Sáng ngày 22/10/2026, tại Hà Nội, Tạp chí điện tử Kinh tế Chứng khoán Việt Nam và Hệ sinh thái Truyền thông Tài chính Người Quan Sát đã phối hợp tổ chức Hội thảo “Khơi thông dòng vốn, giải phóng nguồn lực cho mục tiêu tăng trưởng hai con số”. Sự kiện quy tụ đại diện các cơ quan quản lý, chuyên gia kinh tế - tài chính, lãnh đạo ngân hàng, quỹ đầu tư cùng cộng đồng doanh nghiệp nhằm nhận diện những điểm nghẽn cốt lõi và đề xuất giải pháp thiết thực đưa nguồn lực vào sử dụng hiệu quả.

Yêu cầu cấp bách trong đa dạng hóa nguồn vốn và định hình lại cấu trúc tài chính

Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Nguyễn Viết Việt, Tổng Biên tập Tạp chí điện tử Kinh tế Chứng khoán Việt Nam nhấn mạnh, nền kinh tế đang hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045. Để đạt được điều này, bên cạnh việc gia tăng tín dụng, bài toán đặt ra là phải tháo gỡ các vướng mắc về pháp lý, đất đai và thủ tục hành chính đang làm đình trệ dự án. Sức mua và khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế hiện vẫn còn hạn chế, do đó, khơi thông dòng vốn cần đi đôi với cải thiện sức cầu và bảo đảm sự vận hành đồng bộ giữa thể chế, đầu tư và thị trường vốn.

Làm rõ hơn về bức tranh nhu cầu vốn, TS. Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng ban Chính sách, Chiến lược Trung ương cho biết, trong 5 năm tới, nền kinh tế cần hơn 12,5 triệu tỷ đồng vốn đầu tư. Đứng trước nhu cầu khổng lồ này, hệ thống tài chính cần đa dạng hóa nguồn huy động, chấm dứt việc phụ thuộc quá lớn vào hệ thống ngân hàng. TS. Hiển chỉ rõ yêu cầu tháo gỡ điểm nghẽn để phát triển thị trường chứng khoán, đặc biệt là thu hút nhà đầu tư tổ chức và dòng vốn ngoại sau khi thị trường được nâng hạng. Bên cạnh đó, cần chú trọng mở rộng kênh tiếp cận vốn cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, khai thác nguồn lực đất đai, nguồn lực trong dân và huy động vốn quốc tế cho hạ tầng.

Đồng tình với quan điểm này, TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV chỉ ra rằng, để đạt mức tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026 - 2030, vốn đầu tư toàn xã hội cần duy trì tốc độ tăng 13 - 15%/năm, tương đương 280 - 300 tỷ USD/năm (đóng góp 40 - 42% vào tăng trưởng). Do ngân sách Nhà nước chỉ đáp ứng khoảng 22% tổng nhu cầu vốn, khu vực tư nhân sẽ giữ vai trò chủ đạo. TS. Lực đề xuất đẩy mạnh huy động vốn ngoài ngân hàng như thị trường cổ phiếu, trái phiếu doanh nghiệp, đồng thời khai thác triệt để các nguồn lực mới từ tài chính xanh, thị trường carbon, kiều hối, du lịch và thặng dư thương mại gắn liền với đổi mới sáng tạo công nghệ.

Diện mạo vĩ mô, bài toán giải ngân đầu tư công và áp lực thị trường trái phiếu

Nhìn nhận về chất lượng và tính bền vững của nền kinh tế, TS. Nguyễn Thị Ngọc Hà, Chuyên gia tài chính cảnh báo về sự phụ thuộc lớn vào khu vực FDI trong khi khối doanh nghiệp nhỏ và vừa trong nước vẫn đang chật vật. Một trong những rào cản lớn nhất hiện nay là tiến độ giải ngân đầu tư công chậm chạp. Tính đến hết quý III/2026, tỷ lệ giải ngân mới đạt 62,9% kế hoạch (khối cơ quan trung ương đạt 44,1%, địa phương đạt 73,6%). Đáng chú ý, mặc dù vốn đầu tư thực hiện tăng khoảng 15% theo giá hiện hành, nhưng mức tăng theo giá so sánh thực tế chỉ đạt 7,6%.

