Nhận diện nguy cơ và những sai lầm tuyệt đối phải tránh

Theo PGS.TS Hoàng Bùi Hải, Giám đốc Trung tâm Cấp cứu và Hồi sức tích cực (Bệnh viện Đại học Y Hà Nội), đuối nước có thể xảy ra với bất kỳ ai. Trẻ em không có người lớn giám sát, người không biết bơi, người quá tự tin vào khả năng bơi lội, người sử dụng rượu bia, ma túy hay người có bệnh lý nền (tim mạch, động kinh) đều thuộc nhóm có nguy cơ cao.

Khi phát hiện nạn nhân bị đuối nước, việc quan trọng nhất là nhanh chóng đưa nạn nhân lên bờ và tận dụng "thời gian vàng" để cấp cứu. Tuy nhiên, trong thực tế, nhiều người vẫn mắc phải sai lầm nghiêm trọng là vác ngược nạn nhân chạy vòng quanh hoặc thực hiện sơ cứu hóc dị vật (nghiệm pháp Heimlich) nhằm tống nước ra ngoài.

Các chuyên gia y tế đặc biệt lưu ý: tuyệt đối không dốc ngược nạn nhân. Hành động này không những không có tác dụng đẩy nước ra khỏi phổi mà chỉ khiến nước trong dạ dày chảy ra, làm lãng phí khoảng thời gian vàng quý giá để tiến hành ép tim và hô hấp nhân tạo cứu sống người bệnh.

Các bước sơ cứu chuẩn y khoa tại hiện trường

Ngay khi đưa người bị nạn lên vị trí bằng phẳng và thoáng khí, cần lập tức gọi sự hỗ trợ từ những người xung quanh và kiểm tra ngay tình trạng hơi thở, nhịp tim. Tùy theo tình trạng mà người cứu nạn thực hiện các bước sau:

Trường hợp nạn nhân còn thở: Hãy đặt họ ở tư thế nằm nghiêng. Tư thế này giúp đường thở thông thoáng, nếu nạn nhân nôn ói thì chất nôn sẽ thoát ra ngoài mà không trào ngược trở lại phổi. Sau đó, tiến hành cởi bỏ quần áo ướt, ủ ấm cơ thể và khẩn trương đưa nạn nhân đến cơ sở y tế.

Trường hợp nạn nhân ngừng thở, ngừng tuần hoàn: Cần lập tức tiến hành hô hấp nhân tạo kết hợp ép tim ngoài lồng ngực theo chu kỳ (30 lần ép tim, sau đó 2 lần thổi ngạt) theo các bước:

Bước 1: Khai thông đường thở bằng cách đặt nạn nhân nằm ngửa, nghiêng đầu sang một bên và dùng ngón tay móc sạch dị vật, đờm dãi trong miệng. Tiếp theo, đặt đầu nạn nhân thẳng, một tay để lên trán đẩy ra phía sau, tay kia nâng cằm để cổ được ưỡn tối đa.

Bước 2: Thổi ngạt. Một tay bịt kín mũi nạn nhân, tay còn lại đỡ cằm. Người cấp cứu hít một hơi thật sâu, dùng miệng ngậm kín miệng nạn nhân và thổi ngạt hai lần liên tiếp.

Bước 3: Ép tim ngoài lồng ngực. Đặt cườm tay lên vị trí giữa ngực nạn nhân (giữa hai núm vú hoặc dưới mỏm xương ức khoảng 1,5 cm), tay còn lại đặt lên trên và đan các ngón tay vào nhau. Tiến hành ép mạnh xuống với tốc độ nhanh khoảng 100 - 120 lần/phút.

Cần kiên trì thực hiện kỹ thuật ép tim và thổi ngạt liên tục, tuyệt đối không gián đoạn cho đến khi có nhân viên y tế hỗ trợ hoặc nạn nhân tự thở lại. Sau khi sơ cứu thành công, bắt buộc phải vận chuyển nạn nhân đến bệnh viện bằng xe chuyên dụng vì nguy cơ suy hô hấp do nước vào phổi vẫn có thể xảy ra.

Để phòng tránh những tai nạn thương tâm, công tác dự phòng luôn phải được đặt lên hàng đầu. Trẻ em khi vui chơi dưới nước cần được trang bị phao cá nhân và luôn có nhân viên cứu hộ hoặc người lớn giám sát chặt chẽ. Phụ huynh nên chủ động cho con em học bơi và rèn luyện các kỹ năng an toàn dưới nước càng sớm càng tốt. Đối với người lớn, tuyệt đối không xuống nước khi đã sử dụng rượu bia để đảm bảo an toàn cho chính bản thân và cộng đồng.