Trong những tháng đầu năm 2026, tình hình dịch bệnh tay chân miệng trên cả nước đang có diễn biến hết sức phức tạp. Số ca mắc tăng đột biến kèm theo sự xuất hiện của chủng virus EV71 có độc lực cao đã gây ra nhiều ca tử vong, đặt ngành y tế và cộng đồng vào trạng thái báo động đỏ.

Số ca mắc tăng gấp 5 lần và nỗi lo biến chứng nặng

Theo số liệu từ Bộ Y tế, trong gần 3 tháng đầu năm 2026, cả nước ghi nhận 25.094 trường hợp mắc bệnh tay chân miệng, trong đó có 4 ca tử vong. Con số này cao hơn gấp 5 lần so với cùng kỳ năm 2025. Đặc biệt, khu vực phía Nam đang là tâm dịch khi chiếm tới 71,9% tổng số ca mắc cả nước. Tại TP.HCM, tính đến hết tuần 11 năm 2026, số ca bệnh nặng (từ độ 2B trở lên) đã tăng gấp 4,6 lần so với năm trước.

Đáng lo ngại hơn, kết quả giám sát tác nhân gây bệnh cho thấy sự xuất hiện của chủng virus Enterovirus 71 (EV71) chiếm khoảng 25% mẫu khảo sát. Đây là chủng virus có độc lực cao, lây lan nhanh và dễ gây biến chứng thần kinh, hô hấp nghiêm trọng. ThS.BS Lê Hồng Nga - Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP.HCM (HCDC) nhận định, sự lưu hành của EV71 phản ánh nguy cơ gia tăng các ca diễn tiến nặng trong thời gian tới.

Nhận diện sớm dấu hiệu nguy hiểm để tránh bỏ lỡ "thời điểm vàng"

Bệnh tay chân miệng thường gặp ở trẻ dưới 10 tuổi, trong đó nhóm từ 1-5 tuổi chiếm đa số. ThS.BS Nguyễn Tiến Thành, thành viên Hội Da liễu Việt Nam, lưu ý rằng sai lầm phổ biến của phụ huynh là đợi khi trẻ phát ban rõ mới nghĩ đến bệnh. Thực tế, nhiều trẻ chỉ sốt, quấy khóc hoặc loét miệng khiến cha mẹ dễ nhầm lẫn với viêm họng thông thường.

Bác sĩ CKI Bạch Thị Chính, Giám đốc Y khoa Hệ thống Tiêm chủng VNVC, nhấn mạnh bệnh có thể diễn tiến rất nhanh. Phụ huynh cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện một trong các dấu hiệu cảnh báo sau:

Giật mình, hốt hoảng, chới với (đây là biểu hiện quan trọng của biến chứng thần kinh).

Sốt cao kéo dài, khó hạ bằng các thuốc thông thường.

Ngủ li bì, lừ đừ hoặc quấy khóc bất thường.

Run giật tay chân, đi không vững.

Nôn ói nhiều, bỏ bú, ăn uống kém rõ rệt.

Khi xác định trẻ mắc bệnh, cần cho trẻ nghỉ học và cách ly tại nhà ít nhất 7-10 ngày. Trong quá trình chăm sóc, tuyệt đối không làm vỡ các nốt phỏng để tránh nhiễm trùng và lây lan, đồng thời đảm bảo dinh dưỡng với thức ăn mềm, dễ nuốt.

Nguyên tắc "3 sạch" và kỳ vọng từ vắc xin mới

Trong bối cảnh bệnh chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, việc chủ động phòng ngừa là giải pháp then chốt. Ngành y tế khuyến cáo người dân thực hiện nghiêm ngặt nguyên tắc "3 sạch":

Ăn uống sạch: Ăn chín, uống sôi, vật dụng ăn uống phải được rửa sạch.

Ở sạch: Giữ nhà cửa, đồ chơi và các bề mặt tiếp xúc (tay nắm cửa, sàn nhà) luôn sạch sẽ bằng xà phòng hoặc chất tẩy rửa thông thường.

Bàn tay sạch: Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh và sau khi chăm sóc trẻ.

Bên cạnh việc giữ vệ sinh, một tin vui cho cộng đồng là vào tháng 3/2026, Bộ Y tế đã phê duyệt vắc xin phòng bệnh tay chân miệng. Đây được kỳ vọng là "vũ khí" quan trọng giúp giảm nguy cơ bệnh nặng và bảo vệ sức khỏe trẻ em trước những diễn biến phức tạp của dịch bệnh.

Trước tình hình này, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) đã gửi công văn khẩn yêu cầu các cơ sở y tế tăng cường công tác thu dung, điều trị, chuẩn bị đầy đủ thuốc, vật tư thiết bị để sẵn sàng ứng phó, hạn chế tối đa các ca tử vong.