Khi sản phẩm truyền thống có thương hiệu

Nằm sâu trong con ngõ nhỏ của xã Hoàn Lão, không một tấm biển quảng cáo nhưng cơ sở sản xuất bột cháo canh Hướng Lựu vẫn duy trì phát triển hơn 3 thập kỷ qua. Những sợi bột cháo canh được sản xuất nơi đây đã trở thành hương vị thân quen, bình dị và gắn bó với nhiều thế hệ của người dân Hoàn Lão. Xuất phát từ sản phẩm truyền thống chưa có tên tuổi riêng, đến nay, bột cháo canh Hướng Lựu đã xây dựng và khẳng định được thương hiệu riêng.

Ông Lê Văn Hướng, chủ cơ sở bột cháo canh Hướng Lựu chia sẻ, cơ sở trước đây là của ông bà sử dụng để sản xuất bún, tuy nhiên, sau khi tiếp quản, qua tìm hiểu thị trường và nhu cầu người tiêu dùng ông đã chuyển sang sản xuất bột cháo canh. Từ những ngày đầu còn nhiều bỡ ngỡ, ông vừa làm vừa tìm cách điều chỉnh từng công đoạn. Khâu chọn nguyên liệu, nhào bột đến cán, cắt, phơi làm sao cho sợi bột giữ được độ dai, mịn và hương vị đặc trưng.

“Làm nghề này không chỉ cần sự khéo léo mà quan trọng nhất là phải giữ được cái vị quen thuộc của bột cháo canh quê mình. Khách ăn một lần, lần sau tìm đến mua sản phẩm của mình thì mới giữ được nghề”, ông Hướng tâm sự. Theo ông Hướng, bí quyết để bột cháo canh Hướng Lựu có vị đặc trưng, ấn tượng với khách hàng nằm ở khâu trộn bột.

Ngoài hàm lượng bột gạo là chính thì ông có sử dụng một lượng nhỏ bột sắn để sợi bột sau khi nấu có độ dai, sệt ngon. Nguyên liệu bột gạo được cơ sở lựa chọn từ thương hiệu gạo sạch của Hợp tác xã xay xát chế biến lúa gạo Nga Hoàng, xã Lệ Thủy. Sản phẩm gạo Nga Hoàng đã được công nhận đạt tiêu chuẩn OCOP 3 sao và tạo được uy tín bởi đã thực hiện quy trình sản xuất gạo sạch an toàn.

Trước đây, hầu hết các công đoạn trộn bột, nhào bột, cán bột đều được thực hiện hoàn toàn bằng phương pháp thủ công truyền thống. Tuy nhiên, để đáp ứng số lượng tiêu thụ ngày càng nhiều của khách hàng, cơ sở đã đầu tư mua sắm máy móc. Trung bình mỗi ngày, cơ sở sản xuất và bán ra thị trường 1,5 tạ bột cháo canh.

Để khẳng định thương hiệu bột cháo canh Hướng Lựu, ông Hướng đã quyết định xây dựng nhãn hiệu, bao bì cho sản phẩm truyền thống của gia đình. Mặc dù là sản phẩm truyền thống nhưng bao bì nhãn mác được thiết kế bắt mắt và khá hiện đại. Năm 2025, sản phẩm đã được công nhận đạt tiêu chuẩn OCOP 3 sao.

Với ông Hướng, xây dựng thương hiệu không có nghĩa là thay đổi những giá trị vốn có của sản phẩm. Ngược lại, đó là cách để câu chuyện về một nghề truyền thống được kể với khách hàng, để những sợi bột cháo canh tưởng như bình dị có thể đi xa hơn mà vẫn giữ được hương vị đã làm nên tên tuổi Hướng Lựu.

Bắt nhịp thị trường

Sản phẩm bột cháo canh Hướng Lựu chỉ là một trong số nhiều sản phẩm bột cháo canh truyền thống đang từng bước thay đổi diện mạo để thích ứng với nhu cầu của thị trường. Từ một món ăn dân dã chủ yếu được sản xuất, tiêu thụ trong phạm vi địa phương, bột cháo canh ngày nay đã được các cơ sở trên địa bàn tỉnh chú trọng hơn đến chất lượng, mẫu mã, bao bì và xây dựng thương hiệu.

Hiện, trên địa bàn tỉnh có khoảng 7 sản phẩm bột cháo canh truyền thống đã xây dựng được bao bì, nhãn hiệu, thương hiệu riêng và đã được công nhận sản phẩm đạt chuẩn OCOP 3 sao đến 4 sao, như: Sợi bột cháo canh cơ sở Nguyễn Thị Vân; bột cháo canh cơ sở Hoàng Thanh Quý (Ba Đồn); bột cháo canh Hồng Ngọc cơ sở Phan Xuân Văn (Hoàn Lão), bột cháo canh Kính Hương (Bắc Trạch)...

Với xu hướng người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến những sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, chất lượng bảo đảm và mang bản sắc địa phương, việc xây dựng nhãn hiệu, thương hiệu cũng là lợi thế để bột cháo canh truyền thống Quảng Trị tìm được chỗ đứng trên thị trường. Đây cũng không còn là câu chuyện của riêng từng cơ sở, mà trở thành hướng đi cần thiết để nâng giá trị cho một sản phẩm đã gắn bó lâu đời với đời sống người dân.

Phó Chánh Văn phòng Điều phối nông thôn mới, Phó Chi cục trưởng Chi cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn Nguyễn Quốc Tuấn cho biết: Việc các cơ sở sản xuất bột cháo canh chú trọng xây dựng nhãn hiệu, bao bì và từng bước hoàn thiện sản phẩm là tín hiệu tích cực, cho thấy các sản phẩm truyền thống đang có sự chuyển mình phù hợp với nhu cầu thị trường. Bên cạnh đầu tư công nghệ, các cơ sở cần tiếp tục chú trọng chất lượng nguyên liệu, quy trình sản xuất, mẫu mã, truy xuất nguồn gốc và mở rộng kênh phân phối. Quan trọng hơn, mỗi cơ sở cần giữ được “cái vị” riêng của mình, bởi đó chính là giá trị khó có thể thay thế giữa một thị trường ngày càng nhiều sản phẩm như hiện nay.