Nền kinh tế có độ mở lớn của Việt Nam cũng đang đối mặt với nhiều áp lực từ bên ngoài. Theo TS. Hà, chênh lệch lợi suất trái phiếu chính phủ giữa Việt Nam và Mỹ đang thu hẹp, thậm chí chuyển sang âm, gây sức ép lớn lên tỷ giá và dòng vốn ngoại.

Để giải quyết bài toán này, chuyên gia nhấn mạnh nguyên tắc ổn định vĩ mô phải đi đôi với khơi thông nguồn lực. Giải pháp trước mắt là điều hành tỷ giá linh hoạt có kiểm soát, củng cố dự trữ ngoại hối, giảm chi phí tiếp cận vốn và đẩy nhanh hoàn thuế cho doanh nghiệp. Đối với thị trường trái phiếu doanh nghiệp, cần rà soát kỹ lưỡng nghĩa vụ thanh toán gốc, lãi trong 12 tháng tới, đánh giá dòng tiền của từng đơn vị để có phương án xử lý phù hợp. Về dài hạn, nền kinh tế cần tăng cường sợi dây liên kết giữa doanh nghiệp nội địa và khối FDI để phát triển chuỗi cung ứng.

Cấp thiết tháo gỡ điểm nghẽn pháp lý để phục hồi thị trường bất động sản

Thực tiễn cho thấy dòng vốn đang bị ách tắc nghiêm trọng tại thị trường bất động sản do các rào cản pháp lý bủa vây. Luật sư Phạm Thanh Tuấn, Trọng tài viên VietJac, Cố vấn cấp cao Hello Legal cho biết cả nước hiện có 4.619 dự án gặp vướng mắc với tổng vốn liên quan lên đến khoảng 3,9 triệu tỷ đồng. Các vướng mắc tập trung vào 4 nhóm: thiếu điều kiện về đất ở, dự án có vi phạm, dự án BT chuyển tiếp và xác định giá đất.

Dù các Nghị quyết mới của Quốc hội và Chính phủ đã tạo cơ sở xử lý (như Hà Nội thí điểm thành công 298 dự án quy mô 1.530ha; Hải Phòng xử lý 239/249 dự án; Huế xử lý 161/171 dự án), việc thực thi vẫn gặp khó do một dự án thường vướng nhiều thủ tục đan xen. Luật sư Tuấn đề xuất cần tăng dư địa và trao thêm thẩm quyền cho UBND cấp tỉnh để xử lý các dự án không gây thất thoát ngân sách, phân định rõ sai phạm vụ lợi với vi phạm mang tính thủ tục. Riêng với dự án BT, cần xem xét xử lý trách nhiệm cá nhân song song với quá trình thanh toán, tránh tâm lý e ngại trách nhiệm làm ách tắc dự án.

Nhà báo Phạm Nguyễn Toan, Phó Chủ tịch VNREA, Tổng Biên tập Tạp chí điện tử Bất động sản Việt Nam đúc kết, thị trường bất động sản đang đối diện 3 "hòn đá tảng": pháp lý dự án tắc nghẽn, niềm tin suy giảm và lãi suất cao. Doanh nghiệp không thiếu vốn nhưng vì chưa hoàn tất thủ tục giao đất, quy hoạch nên không thể tiếp cận tín dụng, trong khi cơ cấu sản phẩm lại đang dư thừa phân khúc cao cấp, khan hiếm nhà ở xã hội và nhà ở thương mại vừa túi tiền.

Để khơi thông, ông Toan kiến nghị rút ngắn thời gian thẩm định, cấp phép, và thống nhất phương pháp định giá đất. Về mặt dòng tiền, tín dụng cần được phân loại theo mức độ rủi ro, pháp lý dự án và uy tín chủ đầu tư; đồng thời đề xuất tung ra các gói vay lãi suất cố định dài hạn cho nhà ở xã hội. Đặc biệt, bản thân các doanh nghiệp phải chủ động cơ cấu lại danh mục, tập trung vào sản phẩm đáp ứng nhu cầu thực, qua đó kích hoạt lại hoạt động xây dựng và kéo theo sự phục hồi của hàng loạt ngành kinh tế liên đới.