Mở rộng hàng loạt danh mục bệnh lý

Thay vì giới hạn ở 252 bệnh thuộc 16 nhóm như quy định hiện hành, dự thảo mới đề xuất bổ sung thêm khoảng 120 bệnh và nhóm bệnh, nâng tổng số lên 372 danh mục được kê đơn ngoại trú trên 30 ngày (tối đa 90 ngày). Sự điều chỉnh này được đưa ra sau khi các cơ sở y tế ghi nhận thực tế nhiều bệnh nhân mắc bệnh lý phổ biến phải liên tục đến viện hàng tháng chỉ để nhận đơn thuốc định kỳ.

Nổi bật trong đợt bổ sung này là nhóm bệnh hệ tuần hoàn với 46 bệnh lý mới như: suy tim, xơ vữa động mạch, rung nhĩ, dị tật bẩm sinh vách tim và suy tĩnh mạch mạn tính. Kế đến, nhóm bệnh da liễu và mô dưới da cũng được tăng thêm 34 bệnh, bao gồm lupus ban đỏ thể da, nấm móng, bạch biến, rụng tóc từng mảng và sẹo lồi.

Bên cạnh đó, các bệnh lý ung thư và huyết học (như u lympho, đa u tủy, bạch cầu, thiếu máu do thiếu sắt), bệnh hô hấp (điển hình là bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính - COPD vốn ảnh hưởng tới hàng triệu người), và nhóm nội tiết, chuyển hóa (tiền đái tháo đường, rối loạn lipid máu) đều được đưa vào diện xem xét cấp thuốc dài ngày.

Gỡ khó cho người bệnh đa bệnh lý và linh hoạt trong kê đơn

Một trong những bất cập lớn nhất được các bệnh viện tuyến dưới chỉ ra là tình trạng "bệnh chính chờ bệnh phụ". Điển hình như một người bệnh đái tháo đường có thể được kê đơn thuốc 90 ngày, nhưng bệnh rối loạn mỡ máu đi kèm lại không có mã trong danh mục, khiến họ vẫn phải vất vả tái khám hàng tháng để lấy thuốc mỡ máu.

Để giải quyết triệt để nút thắt này, dự thảo mới cho phép bác sĩ căn cứ vào tình trạng lâm sàng để quyết định kê đơn cùng thời hạn (tối đa 90 ngày) cho cả các bệnh mạn tính đi kèm, miễn là bệnh đã được chẩn đoán và đang điều trị ổn định. Việc này giúp giảm đáng kể thời gian đi lại, chờ đợi cho người cao tuổi và nhóm bệnh nhân đa bệnh lý.

Hơn thế nữa, quy định về kê đơn đa chuyên khoa cũng được nới lỏng. Thông tư cũ bắt buộc gộp chung tất cả chỉ định vào một đơn thuốc duy nhất, gây khó khăn về trách nhiệm pháp lý cho bác sĩ ký cuối cùng và làm ách tắc hệ thống bệnh án điện tử (HIS). Theo đề xuất mới, y bác sĩ được quyền linh hoạt kê đơn riêng theo từng chuyên khoa hoặc kê chung. Đổi lại, các cơ sở y tế sẽ phải chịu trách nhiệm rà soát tương tác, chống chỉ định và chống trùng lặp thuốc để bảo vệ an toàn tối đa cho bệnh nhân.

Thời gian kê đơn dựa trên đánh giá lâm sàng

Việc mở rộng danh mục cấp thuốc mang lại nhiều tiện ích, tuy nhiên các cơ quan chức năng cũng đặc biệt nhấn mạnh rằng không phải bệnh nhân nào mắc bệnh thuộc danh mục cũng mặc định được nhận thuốc đủ 90 ngày. Số ngày sử dụng của mỗi thuốc hoàn toàn phụ thuộc vào quyết định của bác sĩ điều trị, dựa trên mức độ ổn định và diễn tiến lâm sàng của từng cá nhân.

Giải thích về việc giữ nguyên mốc tối đa 90 ngày thay vì nới lỏng lên 180 ngày như một số đề xuất từ các Sở Y tế, đại diện cơ quan soạn thảo cho biết điều này tuân thủ thông lệ quốc tế và bối cảnh thực tiễn tại Việt Nam. Chu kỳ 3 tháng là khoảng thời gian tối ưu và an toàn nhất để người bệnh quay lại thực hiện các xét nghiệm sinh hóa, kiểm tra chức năng gan thận. Từ các chỉ số đó, bác sĩ mới có cơ sở khoa học để điều chỉnh liều lượng thuốc kịp thời, ngăn ngừa mọi rủi ro và biến chứng phát sinh.