Đẩy mạnh chiến dịch quốc gia nâng tầm Robusta

Theo phản ánh tại Hội nghị tổng kết niên vụ cà phê 2025-2026 và triển khai phương hướng nhiệm vụ niên vụ 2026-2027 do VICOFA tổ chức ngày 19/10 tại TPHCM, sản lượng cà phê Việt Nam niên vụ vừa qua ước đạt 31,7 triệu bao, tương đương gần 1,9 triệu tấn, tăng khoảng 6-10% so với niên vụ trước. Việt Nam đã xuất khẩu khoảng 1,8 triệu tấn cà phê với kim ngạch 8,5 tỷ USD. Trong cơ cấu xuất khẩu, cà phê nhân xanh vẫn chiếm phần lớn với khoảng 1,65 triệu tấn, kim ngạch gần 7 tỷ USD. Tuy nhiên, khối lượng tăng nhưng giá trị giảm nhẹ đặt ra yêu cầu phải nâng cao giá trị sản phẩm thay vì chỉ dựa vào gia tăng sản lượng bán ra.

Nhận định về xu hướng quốc tế, đại diện Tập đoàn JDE cho biết các quốc gia sản xuất cà phê khác như Brazil và Uganda đang tăng cường quảng bá hình ảnh, xây dựng năng lực chế biến và mở rộng hiện diện trên thị trường quốc tế. Trong đó, Brazil đang đẩy mạnh đầu tư nhà máy chế biến và thu hút các doanh nghiệp thương mại lớn tham gia phát triển công nghệ. Do đó, hoạt động quảng bá cà phê Việt Nam cần được triển khai ở cấp quốc gia với sự phối hợp của các bộ, ngành và hiệp hội nhằm nâng cao vị thế Robusta trên thị trường thế giới thay vì dựa vào nỗ lực riêng lẻ của từng doanh nghiệp.

Nhằm giải quyết bài toán này, Hiệp hội Cà phê - Cao cao Việt Nam (VICOFA) đã đề xuất Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp xây dựng kế hoạch quảng bá thương hiệu cà phê Robusta Việt Nam với kinh phí dự kiến khoảng 2 triệu USD trong thời gian tới.

Chuyển dịch sang chế biến sâu và đáp ứng tiêu chuẩn bền vững

Bên cạnh chiến lược quảng bá thương hiệu, ngành cà phê đang dịch chuyển mạnh mẽ sang nhóm sản phẩm chế biến sâu để gia tăng giá trị kinh tế. Trong niên vụ 2025-2026, cà phê chế biến sâu xuất khẩu đạt khoảng 142.600 tấn với kim ngạch ước khoảng 1,5 tỷ USD, tăng khoảng 15% về khối lượng và 14% về giá trị so với niên vụ trước.

Theo Bộ Công Thương, cà phê chế biến trong 6 tháng đầu năm 2026 chỉ chiếm khoảng 8% khối lượng xuất khẩu nhưng đóng góp tới 17-17,5% tổng kim ngạch, cho thấy tiềm năng gia tăng giá trị rất lớn từ phân khúc này. Lãnh đạo VICOFA cũng cho biết các doanh nghiệp xuất khẩu trong nước đang quyết tâm đẩy mạnh đầu tư vào chế biến sâu để giảm dần tỷ lệ xuất khẩu cà phê nhân thô, dù hiện tại các doanh nghiệp FDI vẫn đang chiếm phần lớn kim ngạch xuất khẩu của nhóm sản phẩm này.

Song song với chế biến sâu, việc thích ứng với các tiêu chuẩn quốc tế khắt khe, đặc biệt là Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR), được xác định là trụ cột quan trọng để phát triển bền vững trong niên vụ 2026-2027. VICOFA định hướng sẽ phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các tổ chức liên quan xây dựng và triển khai kế hoạch hành động quốc gia thích ứng với EUDR giai đoạn 2026-2030.

Thực tế ghi nhận các lô hàng đáp ứng yêu cầu EUDR hiện được các nhà rang xay châu Âu săn đón và nhận mức giá cộng thêm khoảng 50 USD/tấn. Điều này mang lại lợi thế cạnh tranh đáng kể, giúp hạt cà phê Việt Nam khẳng định chất lượng, khả năng truy xuất nguồn gốc và giữ vững thị phần tại các thị trường lớn như EU, Mỹ, Nhật Bản và Trung Quốc.