Theo Báo Nghệ An, đầu tháng 7/2026, UBND tỉnh Nghệ An đã chính thức phê duyệt "Đề án phát triển cây trồng, vật nuôi chủ lực gắn với chế biến, bảo quản liên kết chuỗi giá trị sản phẩm đến năm 2030, tầm nhìn 2045". Đáng chú ý, sắn nguyên liệu vinh dự trở thành một trong 9 loại cây trồng trọng điểm. Với kim ngạch xuất khẩu mang về khoảng 130 triệu USD mỗi năm và tạo sinh kế cho 9.000 lao động, sự công nhận này là bước đệm pháp lý vững chắc để phát triển vùng nguyên liệu theo hướng hàng hóa, quy mô lớn.

Lợi thế kinh tế và sức bật từ liên kết doanh nghiệp

Sức hút của cây sắn không chỉ nằm ở khả năng sinh trưởng tốt trên vùng đất khó mà còn ở giá trị kinh tế không hề thua kém các loại cây truyền thống như chè hay mía. Nhờ sự đồng hành của các nhà máy chế biến, bài toán đầu ra đã được giải quyết triệt để.

Năng suất và thu nhập: Trên đất đồi, sắn đạt năng suất 27-30 tấn/ha; nếu canh tác tốt ở đất bãi có thể lên tới 41-50 tấn/ha. Với giá thu mua 2.000 - 2.100 đồng/kg, người nông dân có thể thu về 60 - 80 triệu đồng/ha/năm.

Mạng lưới bao tiêu: Các đơn vị như Nhà máy tinh bột sắn Intimex (thu mua hơn 3.000 ha tại Tân Kỳ, Thanh Chương) và Tập đoàn Hoa Sơn Á Châu (duy trì 3.550 ha tại Anh Sơn, Đô Lương, Tương Dương...) cung cấp giống, hỗ trợ kỹ thuật và thanh toán ngay khi thu hoạch, giúp nông dân không phải lo khâu lưu kho bảo quản.

Nhờ những chính sách ưu việt này, diện tích sắn đã lan rộng từ các xã vùng thấp (Anh Sơn, Thanh Chương) lên tận các xã vùng cao (Kỳ Sơn, Tương Dương), cung cấp hàng trăm ngàn tấn củ tươi mỗi năm.

Thách thức từ biến đổi khí hậu và định hướng quy hoạch

Tuy nhiên, sự phát triển nóng cũng đi kèm với những rủi ro khách quan. Những biến động thời tiết và dịch bệnh trong thời gian qua đã bộc lộ điểm yếu trong khâu chọn vùng canh tác.

Vào cuối năm 2025, do ảnh hưởng của mưa lũ và bệnh khảm lá, diện tích sắn toàn tỉnh đã sụt giảm mạnh từ 13.000 ha xuống còn chưa tới 10.000 ha ở thời điểm hiện tại. Tại các khu vực đất bãi bồi ven sông như Thành Bình Thọ, Hạnh Lâm hay Đại Đồng, hàng trăm héc-ta sắn ngập úng, thối củ đã gây thiệt hại nặng nề cho người dân. Nhằm khắc phục tình trạng này, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh đã phối hợp cùng cán bộ nông vụ các nhà máy để xử lý mầm bệnh, khảo nghiệm giống mới. Đồng thời, cơ quan chức năng khuyến cáo người dân tuyệt đối không tự ý chuyển đổi đất bãi, đất đồi thường xuyên ngập úng sang trồng sắn.

Hướng tới chế biến sâu và gia tăng giá trị

Để phát huy tối đa giá trị cây sắn, Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An nhấn mạnh yêu cầu đổi mới công nghệ từ phía các nhà máy. Thay vì chỉ dừng lại ở tinh bột xuất khẩu, sắn cần được chế biến sâu thành đường lỏng glucose, cồn công nghiệp hoặc ethanol phục vụ thị trường xăng sinh học.

Định hướng đến năm 2030, toàn tỉnh đặt mục tiêu:

Ổn định diện tích: Duy trì 12.000 ha, trong đó 90% dùng giống chất lượng cao và 15-20% đạt chuẩn VietGAP, cung ứng 312.000 tấn củ tươi/năm.

Mở rộng liên kết: Hình thành 15 - 20 chuỗi sản xuất - tiêu thụ với sự tham gia của 30 - 35 hợp tác xã.

Nâng cấp hạ tầng chế biến: Tập trung vào 3 nhà máy quy mô lớn tại Đại Đồng, Vĩnh Tường và Nghĩa Lộc (công suất 1.200 - 1.300 tấn/ngày) cùng các chính sách hỗ trợ đồng bộ từ Nghị quyết 34/2025/NQ-HĐND.