Trong những ngày gần đây, do ảnh hưởng của không khí lạnh tăng cường lệch về phía Đông kết hợp với địa hình đón gió của dãy Trường Sơn, khu vực từ Nam Quảng Trị đến Bình Định (theo địa giới cũ) xuất hiện nhiều đợt mưa dông rải rác. Từ đêm 13/3 đến sáng 14/3, lượng mưa có xu hướng tăng mạnh. Đặc biệt, Huế, Đà Nẵng và khu vực phía Đông tỉnh Quảng Ngãi ghi nhận lượng mưa to đến rất to.

Theo số liệu từ 19h ngày 13/3 đến 7h ngày 14/3, nhiều trạm quan trắc ghi nhận lượng mưa vượt 120mm. Cụ thể, trạm Phú Lộc (Huế) đạt 126mm; Bình Khương (Quảng Ngãi) 164mm; Bình An (Quảng Ngãi) 143mm; khu vực lưu vực hồ Hòa Trung (Đà Nẵng) 141,6mm và Đề Gi (Gia Lai) 120,1mm.

Đặc biệt, tại đỉnh Bạch Mã (Huế), lượng mưa đo được lên tới 462,4mm. Đây là mức mưa rất hiếm gặp trong thời kỳ mùa khô. Đỉnh Bạch Mã được biết đến là một trong những nơi có lượng mưa lớn tại Việt Nam.

Trong đợt mưa lũ lịch sử xảy ra ở miền Trung vào cuối tháng 10 và đầu tháng 11/2025, khu vực này đã ghi nhận những trận mưa cực đoan với lượng mưa trong một ngày đạt tới 1739,6mm. Con số này không chỉ trở thành kỷ lục lượng mưa ngày lớn nhất từng được ghi nhận tại Việt Nam, vượt qua mức kỷ lục trước đó tại Huế vào năm 1999, mà còn được xếp là trận mưa có cường độ lớn thứ hai trong lịch sử thế giới, chỉ đứng sau trận mưa xảy ra trên một hòn đảo thuộc Ấn Độ Dương vào năm 1966.

Theo nhiều chuyên gia, nguyên nhân khiến Bạch Mã trở thành nơi có lượng mưa lớn nhất Việt Nam là bởi địa hình đặc biệt. Dãy núi Bạch Mã nằm giữa ranh giới Huế và Đà Nẵng, được xem là nhánh cuối cùng của dãy Trường Sơn Nam vươn ra sát Biển Đông. Đỉnh cao nhất của dãy đạt khoảng 1.448m, chân núi chỉ cách bờ biển chừng 12-15km. Chính sự chênh lệch độ cao lớn trên quãng đường ngắn khiến Bạch Mã có địa hình rất dốc.

Thông thường, dãy Trường Sơn Nam kéo dài theo hướng Tây Bắc - Đông Nam. Tuy nhiên, tại khu vực Bạch Mã, địa hình lại uốn cong giống như một chiếc phễu và mở rộng về phía biển nên các sườn núi quay về phía Đông, Đông Nam và Đông Bắc. Vào mùa mưa, các sườn núi trực tiếp đón gió ẩm từ biển thổi vào. Khi các khối không khí mang nhiều hơi nước gặp các sườn núi dốc, chúng buộc phải bốc lên cao, làm nhiệt độ giảm nhanh và hơi nước ngưng tụ thành mây dày, tạo ra những trận mưa lớn kéo dài. Đây thường gọi là hiện tượng mưa địa hình.

Bạch Mã cũng có cấu trúc cong lõm hướng ra biển, các dãy núi thấp hơn phía trước như khu vực Lăng Cô và đèo Hải Vân, góp phần dẫn các luồng khí ẩm hội tụ về phía dãy Bạch Mã. Khi lượng không khí ẩm bị dồn nén và nâng lên theo sườn núi cao, quá trình ngưng tụ diễn ra mạnh mẽ, làm gia tăng lượng mưa tại khu vực đỉnh núi và các sườn đón gió.

Trái ngược với phía Đông ẩm ướt, khu vực phía Tây của dãy núi lại nằm trong vùng khuất gió. Vì vậy, Bạch Mã được xem như một ranh giới tự nhiên phân chia hai đặc điểm khí hậu rõ rệt: một bên là khu vực mưa nhiều, bên kia là vùng chịu tác động của gió phơn khô nóng.

Trong mùa mưa, thường từ tháng 9 đến tháng 12, khu vực Huế - Bạch Mã nằm gần dải Dải hội tụ nhiệt đới. Đây là nơi các luồng gió Đông Bắc lạnh ẩm từ phía Bắc và gió Đông - Đông Nam ẩm nóng từ vùng biển Nam Trung Bộ gặp nhau. Nhờ địa hình cao và hướng mở ra biển, sườn Bạch Mã trở thành điểm hội tụ của các dòng không khí này. Khi hai nguồn gió ẩm bị ép nâng lên độ cao trên 1.000m, quá trình ngưng kết hơi nước diễn ra mạnh và kéo dài, khiến lượng mưa tại đây thường cao hơn nhiều khu vực khác.

Dù nổi tiếng với những trận mưa kỷ lục những Bạch Mã cũng khiến du khách say mê bởi thiên nhiên tươi đẹp. Khu vực này thuộc Vườn Quốc gia Bạch Mã - một trong những trung tâm đa dạng sinh học quan trọng của Việt Nam. Những cánh rừng nguyên sinh rộng lớn là nơi sinh sống của hàng trăm loài động, thực vật quý hiếm, nhiều loài được ghi nhận trong Sách đỏ.

Một trong những điểm tham quan nổi bật trên đỉnh núi là Vọng Hải Đài. Từ đây, du khách có thể phóng tầm mắt bao quát toàn bộ khung cảnh núi rừng hùng vĩ của Bạch Mã. Vào những ngày thời tiết thuận lợi, từ điểm cao này còn có thể nhìn thấy Vịnh Lăng Cô và Bãi biển Cảnh Dương tuyệt đẹp.

Ở độ cao hơn 1.400m so với mực nước biển, nhiệt độ trung bình quanh năm thường dao động từ 15-20 độ C, tạo nên khí hậu dễ chịu hiếm có giữa miền Trung nắng gió. Chính điều kiện tự nhiên thuận lợi này đã giúp hệ sinh thái nơi đây phát triển phong phú, đồng thời đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa khí hậu và bảo tồn nguồn gen sinh học quý giá của khu vực.