| "Bản đồ nông sản Việt" chính thức vận hành kết nối cung cầu Nâng tầm chế biến sâu, mở lối xuất khẩu tỷ đô cho nông sản Việt Quảng bá và xúc tiến sản phẩm OCOP: Đòn bẩy nâng giá trị nông sản Việt |
 |
| Toàn cảnh tọa đàm tọa đàm “Phát huy vai trò khuyến nông trong phát triển bền vững cây trồng chủ lực vùng Tây Nguyên”. |
Thách thức bền vững nông sản chủ lực
Tại tọa đàm “Phát huy vai trò khuyến nông trong phát triển bền vững cây trồng chủ lực vùng Tây Nguyên” ở Đắk Lắk. Nhiều chuyên gia, doanh nghiệp và nông dân đã cùng chia sẻ góc nhìn, đề xuất giải pháp nhằm đưa cà phê, hồ tiêu, sầu riêng của vùng phát triển theo hướng xanh, hiện đại và có trách nhiệm. Vùng Tây Nguyên, với diện tích gần 677.000 ha cà phê và hơn 170.000 ha hồ tiêu, sầu riêng, đang là trung tâm sản xuất nông sản hàng hóa lớn của cả nước. Những cây trồng chủ lực này đóng góp quan trọng vào kim ngạch xuất khẩu quốc gia.
Riêng 9 tháng năm 2025, Việt Nam xuất khẩu khoảng 1,25 triệu tấn cà phê đạt hơn 7 tỷ USD, tăng 11,7% về lượng và 62,2% về giá trị so với cùng kỳ. Sầu riêng và hồ tiêu cũng đạt lần lượt 2,6 tỷ USD và 1,2 tỷ USD. Niên vụ 2024–2025, xuất khẩu cà phê đạt trên 1,5 triệu tấn, kim ngạch 8,4 tỷ USD, tăng 1,8% về khối lượng và 55,5% về kim ngạch so với niên vụ 2023–2024. Giá xuất khẩu bình quân đạt 5.610 USD/tấn, tăng 52,7%, phản ánh xu hướng giá cà phê thế giới duy trì ở mức cao suốt niên vụ vừa qua. Đây là mức kim ngạch cao nhất trong các niên vụ từ trước đến nay, minh chứng vị thế ngày càng quan trọng của Việt Nam trên bản đồ cà phê thế giới.
Tuy nhiên, sản xuất nông nghiệp tại Tây Nguyên vẫn đối mặt nhiều thách thức. Quản lý mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói chưa đồng bộ; dư lượng thuốc bảo vệ thực vật khó kiểm soát; kỹ thuật canh tác chưa đồng bộ; liên kết chuỗi giá trị sản xuất – tiêu thụ còn lỏng lẻo. Biến đổi khí hậu và suy thoái đất đang ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và chất lượng sản phẩm. Những yêu cầu ngày càng cao về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và sản xuất bền vững đặt ra nhu cầu cấp thiết về một hệ thống hỗ trợ hiệu quả.
Hệ thống khuyến nông được xác định là “cầu nối” quan trọng, giúp chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, tư vấn quy trình sản xuất theo chuỗi giá trị và hình thành vùng nguyên liệu đạt chuẩn. Ông Phan Việt Hà, Phó Viện trưởng Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên nhấn mạnh, khuyến nông cần kết nối chặt chẽ với Nhà nước, doanh nghiệp, nhà khoa học và nông dân để tạo liên kết bền vững, tránh hoạt động độc lập và lạc nhịp trong chuỗi giá trị.
Giải pháp nâng cao chất lượng và giá trị
 |
| Chỉ 9 tháng năm 2025, Việt Nam xuất khẩu cà phê đạt gần 7 tỷ USD, sầu riêng 2,6 tỷ USD, hồ tiêu đạt 1,2 tỷ USD. |
Để vượt qua thách thức, các chuyên gia và doanh nghiệp đề xuất phát triển dựa trên ba trụ cột: ứng dụng khoa học – công nghệ, liên kết chuỗi giá trị và đào tạo nông dân chuyên nghiệp. Doanh nghiệp và hợp tác xã đóng vai trò dẫn dắt thị trường, trong khi khuyến nông đồng hành, tư vấn và kết nối các chủ thể trong chuỗi sản xuất.
Ông Đặng Bá Đàn, Phó Trưởng văn phòng thường trực phía Nam, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia nhấn mạnh, lực lượng khuyến nông phải được đào tạo, cập nhật kiến thức và chuyển đổi số. Việc phổ biến ứng dụng phần mềm, app thông minh cho nông dân giúp nâng cao hiệu quả canh tác, quản lý vùng trồng và truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Ngoài ra, việc đào tạo nông dân sử dụng công nghệ số hóa còn góp phần tạo ra các báo cáo sản xuất và phân tích dữ liệu chính xác, từ đó nâng cao năng lực hoạch định chiến lược sản xuất.
Bên cạnh đó, khuyến nông còn dẫn dắt chuyển đổi nông nghiệp xanh và số hóa, hỗ trợ phát triển chuỗi giá trị bền vững, bảo vệ môi trường và phát triển nhân lực nông thôn. Ông Đinh Văn Đang, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh Đắk Lắk, cho biết sẽ tiếp tục tham mưu và định hướng hỗ trợ nông dân về kỹ thuật trồng, chăm sóc cây trồng chủ lực, đồng thời kết nối nông dân với ứng dụng thông minh và quy trình cấp mã số vùng trồng, đặc biệt với sầu riêng và cà phê xuất khẩu.
Chiến lược phát triển đến năm 2030 của hệ thống khuyến nông ưu tiên 7 nhóm nhiệm vụ trọng tâm: chuyển đổi số, nông nghiệp xanh, đào tạo nông dân chuyên nghiệp và mở rộng hợp tác công – tư. Đây là cơ sở để hiện thực hóa mục tiêu “nông nghiệp sinh thái – nông thôn hiện đại – nông dân văn minh” tại Tây Nguyên, đồng thời nâng cao giá trị xuất khẩu nông sản Việt Nam, giữ vững vị thế trên thị trường quốc tế.
Việc nông dân được trang bị kiến thức về kỹ thuật canh tác, ứng dụng công nghệ thông minh và quản lý vùng trồng giúp tối ưu hóa năng suất, chất lượng sản phẩm và giảm chi phí vận hành. Nhờ đó, Việt Nam khai thác tối đa tiềm năng xuất khẩu cà phê, sầu riêng và hồ tiêu trong bối cảnh cạnh tranh quốc tế ngày càng gay gắt, đồng thời mở ra cơ hội nâng cao uy tín thương hiệu nông sản Việt trên thị trường toàn cầu.
