Cùng tham dự sự kiện có Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam Trần Hồng Thái, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki cùng lãnh đạo các bộ, ban, ngành và các chuyên gia, doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực công nghệ vũ trụ.

Khát vọng làm chủ công nghệ không gian "Made in Vietnam"

Phát biểu chỉ đạo tại sự kiện, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh phương châm hành động gồm 20 chữ vàng: "Khám phá không gian - Làm chủ công nghệ - Hợp tác bền chặt - Phát triển bền vững - Vũ trụ hòa bình". Thủ tướng khẳng định việc khánh thành Trung tâm Vũ trụ Việt Nam là bước tiến quan trọng, khẳng định vị thế và quyết tâm của Việt Nam trong việc tiến sâu vào lòng đất, vươn xa ra biển lớn và vươn cao lên vũ trụ.

Việt Nam nhất quán quan điểm phát triển không gian vì mục đích hòa bình, tuân thủ luật pháp quốc tế và phục vụ lợi ích của nhân dân. Mục tiêu cụ thể được đặt ra là đến năm 2030, nước ta sẽ đạt trình độ phát triển khoa học vũ trụ mức trung bình khá trong khu vực. Sau giai đoạn này, Việt Nam hướng tới xây dựng năng lực quốc gia tự chủ hoàn toàn về công nghệ vệ tinh và ứng dụng dữ liệu không gian để giải quyết các bài toán về an ninh quốc gia cũng như biến đổi khí hậu toàn cầu.

Trước khi diễn ra diễn đàn, Thủ tướng đã trực tiếp tham quan Trung tâm Điều khiển - Vận hành Vệ tinh và khu nghiên cứu phát triển công nghệ. Tại đây, Thủ tướng đã quan sát vệ tinh MicroDragon-2 nặng khoảng 50 kg, một sản phẩm được thiết kế để vừa theo dõi biến động rừng, vừa là công cụ thử nghiệm công nghệ tự chế tạo nhằm tích lũy năng lực làm chủ. Hiện nay, trên cơ sở kinh nghiệm hiện có, Trung tâm Vũ trụ Việt Nam đang hoàn thiện thiết kế để chuẩn bị chế tạo các vệ tinh tiếp theo theo lộ trình đến năm 2030 và tầm nhìn 2045.

Hệ sinh thái công nghệ vũ trụ hàng đầu khu vực

Trung tâm Vũ trụ Việt Nam được xây dựng với tổng mức đầu tư hơn 7.000 tỷ đồng trên diện tích 9 ha, là dự án khoa học công nghệ cao tiêu biểu sử dụng vốn ODA của Nhật Bản. Đây là một tổ hợp hạ tầng hiện đại bao gồm Trung tâm Điều hành, Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển vệ tinh, hệ thống mặt đất với Ăng-ten đường kính 9,3 m cùng các phòng sạch tích hợp và thiết bị giả lập môi trường vũ trụ. Công trình tạo ra nền tảng vững chắc cho việc vận hành vệ tinh, thu nhận dữ liệu và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao với đội ngũ 36 thạc sĩ đã được đào tạo chuyên sâu tại Nhật Bản.

Bên cạnh hạ tầng vật chất, Diễn đàn "Tầm nhìn Vũ trụ Việt Nam – Nhật Bản 2026" diễn ra từ ngày 12-15/3 cũng là nơi kết nối chiến lược giữa các cơ quan quản lý và các tập đoàn hàng đầu như JAXA, JICA, NEC, Synspective. Các phiên thảo luận tập trung vào việc ứng dụng dữ liệu vệ tinh trong nông nghiệp thông minh, giám sát kinh tế biển và phòng chống thiên tai. Phía Nhật Bản cam kết đồng hành cùng Việt Nam làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện, tin tưởng rằng hợp tác không gian giữa hai nước sẽ phát triển rộng lớn và không có giới hạn.

Xây dựng bệ phóng cho kỷ nguyên phát triển mới

Để hiện thực hóa các mục tiêu đề ra, Thủ tướng yêu cầu tiếp tục hoàn thiện thể chế, xây dựng cơ sở khoa học để tiến tới ban hành Luật Vũ trụ. Thủ tướng chỉ đạo huy động hiệu quả mọi nguồn lực theo tinh thần "3 có" gồm sự đóng góp của Nhà nước, doanh nghiệp và các viện nghiên cứu. Đồng thời, Thủ tướng nhấn mạnh mô hình "3 đẩy mạnh" về hợp tác, tài chính, nhân lực và "3 cùng" để đảm bảo các bên cùng lắng nghe, cùng làm và cùng hưởng thành quả.

Thủ tướng đặc biệt lưu ý việc phối hợp chặt chẽ để phóng vệ tinh radar LOTUSat-1 vào cuối năm 2027 và khai thác hiệu quả dữ liệu từ vệ tinh này. Người đứng đầu Chính phủ mong muốn Trung tâm Vũ trụ Việt Nam sẽ thực sự trở thành một "bệ phóng" chiến lược, giúp ngành khoa học vũ trụ nước nhà bay cao, bay xa, đóng góp thiết thực vào sự nghiệp xây dựng Tổ quốc trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.