Sam trứng nướng Quảng Yên – Tinh hoa ẩm thực từ vùng biển Bạch Đằng

Hương vị từ vùng của biển Quảng Yên

Nằm ở vùng đất ven biển thuộc tỉnh Quảng Ninh, Quảng Yên từ lâu đã trở thành điểm đến nổi tiếng không chỉ bởi thiên nhiên tươi đẹp, truyền thống văn hóa lịch sử lâu đời, mà còn nhờ nền ẩm thực độc đáo, mang đậm hương vị của biển cả. Mỗi món ăn đều mang theo câu chuyện về cuộc sống lao động của người dân vùng cửa biển, về cách họ gắn bó và trân quý tài nguyên từ thiên nhiên. Đặc biệt, ẩm thực là yếu tố hấp dẫn không thể bỏ qua khi đến với Quảng Yên.

Theo lời kể của nhiều người cao tuổi ở phường Minh Thành và phường Cộng Hòa (cũ) – những làng ven biển gắn bó với nghề đánh bắt sam lâu đời – món sam trứng nướng đã xuất hiện từ hàng chục năm trước, thường được chế biến vào mùa biển lặng, khi ngư dân trở về với mẻ lưới đầy. Ban đầu, món ăn chỉ dành cho những buổi tụ họp nhỏ, nay đã trở thành món đặc sản đại diện cho ẩm thực Quảng Yên, gắn liền với ký ức về những ngày “mặn vị biển, nồng hơi than”.

Giữa thế giới hải sản phong phú của Quảng Ninh, sam trứng nướng vẫn giữ riêng cho mình vị trí đặc biệt – một món ăn vừa dân dã, vừa mang hương vị biển cả đậm đà khó quên.” Sam thường xuất hiện theo cặp, con đực nhỏ hơn bám trên lưng con cái, và người dân Quảng Yên đã tận dụng đặc tính này để đánh bắt sam một cách hiệu quả.

Sam trứng nướng - một món ăn vừa dân dã, vừa mang hương vị biển cả đậm đà khó quên.

Cầu kì trong từng công đoạn chế biến

Thịt sam biển thơm ngon và cũng rất giàu dinh dưỡng. Tuy nhiên, việc chế biến sam đòi hỏi kinh nghiệm và sự cẩn thận, bởi không phải phần nào của sam cũng có thể ăn được. Những người dân lành nghề ở Quảng Yên đã biến sam biển thành một loạt món ăn độc đáo, mang hương vị riêng có của vùng đất cửa sông Bạch Đằng như chả sam, gỏi sam, sam hấp, sam trứng nướng hay sam xào chua ngọt. Trong các món ăn từ sam được chế biến tại Quảng Yên thì ngon nhất phải kể đến sam trứng nướng (thời điểm thưởng thức món ăn này thích hợp nhất là từ tháng 10 đến tháng 2 âm lịch)

Sam biển là loại hải sản quý hiếm, đòi hỏi người chế biến phải thật am hiểu và cẩn trọng. Từ khi được đánh bắt lên bờ, sam chỉ có thể giữ tươi trong khoảng ba ngày – vì thế, người dân Quảng Ninh thường tranh thủ chế biến ngay khi còn sống để giữ trọn hương vị biển cả. Theo kinh nghiệm của ngư dân Hạ Long, sam biển thường ăn sứa nên phần gan và ruột của chúng chứa độc tố tự nhiên. Chính vì vậy, khâu sơ chế được xem là “bí quyết sống còn”. Người làm sam phải thật khéo léo, chỉ lấy riêng phần bụng và trứng – hai phần tinh túy nhất của con sam – đồng thời tuyệt đối tránh làm vỡ ruột hay gan. Mọi thao tác đều phải nhẹ nhàng, tỉ mỉ như một nghi thức gìn giữ món quà từ biển. Trứng sam nhỏ, kết thành từng đùm và có rất nhiều trong một con sam trứng – phần lớn “ăn sam” chính là ăn phần trứng này. Thịt sam lại rất ít, chỉ là lớp thịt mỏng bám trên phần lưng, nhưng đó lại là phần được người sành ăn đặc biệt yêu thích vì vị ngọt, săn và béo tự nhiên.

