Thách thức từ quản lý và duy trì mã số

Theo Báo Phú Thọ, trong bối cảnh các thị trường nhập khẩu ngày càng siết chặt yêu cầu về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và kiểm soát sinh vật gây hại, việc cấp mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói là điều kiện quan trọng để nông sản tiếp cận thị trường quốc tế. Quá trình này cũng thúc đẩy người dân thay đổi phương thức sản xuất, tuân thủ quy trình kỹ thuật và nâng cao chất lượng sản phẩm. Đến tháng 10/2026, toàn tỉnh có 468 mã số vùng trồng với tổng diện tích hơn 7.000ha. Các mặt hàng nông sản được cấp mã số vùng trồng đáp ứng điều kiện xuất khẩu sang các thị trường như Cộng hòa Séc, Đức, Hà Lan, Ba Lan, Pháp, New Zealand, Hoa Kỳ, Hàn Quốc, Australia, đồng thời cung ứng cho thị trường trong nước.

Tỉnh cũng có 6 mã số cơ sở đóng gói phục vụ sơ chế, đóng gói các sản phẩm chuối, ớt, dược liệu, thạch đen xuất khẩu sang Trung Quốc. Để bảo đảm các mã số được quản lý đúng quy định, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh đã rà soát, kiểm tra, chuẩn hóa toàn bộ mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói được cấp trên địa bàn theo Nghị định số 38/2026/NĐ-CP ngày 24/1/2026 của Chính phủ. Công tác quản lý được gắn với hoạt động giám sát định kỳ, hỗ trợ kỹ thuật canh tác, điều tra sinh vật gây hại và tập huấn chuyên môn cho các tổ chức, cá nhân. Nội dung hướng dẫn tập trung vào quy trình sản xuất an toàn, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đúng quy định, ghi chép nhật ký canh tác, kiểm soát dịch hại và cập nhật yêu cầu của nước nhập khẩu. Qua đó, nhiều người dân tại các vùng trồng và cơ sở đóng gói có thêm kiến thức, kỹ năng tổ chức sản xuất, từng bước nâng cao khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu.

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác cấp và quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói trên địa bàn tỉnh vẫn gặp một số khó khăn. Theo Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP của Chính phủ, từ ngày 31/7/2026, thủ tục hành chính về cấp mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói được phân cấp về cấp xã. Quá trình chuyển giao nhiệm vụ đòi hỏi chính quyền cơ sở phải nhanh chóng thích ứng, bảo đảm việc tiếp nhận và giải quyết thủ tục diễn ra thông suốt. Tuy nhiên, tại một số xã, phường, nhân lực chuyên môn về trồng trọt và bảo vệ thực vật còn thiếu, trong khi trang thiết bị và cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ, gây khó khăn cho việc tiếp nhận hồ sơ, hướng dẫn người dân và tổ chức kiểm tra thực tế.

Bên cạnh đó, hệ thống phần mềm giải quyết thủ tục hành chính chưa hoàn thiện, khiến quá trình tạo lập hồ sơ và cấp mã số còn chậm, phức tạp, đòi hỏi người thực hiện phải có kỹ năng công nghệ thông tin. Không chỉ vướng mắc trong quá trình quản lý, việc duy trì các điều kiện sau khi được cấp mã số tại một số hộ dân cũng chưa thực sự nghiêm túc. Nhật ký canh tác, công tác quản lý sinh vật gây hại và việc sử dụng hóa chất đôi khi chưa được thực hiện đầy đủ. Trong khi đó, mã số vùng trồng không chỉ là điều kiện ban đầu để tiếp cận thị trường mà còn đòi hỏi các tiêu chuẩn phải được duy trì liên tục trong suốt quá trình sản xuất. Những sai sót trong canh tác và quản lý có thể dẫn đến nguy cơ bị cảnh báo, thu hồi mã số, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động xuất khẩu và uy tín của nông sản địa phương.

Giải pháp nâng tầm nông sản hội nhập

Theo đồng chí Nguyễn Hồng Yến, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh, trong thời gian tới, chi cục tiếp tục tham mưu, triển khai kịp thời các văn bản chỉ đạo của cấp trên; đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát việc duy trì các điều kiện kỹ thuật tại những vùng trồng và cơ sở đóng gói đã được cấp mã số.

Cùng với đó, đồng chí Nguyễn Hồng Yến cho biết, chi cục sẽ đẩy mạnh hỗ trợ UBND cấp xã, các tổ chức, cá nhân trong quá trình đăng ký, khai báo thông tin, hoàn thiện hồ sơ và thực hiện các yêu cầu kỹ thuật. Công tác tuyên truyền, tập huấn về cấp và quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói, cũng như kiểm soát an toàn thực phẩm đối với sản phẩm trồng trọt, tiếp tục được tăng cường. Qua đó, người dân có thể hiểu rõ hơn trách nhiệm của mình, chủ động tuân thủ quy trình sản xuất và duy trì các điều kiện cần thiết để đáp ứng yêu cầu của thị trường.

Trong giai đoạn 2022 - 2026, đại diện Hợp tác xã (HTX) nông nghiệp Đại Đồng cho biết, đơn vị đã xuất khẩu 140 tấn bưởi Diễn sang các thị trường Anh, EU và Hoa Kỳ. Để duy trì đầu ra, các hộ thành viên HTX thường xuyên được Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh hỗ trợ kỹ thuật, điều tra sâu bệnh hại, tập huấn chuyên môn và cập nhật quy định của nước nhập khẩu. Sự đồng hành này giúp các hộ sản xuất chủ động hơn trong việc kiểm soát chất lượng, đáp ứng yêu cầu thị trường và duy trì hoạt động xuất khẩu.

Phát triển mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói cần được thực hiện đồng bộ với việc nâng cao chất lượng sản phẩm, hoàn thiện chuỗi liên kết và tăng cường trách nhiệm của người sản xuất. Khi chính quyền cơ sở, cơ quan chuyên môn, HTX và người dân phối hợp chặt chẽ, mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói sẽ không chỉ là điều kiện để nông sản tiếp cận thị trường quốc tế mà còn trở thành lợi thế cạnh tranh, góp phần nâng cao giá trị sản xuất, cải thiện thu nhập cho người dân và thúc đẩy nông nghiệp Phú Thọ phát triển theo hướng an toàn, hiện đại, bền vững.