Dấu ấn tăng trưởng và những thách thức đặt ra

Tại Hội nghị quán triệt và triển khai các kế hoạch, chương trình hành động của Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà trình bày Chương trình hành động triển khai Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới. Theo bà Vũ Thu Hà, Hà Nội có nhiều lợi thế để phát triển du lịch nhờ vị thế là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, đồng thời là trung tâm kinh tế, văn hóa, giáo dục, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Với lịch sử hàng nghìn năm, Hà Nội sở hữu hệ thống di sản văn hóa phong phú, nhiều làng nghề truyền thống, nền ẩm thực đặc sắc, các loại hình nghệ thuật cùng nguồn lực sáng tạo của cộng đồng. Đây là những nền tảng quan trọng để phát triển du lịch văn hóa - di sản và du lịch sáng tạo. Giai đoạn 2023-2025, du lịch Hà Nội ghi nhận tốc độ phục hồi và tăng trưởng đáng kể. Lượng khách đến Thủ đô tăng bình quân 17% mỗi năm, khách quốc tế tăng 29,6%/năm, trong khi tổng thu từ khách du lịch tăng bình quân 19,6%/năm.

Riêng năm 2025, Hà Nội đón 33,81 triệu lượt khách, gồm 7,92 triệu khách quốc tế và 25,89 triệu khách nội địa. Tổng thu từ du lịch đạt khoảng 134.500 tỷ đồng, đóng góp tổng hợp gần 7% vào GRDP của thành phố. Đến nay, Hà Nội có 3.769 cơ sở lưu trú với hơn 72.400 phòng; trong đó có 48 cơ sở lưu trú, khách sạn từ 4-5 sao với khoảng 11.200 phòng. Thành phố cũng có hơn 2.000 doanh nghiệp lữ hành quốc tế, 593 doanh nghiệp lữ hành nội địa, hơn 10.600 hướng dẫn viên và khoảng 140 khu, điểm tham quan du lịch.

Nhiều sản phẩm đặc trưng từng bước được hình thành như du lịch văn hóa - di sản, MICE, du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp, nông thôn, phố đi bộ, phố ẩm thực và du lịch đêm. Tuy nhiên, du lịch Hà Nội vẫn còn những hạn chế. Mức chi tiêu của du khách chưa tương xứng với tiềm năng; sản phẩm du lịch còn phân tán, thiếu các tổ hợp vui chơi, giải trí quy mô lớn và hệ thống cơ sở lưu trú cao cấp. Công tác xúc tiến quốc tế, chuyển đổi số, liên kết giữa các ngành và các địa phương vẫn cần được tăng cường.

Chương trình hành động của Hà Nội xác định phát triển du lịch theo hướng chuyển từ khai thác tài nguyên sang kiến tạo những giá trị mới, đồng thời chuyển trọng tâm từ tăng trưởng về số lượng sang chất lượng, hiệu quả, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh. Thành phố xác định văn hóa Thăng Long - Hà Nội, hệ thống di sản, nghệ thuật, ẩm thực, làng nghề và sức sáng tạo của người dân là nền tảng để xây dựng hệ sinh thái kinh tế du lịch.

Kiến tạo chiến lược và hệ sinh thái du lịch xanh

Đến năm 2030, Hà Nội đặt mục tiêu trở thành một trong những trung tâm du lịch hàng đầu cả nước, một trong ba cực tăng trưởng du lịch quốc gia và là trung tâm du lịch văn hóa - di sản, sáng tạo có vị thế trong khu vực và quốc tế. Theo mục tiêu đề ra, đến năm 2030, Thủ đô phấn đấu đón 47,5-50,8 triệu lượt khách, trong đó khách quốc tế đạt 13,3-15,3 triệu lượt. Tổng thu từ khách du lịch dự kiến đạt 227.000-250.000 tỷ đồng, đóng góp tổng hợp của du lịch vào GRDP đạt 7,5-8% và tăng thêm tối thiểu 10.000 phòng lưu trú.