Khi chế biến, đầu bếp thường tách phần thân dưới của sam ra nướng riêng, còn phần trứng được ướp mỡ hành và đậu phộng, sau đó để nguyên trong mai sam đặt lên bếp than hồng. Khi lớp mai bắt đầu nóng dậy, mùi thơm béo ngậy lan tỏa – đó là lúc trứng đã chín vàng, tỏa hương quyến rũ.

Sam trứng nướng thường được ăn kèm với rau sống, khế chua, chuối xanh thái lát và chấm cùng nước mắm chua ngọt pha tỏi ớt, giúp cân bằng vị béo. Với những người thích vị đậm hơn, có thể chấm muối tiêu chanh pha tương ớt – cách ăn quen thuộc của người Quảng Yên trong những buổi họp mặt gia đình.

Nhiều du khách còn thích giữ lại chiếc mai sam làm kỷ niệm, bởi hình dáng độc đáo của nó như dấu ấn từ biển khơi. Chi tiết nhỏ ấy tạo nên nét văn hóa thú vị trong trải nghiệm ẩm thực Quảng Ninh – nơi món ăn không chỉ để thưởng thức mà còn để lưu giữ ký ức về vùng biển.

Đa dạng hương vị và giàu giá trị dinh dưỡng

Không chỉ nổi tiếng với món sam trứng nướng mỡ hành thơm béo, người dân Quảng Ninh còn khéo léo biến tấu trứng sam thành nhiều món ngon hấp dẫn. Từ gỏi sam trứng tươi mát hòa quyện vị chua ngọt của nước mắm, đến sam trứng xào sả ớt cay nồng, hay chả trứng sam vàng giòn, tất cả đều mang đậm hơi thở của biển và sự tinh tế trong ẩm thực vùng miền. Mỗi món là một cách thưởng thức khác nhau, nhưng đều giữ trọn vị béo bùi, đậm đà của trứng sam – phần tinh túy nhất của loài giáp xác này.

Với hương vị béo ngậy, thơm nồng và cách chế biến cầu kỳ, sam trứng nướng không chỉ là món ăn làm say lòng du khách, mà còn là đại diện tiêu biểu cho tinh hoa ẩm thực Quảng Ninh.

Không chỉ hấp dẫn ở hương vị, sam trứng còn chứa giá trị dinh dưỡng cao. Lượng protein dồi dào giúp cơ thể phục hồi năng lượng, trong khi omega-3 hỗ trợ tim mạch và khoáng chất như sắt, kẽm, canxi tăng cường sức khỏe xương khớp. Đặc biệt, nhóm vitamin B có trong trứng sam giúp cải thiện trí nhớ và hệ thần kinh. Tuy nhiên, giới chuyên gia khuyến nghị thực khách nên thưởng thức ở mức vừa phải để cảm nhận trọn vị mà không gây quá tải cho cơ thể – nhất là với người lần đầu trải nghiệm món ăn độc đáo này.

Với hương vị béo ngậy, thơm nồng và cách chế biến cầu kỳ, sam trứng nướng không chỉ là món ăn làm say lòng du khách, mà còn là đại diện tiêu biểu cho tinh hoa ẩm thực Quảng Ninh. Mỗi lần thưởng thức là một lần cảm nhận trọn vẹn vị mặn mòi của biển cả, sự khéo léo của con người vùng đất mỏ và niềm tự hào về thương hiệu ẩm thực địa phương đang ngày càng được khẳng định trên bản đồ du lịch Việt Nam.

Bánh bèo Huế - Hương vị khó quên của cố đô

Bún Xiêm Lo – Vị ngọt đượm tình quê trong từng sợi bún nhỏ

Bảy món ăn đặc sản Hà Nội níu chân thực khách bốn phương