Sức hút từ câu chuyện văn hóa gắn liền với giá trị thực tiễn

Tại phiên thảo luận trong khuôn khổ lễ phát động cuộc thi "Đại sứ OCOP - Hành trình lan tỏa giá trị OCOP TP.HCM năm 2026", kết hợp hội thảo chuyên đề "Chiến lược phát triển sản phẩm OCOP - Sứ mệnh Đại sứ Thương hiệu trong kỷ nguyên số" mới đây, giới chuyên môn chỉ ra rằng văn hóa truyền thống đang nhận được sự quan tâm lớn từ người tiêu dùng trẻ.

Tuy nhiên, niềm tự hào văn hóa hay tinh thần yêu nước chỉ tạo ra sự chú ý ban đầu. Theo TS. MC Huỳnh Giao (Giảng viên Trường đại học Ngoại thương), để người trẻ đi đến quyết định mua và gắn bó lâu dài, bản sắc địa phương phải được thể hiện qua những sản phẩm có mức giá vừa túi tiền, bảo đảm chất lượng và đáp ứng đúng nhu cầu thiết thực của đời sống.

Đồng quan điểm về việc lồng ghép văn hóa vào sản phẩm, ông Nguyễn Hữu Hiếu (chủ thể cơ sở sản xuất trà Lekim) cho biết việc gắn liền hình tượng lịch sử cô Võ Thị Sáu với trái lêkima không chỉ để bán hàng mà còn nhằm hướng người trẻ tìm hiểu về cội nguồn dân tộc. Để làm được điều này, chính người sản xuất phải nghiên cứu sâu về lịch sử địa phương để tìm ra phương thức truyền tải gần gũi, dễ tiếp cận nhất.

Dưới góc độ giáo dục, bà Hứa Thị Diễm Trâm (Hiệu trưởng Trường THCS Hà Huy Tập) nhìn nhận các sản phẩm OCOP còn đóng vai trò là đại sứ văn hóa giúp học sinh trải nghiệm thực tế. Thông qua quá trình tìm hiểu nghề truyền thống và gặp gỡ những người làm ra sản phẩm, thế hệ trẻ không chỉ hình thành tư duy phản biện, ý thức cộng đồng mà còn trân trọng hơn giá trị lao động và bản sắc quê hương.

Chinh phục không gian số bằng năng lực truyền thông chân thực

Dù sở hữu tiềm năng lớn với 1.037 sản phẩm được chuẩn hóa và công nhận (trong đó có 226 sản phẩm 4 sao và 10 sản phẩm tiềm năng 5 sao), OCOP TP.HCM vẫn chưa chuyển hóa tương xứng thành giá trị kinh tế. Ông Nguyễn Văn Đa, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM, thẳng thắn nhìn nhận phần lớn các chủ thể còn quy mô nhỏ, năng lực quản trị và kỹ năng tiếp cận không gian số chưa đồng đều.

Nhiều sản phẩm OCOP có chất lượng tốt, mang đậm tri thức dân gian nhưng lại đang thiếu vắng những người kể chuyện tài năng, am hiểu ngôn ngữ truyền thông hiện đại để định vị thương hiệu sâu sắc trong lòng công chúng. Giải pháp đặt ra là cần sự đồng hành của những nhà sáng tạo nội dung số để khai thác câu chuyện văn hóa bằng lăng kính mới mẻ. Bà Nguyễn Thị Thu Hà, Phó Tổng Biên tập Báo điện tử Tuổi Trẻ, nhấn mạnh mỗi sản phẩm OCOP tại một siêu đô thị mang trong mình câu chuyện sống động về trí tuệ, mồ hôi và tâm huyết của nghệ nhân. Việc lan tỏa những giá trị này trên nền tảng kinh tế số chính là cách thiết thực để gìn giữ văn hóa bản địa.

Tuy nhiên, công cuộc định vị thương hiệu trong kỷ nguyên số phải được xây dựng trên nền tảng của sự minh bạch. Dù sử dụng bất kỳ phương tiện truyền thông hay hình thức livestream nào, thông tin về xuất xứ và an toàn thực phẩm phải được đặt lên hàng đầu. Công nghệ số là phương tiện đưa sản phẩm OCOP đi xa, nhưng sự chân thành, không dàn dựng sai lệch bản sắc và chất lượng thật mới là yếu tố cốt lõi giữ vững niềm tin của người tiêu dùng.

Song song với việc hoàn thiện thương hiệu số, cơ quan quản lý và các đơn vị liên quan cũng đang tăng cường phối hợp tháo gỡ khó khăn về thủ tục, kết nối xuyên suốt từ vùng nguyên liệu đến các sàn thương mại điện tử, giúp sản phẩm OCOP có đầu ra ổn định và tự tin vươn tới những thị trường xuất khẩu rộng lớn.