Hà Nội cũng đặt mục tiêu hình thành 3 khu du lịch quốc gia gồm khu vực hồ Hoàn Kiếm - phụ cận và phố cổ Hà Nội; khu du lịch Ba Vì; khu di tích quốc gia đặc biệt và thắng cảnh Hương Sơn. Bên cạnh đó, thành phố hướng tới xây dựng ít nhất 3 làng nghề, làng cổ trở thành điểm đến chất lượng cao có thương hiệu quốc tế, gồm Vạn Phúc, Bát Tràng và Đường Lâm. Khoảng 70% khu, điểm du lịch trọng điểm sẽ được số hóa và kết nối dữ liệu.

Để đạt các mục tiêu đề ra, Hà Nội xác định 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm. Trong đó, thành phố sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách; khai thác các cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô; tăng cường hợp tác công - tư và thu hút các nhà đầu tư chiến lược. Hà Nội cũng định hướng mở rộng các đường bay quốc tế, nghiên cứu những chính sách hỗ trợ du khách, phát triển kinh tế đêm và xây dựng thêm các không gian du lịch, giải trí, thương mại.

Về hạ tầng, thành phố tập trung phát triển 4 cực du lịch gồm khu vực hồ Hoàn Kiếm - hồ Tây, Ba Vì - Sơn Tây, Hương Sơn và Sóc Sơn. Đồng thời, Hà Nội kêu gọi đầu tư vào các khu vui chơi giải trí, khách sạn cao cấp, công viên chuyên đề, tổ hợp Safari và các trung tâm công nghiệp văn hóa. Các sản phẩm du lịch cũng được cơ cấu lại theo ba nhóm gồm sản phẩm chủ lực, sản phẩm có tiềm năng cần tiếp tục đầu tư và chuỗi sản phẩm liên kết ngành, liên kết vùng.

Trong đó, Hà Nội ưu tiên phát triển du lịch văn hóa - di sản gắn với công nghiệp văn hóa, du lịch MICE và sự kiện, du lịch ban đêm, trải nghiệm đô thị sáng tạo kết hợp ẩm thực, nghệ thuật và mua sắm. Đáng chú ý, thành phố dự kiến đưa nền tảng Hanoi Go vào vận hành, tạo một điểm chạm số thống nhất cho du lịch Hà Nội. Hệ sinh thái du lịch thông minh cũng sẽ được phát triển với các công nghệ như trợ lý du lịch AI đa ngôn ngữ, vé điện tử, thuyết minh tự động và các dịch vụ cá nhân hóa.

Trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, thực tế tăng cường, thực tế ảo, công nghệ 360 độ và 3D sẽ được nghiên cứu ứng dụng trong bảo tồn di sản, quản lý điểm đến và phát triển sản phẩm du lịch. Song song với chuyển đổi số, Hà Nội hướng tới xây dựng nền du lịch xanh, an toàn và bền vững thông qua quản lý dòng khách, sức chứa điểm đến, chất lượng dịch vụ, môi trường và mức độ hài lòng của du khách. Thành phố cũng định hướng giảm sử dụng nhựa, tiết kiệm năng lượng, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và từng bước triển khai các mô hình hướng tới Net Zero.

Không dừng ở mục tiêu năm 2030, Hà Nội đặt tầm nhìn đến năm 2045 đón 64-67 triệu lượt khách, trong đó khách quốc tế đạt 23-25 triệu lượt. Tổng thu từ du lịch dự kiến đạt 400.000-450.000 tỷ đồng, đóng góp khoảng 12-14% GRDP của thành phố. Thành phố cũng hướng tới việc hình thành thêm 2 khu du lịch quốc gia và số hóa, quản trị, kết nối dữ liệu đồng bộ tại 100% điểm đến nhằm tạo động lực phát triển dài hạn.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Vũ Thu Hà nhấn mạnh, phương châm tổ chức thực hiện Chương trình hành động được Thành ủy xác định là “rõ việc, rõ người, rõ thẩm quyền, rõ nguồn lực, rõ thời hạn và đặc biệt phải đo đếm được hiệu quả”. Tinh thần xuyên suốt của Chương trình hành động là chuyển từ khai thác sang kiến tạo; từ tăng trưởng theo số lượng sang tăng trưởng dựa trên chất lượng, thời gian lưu trú, mức chi tiêu, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh; lấy chuyển đổi số và chuyển đổi xanh làm hai động lực quan trọng để đưa du lịch Thủ đô phát triển bứt phá.