hát huy lợi thế vùng nguyên liệu dược liệu

Theo Báo Lâm Đồng, ngành nông nghiệp và môi trường tỉnh hiện sở hữu nền tảng vững chắc với 2.144 ha vùng nguyên liệu, tập trung các loại cây như atisô, trà hoa vàng, lan gấm, linh chi, đảng sâm và sâm ngọc linh. Với diện tích rừng chiếm gần 47% tổng diện tích tự nhiên, việc phát triển dược liệu dưới tán rừng gắn với kinh tế lâm nghiệp đang mở ra nhiều triển vọng cho địa phương.

Nhà nông Lê Thị Thu Hậu sau nhiều năm trồng thử nghiệm thành công đã từng bước kết nối, mở rộng diện tích các loại cây dược liệu đặc hữu của tỉnh lên hơn 12 ha. Đồng thời, bà liên kết với gần 10 nông hộ sản xuất theo các quy trình đạt tiêu chuẩn chứng nhận an toàn thực phẩm, tập trung phát triển các loài cây dược liệu mang lại hiệu quả kinh tế ổn định hằng năm. Trong đó, cây bồ công anh được lựa chọn sản xuất đầu tiên trên diện tích 3.000 m², chuyển đổi từ cây rau ngoài trời tại nông trại thuộc phường Lang Biang - Đà Lạt.

Với cây atisô, bà Hậu mua hạt giống từ châu Âu, trồng trên các luống đất đắp cao với diện tích 5.000 m². Nhờ được các chuyên gia trong lĩnh vực dược liệu tư vấn kỹ thuật, năng suất và chất lượng lá, thân, rễ sau thu hoạch đều đáp ứng yêu cầu của nhiều nhóm khách hàng. Qua từng chu kỳ canh tác 12 tháng theo quy trình VietGAP, hữu cơ và GlobalGAP, sản phẩm tiếp tục được thu hoạch, sơ chế, chế biến trước khi đưa ra thị trường.

Bà Hậu nhận định: “Cây dược liệu nói chung, cây bồ công anh và atisô nói riêng ít tốn công chăm sóc, nhưng sinh trưởng tốt ở vùng sinh thái ôn đới, có hàm lượng tinh chất chiết xuất đậm đặc. Các nhà khoa học đánh giá dược tính khá cao, giá bán trên thị trường duy trì ở mức khá hằng năm, không có tình trạng biến động thất thường. Doanh thu bình quân thời điểm đầu tháng 7/2026 đạt 350 - 400 triệu đồng/ha/năm…”.

Thực tế phát triển vùng nguyên liệu cho thấy việc lựa chọn cây trồng phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng đã góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất và từng bước tạo dựng vị thế cho dược liệu địa phương. Diện tích dược liệu ngày càng được mở rộng không chỉ mang lại thu nhập cao cho các nông hộ tham gia mà còn góp phần hình thành các vùng chuyên canh bền vững. Đây cũng là nền tảng quan trọng để địa phương nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm dược liệu, đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường trong nước và quốc tế.

Liên kết chuỗi nâng tầm giá trị dược liệu

Để đưa dược liệu vươn xa, ngành nông nghiệp và môi trường tỉnh xác định cần tăng cường chuỗi liên kết giữa Nhà nước, doanh nghiệp, nhà khoa học và nhà nông. Liên kết với nông trại của bà Lê Thị Thu Hậu, nông hộ Nguyễn Vy Mỹ Phụng duy trì sản xuất cây atisô thu nhập khá tại khu vực quy hoạch đất nông nghiệp phường Xuân Hương - Đà Lạt.

Bà Phụng cho biết: “Trong 3 năm qua, do thiếu lao động nên gia đình quyết định chuyển đổi 1 ha dâu tây trồng ngoài trời sang trồng atisô theo tiêu chuẩn hữu cơ. Từ kinh nghiệm sản xuất lâu năm kết hợp với kỹ thuật mới do bà Lê Thị Thu Hậu - đơn vị chủ trì chuỗi liên kết chuyển giao, gia đình đã thực hiện đầy đủ các cam kết trong hợp đồng, cung cấp lá, thân, bông, rễ atisô đúng chất lượng, số lượng và thời gian. Sản phẩm bảo đảm nguồn gốc, xuất xứ, không sử dụng hóa chất cấm trong quá trình sản xuất… Bên bà Hậu bao tiêu sản phẩm atisô của bà Phụng đúng thời gian, thanh toán tiền đúng thời hạn, tuyệt đối không hủy ngang hợp đồng khi không có lý do chính đáng”.

Kỹ sư Nguyễn Bảo, phụ trách kỹ thuật của một doanh nghiệp chế biến dược liệu quy mô lớn tại phường Xuân Hương - Đà Lạt, thông tin: “Đầu mỗi năm, doanh nghiệp thu mua khoảng 5 tấn bồ công anh và 10 tấn atisô tươi từ chuỗi liên kết của bà Lê Thị Thu Hậu để đưa vào chế biến sâu tại nhà máy với dây chuyền thiết bị hiện đại và đưa ra thị trường nhiều dòng sản phẩm dược liệu có sức cạnh tranh như: cao khô, cao mềm, cao nước…”.

Bà Nguyễn Thị Mới - Chủ tịch Hội đồng Quản trị Liên hiệp Hợp tác xã Dâu tằm tơ và Du lịch sinh thái Việt Nam cho biết thêm: “Liên hiệp sẽ tiếp tục nâng cấp chuỗi liên kết của thành viên Lê Thị Thu Hậu nhằm mở rộng vùng trồng dược liệu dưới tán rừng trên địa bàn tỉnh. Theo đó, giai đoạn 2026 - 2030 định hướng xây dựng khoảng 300 ha vùng nguyên liệu atisô và các cây dược liệu chủ lực khác phù hợp với quy hoạch, điều kiện đất đai, gắn với bảo vệ rừng, bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển du lịch sinh thái. Đồng thời xây dựng hồ sơ truy xuất nguồn gốc, xếp hạng sản phẩm OCOP, hồ sơ thực hành tốt về nuôi trồng và thu hái dược liệu theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới; nghiên cứu khả năng tích hợp tín chỉ carbon, phát triển sản phẩm, thương hiệu và mở rộng kênh phân phối.”