Đổi mới canh tác, nâng cao chất lượng nông sản

Theo Báo Ninh Bình, không khí lao động khẩn trương, tất bật đang hiện hữu trên những cánh đồng, thửa ruộng của bà con nông dân xã Đồng Thái. Trong vụ Đông năm nay, xã phấn đấu gieo trồng 294ha. Để hoàn thành mục tiêu này, ngay từ đầu vụ, địa phương đã tập trung tuyên truyền, vận động và hướng dẫn bà con tích cực tham gia sản xuất theo đúng khung thời vụ. Các loại cây trồng chủ lực được lựa chọn gồm lạc, khoai tây, ngô ngọt, rau màu các loại… Đến nay, diện tích sản xuất vụ Đông của xã đạt khoảng 95% kế hoạch.

Ông Phạm Văn Thượng, Phó Giám đốc HTX Nông nghiệp Phú Lâm, xã Đồng Thái cho biết: Trong vụ Đông năm nay, HTX có kế hoạch gieo trồng 84ha, trong đó có 51ha trên đất 2 lúa. Ngay từ đầu vụ, HTX đã đôn đốc bà con triển khai sản xuất căn cứ vào tình hình thời tiết và mùa vụ. Đồng thời, HTX hỗ trợ quá trình làm đất, cung ứng giống, hướng dẫn kỹ thuật, phòng trừ sâu bệnh… Đặc biệt, HTX khuyến khích bà con đưa vào sản xuất những giống cây trồng có đầu ra ổn định như ngô ngọt, đậu đỗ. Đến nay, sản xuất vụ Đông của HTX cơ bản bảo đảm tiến độ theo kế hoạch, các loại cây trồng đều sinh trưởng và phát triển tốt.

Không chỉ chú trọng bảo đảm tiến độ sản xuất, nhiều địa phương còn định hướng phát triển vụ Đông theo hướng an toàn, nâng cao hiệu quả kinh tế. Tại HTX Nam Cường, xã Yên Cường, từ năm 2016, HTX đã vận động các thành viên tổ chức sản xuất rau an toàn. Theo đó, quy trình sản xuất được quản lý chặt chẽ từ khâu làm đất, lựa chọn giống đến phòng trừ sâu bệnh. Việc sử dụng phân bón hữu cơ, hạn chế tối đa thuốc trừ sâu và phân bón hóa học cũng được bà con đồng loạt hưởng ứng. Nhờ vậy, năng suất và chất lượng cây trồng được nâng lên rõ rệt. Bà Nguyễn Thị Lúy, thôn Tâm Bình, xã Yên Cường cho biết: Nhà tôi trồng khoai tây, có sử dụng phân bón hữu cơ nên cây trồng sinh trưởng, phát triển tốt. Năm ngoái, năng suất khoai tây đạt từ 8 đến 9 tạ/sào, đem lại nguồn thu ổn định cho người nông dân.

Chia sẻ về quá trình sản xuất vụ Đông năm nay, ông Nguyễn Văn Dự, Chủ tịch HĐQT HTX Nam Cường, xã Yên Cường cho biết, nền nhiệt độ năm nay cao hơn mọi năm. Vì vậy, bên cạnh việc bảo đảm vật tư và hệ thống tưới tiêu, HTX còn khuyến khích bà con chuẩn bị, kiểm tra và dự phòng 10% lượng giống để chủ động gieo trồng trong khung thời vụ. Cùng với đó, HTX vận động người dân sản xuất theo hướng an toàn, sử dụng phân bón hữu cơ, màng phủ nilon và hệ thống tưới tự động nhằm nâng cao hiệu quả canh tác.

Mở rộng liên kết, gia tăng giá trị nông sản

Năm 2026, xã Yên Cường phấn đấu gieo trồng 565ha cây vụ Đông, trong đó khoai tây chiếm 320ha; các loại cây trồng khác như ngô, khoai lang, rau đậu tiếp tục được duy trì sản xuất. Cùng với việc ổn định diện tích, xã tăng cường khảo nghiệm, lựa chọn các giống cây trồng mới phù hợp với điều kiện địa phương để thay thế những giống cũ đã thoái hóa. Đặc biệt, địa phương chú trọng xây dựng các chuỗi liên kết nhằm tạo đầu ra ổn định, bền vững cho sản phẩm của người dân.

