Lộ trình nâng phụ cấp lên mức tối đa 100% cho các nhóm đặc thù

Tại dự thảo nghị định vừa được Bộ Tư pháp công bố thẩm định, Bộ Y tế đề xuất chia phụ cấp ưu đãi nghề thành 6 mức, dao động từ 30% đến 100%. Điểm nhấn đáng chú ý nhất chính là việc đưa mức phụ cấp cao nhất (100%) áp dụng cho các vị trí trực tiếp đối mặt với áp lực đặc thù và rủi ro nghề nghiệp lớn.

Cụ thể, nhóm hưởng mức 100% bao gồm viên chức làm công tác hồi sức cấp cứu, giải phẫu bệnh, pháp y, pháp y tâm thần và điều trị bệnh nhân tâm thần. Theo đánh giá từ cơ quan soạn thảo, đây là những khu vực "nóng", thường xuyên tiếp nhận ca bệnh nặng, yêu cầu trình độ chuyên môn sâu và là nơi dễ xảy ra tình trạng bạo hành y tế nhất.

Bên cạnh đó, nhân viên y tế tại các trạm y tế xã, cơ sở y tế dự phòng tại vùng sâu, vùng xa, biên giới và hải đảo cũng được đề xuất nâng lên mức tối đa này. Tuy nhiên, để đảm bảo tính khả thi về ngân sách, mức 100% sẽ được thực hiện theo lộ trình: hưởng 80% từ năm 2026, tăng lên 90% vào năm 2027 và chính thức đạt 100% từ năm 2028.

Mở rộng đối tượng thụ hưởng và tiêu chí xác định công bằng

Một bước tiến mới của dự thảo lần này là việc chuyển đổi đối tượng từ "công chức, viên chức" sang "viên chức và người lao động". Sự thay đổi này giúp bao phủ rộng hơn mạng lưới nhân lực đang cống hiến tại các cơ sở y tế công lập, bao gồm cả những người làm việc theo chế độ hợp đồng.

Dự thảo cũng bổ sung nhiều nhóm đối tượng mới vào diện hưởng phụ cấp như:

Nhân viên y tế trường học tại các cơ sở giáo dục công lập.

Người làm chuyên môn y tế trong lực lượng vũ trang.

Viên chức, người lao động trong lĩnh vực bảo trợ xã hội và phòng, chống tệ nạn xã hội.

Để đảm bảo tính công bằng và tránh trục lợi chính sách, Bộ Y tế lần đầu tiên đưa ra tiêu chí xác định mức độ làm việc "thường xuyên". Theo đó, người lao động phải thực hiện công việc chuyên môn tối thiểu bằng 50% thời giờ làm việc bình thường trong tháng mới đủ điều kiện nhận phụ cấp theo diện chuyên môn đặc thù.

Bài toán kinh tế và kỳ vọng giảm làn sóng dịch chuyển nhân lực

Theo tính toán của Bộ Y tế, tổng kinh phí tăng thêm để thực hiện chính sách này trong năm 2026 ước tính khoảng 5.961 tỷ đồng. Con số này dự kiến sẽ tăng lên hơn 6.700 tỷ đồng mỗi năm khi lộ trình đạt mức 100% vào năm 2028. Trong đó, ngân sách nhà nước giữ vai trò chủ đạo khi đảm bảo bổ sung khoảng 85% nguồn kinh phí, phần còn lại do các đơn vị tự chủ chi trả.

Việc điều chỉnh tăng lương khởi điểm theo Nghị quyết 72 kết hợp với tăng phụ cấp ưu đãi nghề được kỳ vọng sẽ tạo ra "cú hích" lớn về thu nhập. Thực tế từ đầu năm 2021 đến giữa năm 2022, cả nước đã chứng kiến gần 10.000 nhân viên y tế xin nghỉ việc, tập trung tại các đô thị lớn như TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội và các tỉnh Đồng Nai, Bình Dương, An Giang.

Đại diện Bộ Y tế nhấn mạnh, việc nâng cao đãi ngộ không chỉ là sự ghi nhận công lao của đội ngũ y bác sĩ mà còn là chiến lược bảo vệ "tài sản" nhân lực của ngành. Khi thu nhập được đảm bảo tương xứng với cường độ lao động và quá trình đào tạo khắt khe, áp lực kinh tế sẽ giảm bớt, giúp các thầy thuốc yên tâm gắn bó với nghề, đặc biệt là tại các tuyến y tế cơ sở và các chuyên khoa khắc nghiệt.