Xôi xíu Nam Định - món ngon quê hương khiến những người con xa quê luôn "nhớ thương"
Đối với người dân Nam Định, xôi xíu ngày nào từ một món ăn sáng dân dã, phổ thông thì nay đã là ẩm thực đặc trưng của quê hương. Món xôi xíu dường như là món ăn “đặc hữu” của Nam Định, khó tìm được ở nơi đất khách quê người. Do vậy, món ăn này càng khiến những người con xa quê nhớ thương không thôi.
| Bánh cuốn Làng Kênh - món ngon Nam Định khiến nhiều người "nghĩ đến đã thèm" Hồn quê Nam Định trong hương vị bánh rang Cát Thành Xíu Páo Nam Định - Giá chỉ bằng cốc trà đá mà ngon khó cưỡng |
![]() |
Xôi xíu Nam Định có mặt trên tất cả các con phố, ngóc ngách, có những quán thâm niên đã gần nửa thế kỷ đến nay vẫn giữ được hương vị gia truyền không lẫn vào đâu được.
Để làm được xôi xá xíu, trước hết phải chọn được nguyên liệu tốt, yếu tố này quyết định 50% độ ngon của xôi xíu. Đầu tiên, đó là phải chọn được gạo nếp đầu mùa, hạt tròn, mẩy. Thịt lợn có thể là ba chỉ hoặc nạc thăn tùy vào ý thích của mỗi người, chỉ không nên chọn thịt mỡ quá cùng các loại gia vị phổ biến.
Thịt lợn thái thành miếng dài và to rồi đem ướp cùng gia vị gồm tỏi, ngò nhuyễn và ướp ít nhất 8 tiếng thì gia vị mới thấm và không bị bay mùi khi đun chín. Sau đó, bắc chảo lên bếp rồi cho vào một muỗng canh dầu, đợi dầu nóng gắp thịt cho vào rán sơ qua hai mặt khoảng 3 phút. Tiếp tục đổ hết nước sốt ướp thịt cùng nước trắng, đậy nắp rim với lửa nhỏ.
Trong lúc rim, thỉnh thoảng lật thịt để thịt thấm nước và chín đều, quan sát thấy nồi thịt sốt sánh là tắt bếp. Phần nước sốt có thể để vào chén ăn kiểu bánh mỳ kẹp và chấm xá xíu, phần thịt thái mỏng là đã xong phần xíu.
![]() |
Khâu chế biến gạo có lẽ đơn giản hơn bởi ngày nay hầu hết mọi người thổi xôi bằng nồi cơm điện, vì thế chỉ cần gạo nếp vo sạch, cho vào nồi cơm điện cùng ít muối, nấu như nấu cơm hàng ngày là xong. Tuy nhiên với xôi xíu Nam Định thì còn giữ được cách thổi cơm nếp theo cách truyền thống, đó là chõ xôi hoặc nồi gang với bếp củi, nên cơm nếp cũng có mùi thơm và hương vị đặc trưng hơn nơi khác.
Xôi được làm từ gạo nếp loại thơm ngon nhất, được đồ chín tới, ngọt thơm, mềm dẻo. Các hạt xôi đều đặn, óng ánh dưới một lớp nước sốt thơm vị thịt, đậm đà vị cay nồng của hạt tiêu. Thêm vài miếng thịt xá xíu, lạp xưởng nướng hồng thơm nức đặt lên trên bát xôi đủ để kích thích vị giác của bất kì ai ghé ngang qua hàng xôi.
![]() |
Một bát xôi được dọn ra vẫn còn nghi ngút khói, lẫn trong màu trắng tinh của những hạt nếp dẻo là miếng lạp xưởng hồng hồng, vài lát thịt xá xíu nạc và mềm. Chỉ cần trộn đều bát xôi, cảm nhận vị thơm thơm của nếp, vị ngọt của thịt lợn được hầm mềm như tan chảy trong miệng. Một bát xôi vào buổi sáng hay buổi tối lang thang thành Nam là đủ làm ấm bụng trong những ngày đông lạnh.
Trộn đều bát xôi, nếm thử một miếng, bạn sẽ cảm nhận được hương vị tuyệt vời của gạo nếp dẻo thơm quyện với thịt xíu mềm ngọt, lạp xưởng bùi béo, nước sốt thịt đậm đà có vị cay của tiêu. Chỉ ăn một lần chắc chắn sẽ nhớ mãi.
Nếu có cơ duyên ghé qua Nam Định, hãy tranh thủ làm bát xôi xíu để thưởng thức món ngon Thành Nam được mọi người con Nam Định yêu thích và nhớ thương này nhé!