Bà Vũ Thị Hiển, cán bộ Phòng Kinh tế xã Yên Cường cho biết: Xã cũng tiến hành quy hoạch các vùng chuyên canh cây vụ Đông, gắn với hệ thống giao thông và thủy lợi thuận tiện cho việc tưới tiêu. Bên cạnh đó, địa phương tăng cường tuyên truyền, tập huấn, nhân rộng các mô hình trình diễn sản xuất phân hữu cơ phục vụ cây vụ Đông, giúp người dân nhận thức rõ hơn về hiệu quả của phương thức sản xuất bền vững gắn với bảo vệ môi trường. Nhờ đó, trong vụ Đông năm 2025, giá trị bình quân trên một đơn vị diện tích đất canh tác đạt trên 180 triệu đồng/ha.

Tuy nhiên, quá trình sản xuất vụ Đông vẫn đặt người nông dân trước nhiều thách thức như thời tiết diễn biến thất thường, giá vật tư biến động, đầu ra nông sản thiếu ổn định và phụ thuộc lớn vào thị trường. Trước thực tế đó, ngành nông nghiệp đã có những chỉ đạo sát sao nhằm định hướng sản xuất, hỗ trợ các địa phương chủ động ứng phó với khó khăn. Đồng chí Lã Quốc Tuấn, Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh đã phối hợp với các đơn vị xã, phường xây dựng kế hoạch cụ thể, tham mưu Sở Nông nghiệp và Môi trường ban hành hướng dẫn về quy trình, kỹ thuật gieo trồng, lựa chọn nhóm cây trồng phù hợp và các biện pháp canh tác. Trên cơ sở đó, các địa phương căn cứ điều kiện thực tế để xây dựng kế hoạch gieo trồng vụ Đông đúng khung thời vụ, lựa chọn đúng đối tượng cây trồng, hướng tới đạt hiệu quả cao nhất và bảo đảm nguồn cung cho thị trường.

"Thực hiện chủ trương chỉ đạo của tỉnh và Sở Nông nghiệp và Môi trường, Chi cục bám sát định hướng sản xuất theo quy trình an toàn, khuyến khích các địa phương, hộ sản xuất và doanh nghiệp áp dụng quy trình sản xuất theo hướng hữu cơ hoặc hữu cơ để bảo đảm chất lượng, an toàn vệ sinh thực phẩm và bảo vệ môi trường. Đồng thời, các chương trình hỗ trợ mô hình sản xuất vụ Đông được gắn với kế hoạch khuyến nông hằng năm, trong đó chú trọng xây dựng các mô hình điểm làm cơ sở để nhân rộng", đồng chí Lã Quốc Tuấn chia sẻ thêm.

Để nâng cao hiệu quả sản xuất vụ Đông, ngành nông nghiệp tập trung khuyến khích, hỗ trợ và mở rộng các mô hình liên kết với doanh nghiệp trong sản xuất, tiêu thụ sản phẩm cây vụ Đông hàng hóa. Cùng với đó, đẩy mạnh phát triển các mô hình nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp sạch, an toàn nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường; nhân rộng những mô hình áp dụng quy trình kỹ thuật tiên tiến, biện pháp thâm canh bền vững trong điều kiện biến đổi khí hậu, gắn với quản lý chất lượng sản phẩm theo chuỗi. Các địa phương cũng tăng cường tuyên truyền, vận động nông dân sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật được phép lưu hành; đồng thời hướng dẫn sử dụng phối hợp các loại phân bón một cách cân đối, hợp lý, giảm lượng phân vô cơ và thuốc bảo vệ thực vật hóa học, tăng cường sử dụng phân bón hữu cơ, phân hữu cơ vi sinh và thuốc bảo vệ thực vật sinh học.