Đầu tư công nghệ hiện đại giải bài toán sản xuất

Những ngày đầu tháng 11/2026, khi bước vào mùa sản xuất cao điểm, không khí lao động tại các làng nghề Nghệ An trở nên nhộn nhịp, khẩn trương với hoạt động hoàn thiện sản phẩm phục vụ thị trường. Điểm dễ nhận thấy trong hoạt động sản xuất hiện nay là sự kết hợp giữa bí quyết làm hương truyền thống với máy móc, thiết bị hiện đại. Nếu trước đây, phần lớn công đoạn đều phụ thuộc vào sức lao động thủ công thì nay, nhiều cơ sở đã chủ động đầu tư thiết bị, từng bước cơ giới hóa quy trình sản xuất.

Nhờ đó, thời gian hoàn thành sản phẩm được rút ngắn, chi phí nhân công giảm, năng suất được nâng cao và chất lượng sản phẩm ngày càng đồng đều. Không chỉ đổi mới trong khâu sản xuất, tư duy kinh doanh của người làm nghề cũng có nhiều chuyển biến tích cực. Thay vì chủ yếu phụ thuộc vào hệ thống đại lý, thương lái và các kênh tiêu thụ truyền thống, nhiều cơ sở đã chủ động tận dụng mạng xã hội, sàn thương mại điện tử để quảng bá sản phẩm, tiếp nhận đơn hàng và kết nối trực tiếp với người tiêu dùng.

Ông Đậu Công Hà, chủ cơ sở hương trầm Hà Loan cho biết, việc đầu tư thiết bị và ứng dụng công nghệ đã giúp hoạt động sản xuất, kinh doanh thuận lợi hơn, đặc biệt là nâng cao khả năng đáp ứng những đơn hàng có số lượng lớn. Bình quân mỗi năm, cơ sở cung ứng ra thị trường khoảng 5 triệu nén hương chất lượng cao, đạt doanh thu từ 2,5 - 3 tỷ đồng. Sản phẩm hiện được phân phối thông qua hệ thống đại lý, cộng tác viên tại nhiều tỉnh, thành phố. Bên cạnh các kênh tiêu thụ truyền thống, cơ sở cũng đang đẩy mạnh bán hàng trực tuyến nhằm mở rộng tệp khách hàng, giảm sự phụ thuộc vào khâu trung gian và tăng khả năng tiếp cận thị trường.

Cùng với đó, bà Quang Thị Phương Thúy, chủ cơ sở hương trầm Thiết Hợi, cũng đã đầu tư thêm máy móc để giảm bớt các công đoạn thủ công, tiết kiệm thời gian và chi phí nhân công. Việc đổi mới phương thức sản xuất giúp cơ sở chủ động hơn trong việc đáp ứng đơn hàng, đồng thời nâng cao hiệu quả kinh doanh. Song song với cải tiến quy trình sản xuất, cơ sở còn tăng cường quảng bá sản phẩm trên các nền tảng như Zalo, Facebook, TikTok. Đặc biệt, những video ngắn giới thiệu quy trình làm hương được sử dụng như một kênh thông tin trực quan, giúp khách hàng tìm hiểu về sản phẩm mà không cần trực tiếp đến xưởng. Theo bà Thúy, do đặc thù địa bàn miền núi, việc tiếp cận khách hàng trước đây từng gặp nhiều khó khăn. Tuy nhiên, sự phát triển của các nền tảng số đang mở ra cơ hội để sản phẩm hương trầm địa phương tiếp cận thị trường rộng lớn hơn.

Thực tế cho thấy, việc ứng dụng công nghệ không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất mà còn tạo điều kiện để sản phẩm truyền thống vươn tới những thị trường mới. Đến nay, xã Quỳ Châu có hơn 45 cơ sở sản xuất hương trầm lớn nhỏ, trong đó có 6 cơ sở có sản phẩm được công nhận đạt chuẩn OCOP. Từ chỗ chủ yếu tiêu thụ tại địa phương, hương trầm Quỳ Châu đã từng bước mở rộng thị trường đến nhiều tỉnh, thành phố, khẳng định vị thế thông qua cả hệ thống phân phối truyền thống và các kênh thương mại điện tử.

