Chợ Rẫy, đó thực sự là cảm giác ngồi trên đống lửa".

Chính từ bài học thực tiễn đó, lãnh đạo Bệnh viện Chợ Rẫy nhận định cần có những bước đi đột phá để bảo vệ "an ninh máu". "Điều quan trọng không chỉ là duy trì lượng máu dự trữ ổn định mà còn phải xây dựng được một ngân hàng máu sống thực sự linh hoạt. Khi cần thiết có thể huy động ngay lực lượng người hiến máu tình nguyện để đáp ứng nhu cầu điều trị", BS Việt nhấn mạnh. Đây được xem là giải pháp chiến lược nhằm huy động nguồn lực cộng đồng một cách nhanh chóng, góp phần đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người bệnh trong mọi tình huống.

Năm nhiệm vụ trọng tâm phát triển bền vững nguồn máu năm 2026

Theo dự báo của Bộ Y tế, nhu cầu sử dụng máu cho cấp cứu và điều trị trong năm 2026 sẽ tiếp tục gia tăng cùng với sự phát triển của các kỹ thuật chuyên sâu như ghép tạng, ghép tế bào gốc và điều trị ung thư. Để đáp ứng mục tiêu tiếp nhận từ 144.000 đến 156.000 đơn vị máu mỗi năm và hướng tới đạt chuẩn quốc tế GMP, Thứ trưởng Nguyễn Tri Thức đã đề nghị các đơn vị tập trung thực hiện 5 nhiệm vụ trọng tâm:

Thứ nhất, củng cố nguồn người hiến máu tình nguyện bền vững; mở rộng mạng lưới hiến máu thường xuyên và đa dạng hóa hình thức vận động qua các nền tảng số.

Thứ hai, đẩy mạnh chuyển đổi số, tự động hóa quy trình sàng lọc, điều chế và xây dựng hệ thống quản trị minh bạch, lấy người hiến máu làm trung tâm.

Thứ ba, nâng cao chất lượng chuyên môn, bảo đảm tuyệt đối an toàn truyền máu, từng bước tiếp cận tiêu chuẩn quốc tế.

Thứ tư, tăng cường mạng lưới điều phối máu hiệu quả giữa các trung tâm, cơ sở y tế và chính quyền địa phương để ứng phó khẩn cấp.

Thứ năm, chú trọng đào tạo nhân lực chất lượng cao, phát triển kỹ thuật chuyên sâu lĩnh vực huyết học - truyền máu và thúc đẩy hợp tác quốc tế.

Đánh giá cao mô hình phối hợp nội bộ tại Bệnh viện Chợ Rẫy, Thứ trưởng chia sẻ thêm: "Sự gắn kết này tạo điều kiện để đội ngũ nhân viên y tế hai đơn vị trao đổi chuyên môn, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, đồng thời thấu hiểu hơn những khó khăn, đặc thù trong công tác truyền máu".

Phía sau hàng trăm ngàn đơn vị máu được trao đi không chỉ là quy trình y khoa hiện đại, mà còn là sự chung tay thầm lặng của hàng chục nghìn người hiến máu tình nguyện. Lãnh đạo Bộ Y tế cam kết sẽ tiếp tục đề xuất tháo gỡ các khó khăn về chính sách, tạo điều kiện thuận lợi nhất để phong trào hiến máu và lĩnh vực truyền máu Việt Nam ngày càng phát triển bền vững, giữ vững "nhịp thở" cho hàng triệu người bệnh.