Trẻ em dưới 16 tuổi có thể không được đăng bài, bình luận trên mạng xã hội theo dự thảo mới
Tại hội nghị lấy ý kiến diễn ra chiều 23/7 do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức, dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 147/2024/NĐ-CP về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ internet và thông tin trên mạng đã công bố nhiều điểm siết chặt quan trọng. Mục tiêu cốt lõi của những thay đổi này là tạo dựng một môi trường pháp lý lành mạnh, chuyên nghiệp, đồng thời nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và bảo vệ tối đa quyền lợi của trẻ em trước những rủi ro trên không gian số.
Theo đề xuất mới, trẻ dưới 16 tuổi sẽ không được tự đăng ký tài khoản mạng xã hội. Thay vào đó, việc đăng ký phải do cha mẹ hoặc người giám hộ thực hiện, đi kèm với việc xác thực qua số điện thoại di động đăng ký tại Việt Nam. Đáng chú ý, tài khoản của trẻ em sẽ bị giới hạn nghiêm ngặt các tính năng tương tác. Cụ thể, cơ quan soạn thảo nhấn mạnh rằng "tài khoản trẻ em dưới sự giám sát của bố mẹ và người giám hộ chỉ xem được các nội dung, không được đăng bài, tương tác, bình luận, chia sẻ". Bên cạnh đó, các nền tảng phải thiết lập mặc định quyền riêng tư ở mức cao nhất, chủ động ngăn chặn nội dung độc hại và tích hợp hệ thống tự động xác định độ tuổi để phân phối nội dung phù hợp.
Góc nhìn từ doanh nghiệp công nghệ và bài toán thực thi
Dù đánh giá cao nỗ lực bảo vệ trẻ em của cơ quan quản lý, các doanh nghiệp cung cấp nền tảng xuyên biên giới như Meta hay TikTok lại bày tỏ nhiều băn khoăn về tính khả thi của một số quy định, đặc biệt là lệnh cấm hoàn toàn tính năng tương tác và thời hạn chuyển tiếp 120 ngày. Đại diện Meta cho rằng việc cấm tuyệt đối các hoạt động tương tác sẽ khiến hệ thống thiếu đi dữ liệu hành vi cần thiết để nhận diện độ tuổi người dùng. "Nếu trẻ em chỉ được sử dụng mạng xã hội một cách thụ động, các nền tảng sẽ không còn tín hiệu hành vi cần thiết để nhận diện người dùng là trẻ em", đại diện Meta phân tích, đồng thời cảnh báo điều này có thể đẩy trẻ vào tình trạng khai báo sai tuổi để dùng tài khoản thông thường, từ đó mất đi các lớp bảo vệ chuyên biệt.
Thay vì cấm đoán hoàn toàn, Meta đề xuất áp dụng các giải pháp linh hoạt hơn như thiết lập quyền riêng tư mặc định ở mức cao, lọc nội dung, giới hạn thời gian, hạn chế tin nhắn và cung cấp công cụ giám sát cho phụ huynh, khẳng định rằng "Cách làm này hiệu quả hơn nhiều so với quy định cấm". Đồng quan điểm, đại diện TikTok cũng kiến nghị xem xét lại thời hạn chuyển tiếp 120 ngày vì quá ngắn đối với các thay đổi kỹ thuật lớn, đề xuất kéo dài từ 6 tháng đến một năm để các doanh nghiệp có đủ thời gian tuân thủ và hoàn thiện hệ thống kỹ thuật.
Ghi nhận từ cơ quan quản lý nhà nước
Lý giải về những đề xuất siết chặt này, đại diện ban soạn thảo cho biết các quy định được đúc rút từ kinh nghiệm quốc tế và thực trạng đáng báo động tại Việt Nam. Theo ông Lê Quang Tự Do, Cục trưởng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử, việc trẻ em tham gia bình luận hay tương tác tự do dễ dẫn đến những hệ lụy nặng nề về tâm lý cũng như nguy cơ sập bẫy lừa đảo trực tuyến. Thực tế cho thấy "Hiện nay, tình trạng trẻ em bị bắt nạt trên không gian mạng thông qua các bình luận, thậm chí từ chính bạn bè cùng lớp, diễn ra khá phổ biến".
Tuy nhiên, trước những góp ý xác đáng từ phía các doanh nghiệp công nghệ, cơ quan soạn thảo đã thể hiện tinh thần cầu thị và lắng nghe. Ban quản lý cho biết sẽ tiếp tục nghiên cứu các phương án khả thi hơn, bao gồm việc tạo cơ chế để phụ huynh gắn nhãn tài khoản hỗ trợ trẻ em giúp nền tảng dễ dàng nhận diện, cũng như xem xét điều chỉnh thời gian chuyển tiếp phù hợp hơn để đảm bảo tính thực tiễn và hiệu quả khi văn bản chính thức đi vào cuộc sống.