Giải pháp đồng bộ thúc đẩy kinh tế nông thôn vươn xa

Bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình chuyển đổi số tại các làng nghề vẫn còn không ít khó khăn, thách thức. Phần lớn cơ sở sản xuất có quy mô nhỏ, nguồn lực tài chính hạn chế nên chưa đủ điều kiện đầu tư đồng bộ máy móc và công nghệ. Trong khi đó, việc thiết kế mẫu mã, cải tiến bao bì, xây dựng thương hiệu và quảng bá sản phẩm vẫn còn thiếu tính chuyên nghiệp. Kỹ năng tiếp thị, bán hàng trực tuyến của một bộ phận người sản xuất chưa đáp ứng yêu cầu thực tế, khiến việc khai thác các nền tảng thương mại điện tử chưa đạt hiệu quả như kỳ vọng. Trước thực tế đó, Nghệ An đang tập trung triển khai các giải pháp nhằm hỗ trợ làng nghề tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi, đổi mới thiết bị, cải tiến công nghệ và nâng cao chất lượng sản phẩm.

Cùng với đó, công tác xây dựng thương hiệu, đăng ký nhãn hiệu, ứng dụng tem truy xuất nguồn gốc và chuẩn hóa sản phẩm theo tiêu chuẩn OCOP tiếp tục được chú trọng, góp phần nâng cao giá trị và khả năng cạnh tranh của sản phẩm làng nghề. Không chỉ tập trung hỗ trợ về kỹ thuật và công nghệ, các hoạt động tập huấn kỹ năng bán hàng trực tuyến, livestream, sử dụng sàn thương mại điện tử và xúc tiến thương mại cũng tiếp tục được đẩy mạnh. Đây là những giải pháp thiết thực giúp các hộ sản xuất, hợp tác xã và doanh nghiệp làng nghề từng bước làm chủ phương thức kinh doanh mới, chủ động tìm kiếm khách hàng, mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng hàng hóa.

Để các giải pháp đi vào thực tiễn, chính quyền địa phương cũng đóng vai trò quan trọng trong việc bám sát và cụ thể hóa các định hướng lớn bằng những hoạt động hỗ trợ thiết thực. Ông Lữ Văn Sơn, Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Quỳ Châu cho biết, địa phương đang cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết 57 thông qua các hoạt động hỗ trợ, hướng tới nâng cao giá trị sản phẩm, tạo việc làm và cải thiện thu nhập cho người dân. “Thời gian tới, xã sẽ tích cực hỗ trợ các cơ sở xây dựng thương hiệu trên sàn thương mại điện tử để tiếp cận thị trường rộng hơn, tham gia sâu vào chuỗi cung ứng. Đồng thời, tiếp tục khuyến khích đầu tư máy móc, cải tiến quy trình sản xuất nhằm nâng cao năng suất, bảo đảm chất lượng sản phẩm”, ông Sơn chia sẻ.

Xu hướng ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số đang từng bước lan tỏa đến nhiều ngành nghề truyền thống trên địa bàn Nghệ An. Theo thống kê, toàn tỉnh hiện có khoảng 200 làng nghề và làng nghề truyền thống, tạo sinh kế cho hàng chục nghìn lao động với mức thu nhập phổ biến từ 5 - 10 triệu đồng/người/tháng. Việc kết hợp giá trị văn hóa truyền thống với sức mạnh công nghệ đang tạo thêm động lực để các làng nghề phát triển sản xuất, mở rộng thị trường, bảo tồn nghề và duy trì sinh kế cho người dân. Đây cũng là nền tảng quan trọng để kinh tế làng nghề phát triển ổn định, bền vững trong thời gian tới.